Εταιρεία και ο διευθυντής της ως εγγυητής έχασαν από την τράπεζα επειδή δεν υπέδειξαν ούτε μία λανθασμένη χρέωση. Οι πιστοποιημένες καταστάσεις μεταθέτουν το βάρος σε αυτούς.
Μια βιομηχανική εταιρεία στη Λεμεσό δανειζόταν από την Τράπεζα Κύπρου για δεκαπέντε χρόνια: τρεχούμενος λογαριασμός από το 1993, με διαδοχικές αυξήσεις του ορίου, δάνειο 124.727,90 ευρώ το 2006 και δεύτερο δάνειο 17.000 ευρώ το 2008. Ο διευθυντής της τα εγγυήθηκε όλα προσωπικά, και η εταιρεία παραχώρησε υποθήκη και ομόλογο κυμαινόμενης επιβάρυνσης. Όταν η τράπεζα τερμάτισε τις διευκολύνσεις και καταχώρισε αγωγή, η εταιρεία και ο διευθυντής υποστήριξαν ότι τα υπόλοιπα είχαν διογκωθεί από παράνομες χρεώσεις, κεφαλαιοποιήσεις και τόκους υπερημερίας. Στις 28 Σεπτεμβρίου 2026 το Εφετείο επικύρωσε την απόφαση εναντίον και των δύο, αλληλέγγυα, για 44.949,87 ευρώ στον τρεχούμενο λογαριασμό και 238.509,71 και 27.417,92 ευρώ στα δύο δάνεια, πλέον τόκους, καθώς και διάταγμα πώλησης του υποθηκευμένου ακινήτου.
Η εταιρεία δεν έχασε επειδή τα παράπονά της ήταν εξ ορισμού αβάσιμα. Έχασε επειδή, σε μια μακρά δίκη και στην έφεση, κανείς δεν έδειξε συγκεκριμένη εγγραφή στις καταστάσεις της τράπεζας για να πει: αυτή είναι λάθος, και ιδού γιατί.
Πώς μετατέθηκε το βάρος απόδειξης
Η τράπεζα απέδειξε τις συμφωνίες, που δεν αμφισβητούνταν, και κατέθεσε καταστάσεις λογαριασμών με πιστοποιητικό του λειτουργού της. Σύμφωνα με το άρθρο 22 του περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9, πιστοποιημένα αντίγραφα εγγραφών στα βιβλία τράπεζας αποτελούν εκ πρώτης όψεως απόδειξη των εγγραφών αυτών. Το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε ότι οι καταστάσεις πληρούσαν τις προϋποθέσεις του άρθρου, και το Εφετείο συμφώνησε ότι από εκεί και πέρα το βάρος περνούσε στους οφειλέτες. Αυτοί έπρεπε να αποδείξουν ότι συγκεκριμένες εγγραφές δεν υπήρχαν ή ήταν λανθασμένες.
Επιχείρησαν να το κάνουν με δύο μάρτυρες. Η μαρτυρία του διευθυντή κρίθηκε ασαφής και αόριστη από την αρχή ως το τέλος. Δεν υπέδειξε ποιες χρεώσεις τόκων ήταν παράνομες με αναφορά στις καταστάσεις της υπόθεσης, δεν είχε παραπονεθεί ποτέ στην τράπεζα, ούτε προφορικά ούτε γραπτώς, όσο η εταιρεία λάμβανε τις καταστάσεις, και στην αντεξέταση παρέπεμπε τις περισσότερες ερωτήσεις στον λογιστή του. Ο δεύτερος μάρτυρας ήταν χρηματοοικονομικός σύμβουλος που κατέθεσε ως εμπειρογνώμονας. Είπε ότι η τράπεζα χρέωνε πάνω από 9%, ότι υπολόγιζε τόκο με βάση έτος 360 ημερών αντί 365 και ότι τα υπόλοιπα ήταν «μολυσμένα». Όταν ρωτήθηκε ποιες χρεώσεις, σε ποιο στάδιο και πόσο, δεν μπορούσε να απαντήσει. Το Δικαστήριο έκρινε ότι, χωρίς αμφισβήτηση συγκεκριμένων εγγραφών, δεν μπορούσε το ίδιο να αναλάβει λογιστικό έλεγχο και να επανυπολογίσει τους τόκους για λογαριασμό των διαδίκων.
Γενικές και αόριστες αμφισβητήσεις του υπολοίπου, χωρίς αντεξέταση πάνω στις ίδιες τις εγγραφές, δεν αφήνουν αναπόδεικτη την απαίτηση της τράπεζας.
Η διαγραφή ποσών από την ίδια την τράπεζα δεν βοήθησε τους οφειλέτες
Πριν από τη δίκη η τράπεζα είχε ετοιμάσει αναδομημένες καταστάσεις, αφαιρώντας χρεώσεις και τόκους υπερημερίας που αποφάσισε να μην αξιώσει: 23.557,99 ευρώ, ή 39.550,70 ευρώ μαζί με τους τόκους. Οι οφειλέτες υποστήριξαν ότι αυτό αποδείκνυε τις υπερχρεώσεις, και ότι χωρίς αυτά τα ποσά ο τρεχούμενος βρισκόταν εντός ορίου όταν τερματίστηκε. Ο λειτουργός της τράπεζας εξήγησε ότι η μείωση ήταν απόφαση που λήφθηκε όταν η υπόθεση έφτασε στο δικαστήριο, με βάση την εισπραξιμότητα του χρέους σε σχέση με τις εξασφαλίσεις. Το Εφετείο δέχθηκε, όπως και παλαιότερη νομολογία, ότι οι αναδομημένες καταστάσεις δεν καταδεικνύουν παράνομες χρεώσεις, αλλά βοηθούν στον καθορισμό του τελικού υπολοίπου. Ο σχετικός λόγος έφεσης απέτυχε έτσι κι αλλιώς, γιατί δεν έλεγε ποιες χρεώσεις οδήγησαν τον λογαριασμό πέρα από το όριο.
Τρεις ακόμη υπερασπίσεις, και γιατί απέτυχε η καθεμία
Οι οφειλέτες είπαν ότι δεν έλαβαν ποτέ τις προειδοποιητικές επιστολές της 23ης Δεκεμβρίου 2009 ούτε τις επιστολές τερματισμού. Ο λειτουργός της τράπεζας κατέθεσε ότι στάλθηκαν στην τελευταία γνωστή διεύθυνση, όπως προέβλεπαν οι συμφωνίες, και ότι δεν επιστράφηκαν. Τα δικαστήρια εφάρμοσαν τον πάγιο κανόνα ότι επιστολή που ταχυδρομήθηκε και δεν επιστράφηκε αποτελεί εκ πρώτης όψεως απόδειξη ότι παραδόθηκε στον παραλήπτη. Δεν χρειαζόταν να καταθέσει ο ίδιος ο υπάλληλος που την ταχυδρόμησε.
Επικαλέστηκαν τον περί Καταχρηστικών Ρητρών σε Καταναλωτικές Συμβάσεις Νόμο, Ν. 93(Ι)/1996. Ο νόμος αυτός προστατεύει τον καταναλωτή, δηλαδή το φυσικό πρόσωπο που ενεργεί για σκοπούς άσχετους με την επιχείρησή του. Οι διευκολύνσεις είχαν δοθεί στην εταιρεία, που είναι νομικό πρόσωπο, και το Εφετείο σημείωσε ότι οι εγγυήσεις του διευθυντή ήταν χωριστές συμβάσεις μεταξύ του ιδίου και της τράπεζας. Ό,τι περισσότερο ήθελαν να πουν για τις εγγυήσεις δεν καλυπτόταν από τον λόγο έφεσης και δεν εξετάστηκε. Το πρωτόδικο Δικαστήριο είχε επίσης παρατηρήσει ότι η πρόνοια που χαρακτηρίζει καταχρηστικό τον υπολογισμό με διαιρέτη 360 ημερών προστέθηκε στον νόμο μόλις το 2016, μετά τις επίδικες χρεώσεις, και ότι ακόμη και καταχρηστικός όρος δεν θα τους απάλλασσε από την αποπληρωμή του χρέους.
Υποστήριξαν, τέλος, ότι ο περί Ελευθεροποίησης του Επιτοκίου και Συναφών Θεμάτων Νόμος, Ν. 160(Ι)/1999, είναι αντισυνταγματικός. Ο ισχυρισμός απορρίφθηκε επειδή ούτε πρωτόδικα ούτε στην έφεση εξειδίκευσαν ποιες διατάξεις του νόμου παραβιάζουν ποιο άρθρο του Συντάγματος. Η γενική θέση ότι η ελευθεροποίηση του επιτοκίου συγκρούεται με την ελευθερία του συμβάλλεσθαι δεν αρκεί.
Τι σημαίνει στην πράξη
Η απόφαση αφορά πρώτα απ' όλα διευθυντές που έχουν υπογράψει προσωπικές εγγυήσεις για τον δανεισμό της εταιρείας τους, και επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν αγωγή ανάκτησης από τράπεζα. Η εγγύηση ήταν ο λόγος που ο διευθυντής εδώ βρέθηκε με προσωπική απόφαση εναντίον του για πάνω από 310.000 ευρώ, πλέον τόκους.
Για όποιον βρίσκεται σε αυτή τη θέση, τα διδάγματα είναι πρακτικά και όχι θεωρητικά.
- Διαβάστε τις καταστάσεις όταν έρχονται, και διαμαρτυρηθείτε γραπτώς τότε. Το Δικαστήριο έδωσε μεγάλη βαρύτητα στο ότι ο διευθυντής λάμβανε καταστάσεις για χρόνια χωρίς να παραπονεθεί. Η γραπτή διαμαρτυρία την ώρα που συμβαίνει είναι μαρτυρία· το παράπονο που διατυπώνεται για πρώτη φορά μετά την αγωγή αντιμετωπίζεται ως εκ των υστέρων σκέψη.
- Ο εμπειρογνώμονας πρέπει να πάει εγγραφή προς εγγραφή. Έκθεση που λέει ότι το υπόλοιπο είναι διογκωμένο, χωρίς να προσδιορίζει χρεώσεις, ημερομηνίες και ποσά, θα απορριφθεί όσο έμπειρος κι αν είναι ο συντάκτης της. Αν η θέση είναι ότι ο τόκος ξεπέρασε το νόμιμο, ο εμπειρογνώμονας πρέπει να δείξει πού, και να κάνει τον επανυπολογισμό.
- Κρατάτε ενημερωμένη τη διεύθυνσή σας στην τράπεζα. Επιστολή που στάλθηκε στην τελευταία διεύθυνση που έχει η τράπεζα και δεν επιστράφηκε θα θεωρηθεί κατά κανόνα ότι παραλήφθηκε. Η μετακόμιση χωρίς ειδοποίηση δεν σταματά τίποτα.
- Μη θεωρείτε δεδομένο ότι το καταναλωτικό δίκαιο καλύπτει τον δανεισμό εταιρείας. Ο νόμος για τις καταχρηστικές ρήτρες αφορά φυσικά πρόσωπα που ενεργούν εκτός επιχείρησης. Ο εγγυητής που θέλει να υποστηρίξει ότι εφαρμόζεται στην ίδια την εγγύηση πρέπει να το δικογραφήσει καθαρά, πρωτόδικα, και να το μεταφέρει στους λόγους έφεσης.
- Η προβολή αντισυνταγματικότητας πρέπει να κατονομάζει τη διάταξη. Διαφορετικά το δικαστήριο δεν θα την εξετάσει.
Η κρυφή παγίδα είναι ο χρόνος. Όλα αυτά πρέπει να έχουν προετοιμαστεί πριν από τη δίκη, γιατί το Εφετείο σπάνια επεμβαίνει στην αξιολόγηση των μαρτύρων από τον πρωτόδικο δικαστή. Η σελίδα μας για τις τραπεζικές διαφορές εξηγεί πώς χειριζόμαστε διαφορές μεταξύ δανειοληπτών και τραπεζών, και ο τομέας της δικαστηριακής εκπροσώπησης τις αναλαμβάνει από την πρώτη επιστολή ως την έφεση.
Πηγές
- Ch.K. Mould Manufactures Ltd κ.ά. ν. Τράπεζας Κύπρου Δημόσιας Εταιρείας Λτδ, Πολιτική Έφεση αρ. 20/2020, Εφετείο Κύπρου, 28 Σεπτεμβρίου 2026
- Ο περί Αποδείξεως Νόμος, Κεφ. 9, CyLaw
- Ο περί Καταχρηστικών Ρητρών σε Καταναλωτικές Συμβάσεις Νόμος του 1996, Ν. 93(Ι)/1996, CyLaw
- Ο περί Ελευθεροποίησης του Επιτοκίου και Συναφών Θεμάτων Νόμος του 1999, Ν. 160(Ι)/1999, CyLaw
Το παρόν άρθρο παρέχεται αποκλειστικά για σκοπούς γενικής ενημέρωσης και δεν συνιστά νομική συμβουλή.
Κλείτος Πλατής
Δικηγόρος, Συνέταιρος
Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε., Λευκωσία · Δημοσιεύθηκε 1 Οκτωβρίου 2026
Χρειάζεστε συμβουλή για δική σας υπόθεση;
Περιγράψτε σύντομα την υπόθεση, τα εμπλεκόμενα πρόσωπα και τυχόν προθεσμία.
Απαντούμε εντός μίας εργάσιμης ημέρας. Θα ζητήσουμε τα έγγραφα αφού επιβεβαιώσουμε ότι μπορούμε να αναλάβουμε.
Λάβετε νομικές ενημερώσεις με email
Όταν αλλάζει το κυπριακό δίκαιο, να το μαθαίνετε από εμάς
Ένα σύντομο email όταν αλλάζει κάτι που μετρά: νέα νομοθεσία, μια απόφαση που αξίζει να ξέρετε, μια προθεσμία. Γραμμένο από τους συνεταίρους, χωρίς διαφημίσεις, διαγραφή με ένα κλικ.
Είστε στη λίστα. Η επόμενη ενημέρωση για το κυπριακό δίκαιο θα έρθει στο email σας.
Η εγγραφή δεν ολοκληρώθηκε. Γράψτε στο office@kleanthousplatis.com και θα σας προσθέσουμε.
Η διεύθυνσή σας χρησιμοποιείται για αυτές τις ενημερώσεις και για τίποτε άλλο. Προστασία προσωπικών δεδομένων.