Αν υπογράψατε επειδή ο άλλος σάς βεβαίωσε κάτι αναληθές, μπορείτε να ακυρώσετε τη σύμβαση ή να την κρατήσετε και να ζητήσετε τη θέση που θα είχατε αν ίσχυε.
Κλείτος Πλατής, δικηγόρος
Το πρώτο σας μήνυμα δεν κοστίζει τίποτα: εντός μίας εργάσιμης ημέρας σας λέμε αν μπορούμε να βοηθήσουμε και πόσο θα κοστίσει.
klitos@kleanthousplatis.com
Ο πωλητής σάς βεβαίωσε ότι το ακίνητο δεν έχει παρανομίες, ότι η επιχείρηση έχει αυτά τα έσοδα, ότι το μηχάνημα δουλεύει όπως πρέπει. Υπογράψατε, πληρώσατε, και ύστερα διαπιστώσατε ότι δεν ήταν έτσι.
Ο νόμος δεν σας ζητά να αποδείξετε ότι ο άλλος ήξερε πως λέει ψέματα. Καλύπτει και τη δήλωση που έγινε χωρίς βάση, ακόμη κι αν ο ίδιος την πίστευε. Τρία ερωτήματα κρίνουν την υπόθεση: τι ακριβώς ειπώθηκε, αν σας οδήγησε να υπογράψετε, και αν μπορούσατε να βρείτε την αλήθεια με τη συνήθη επιμέλεια. Οι δικηγόροι μας για εμπορικές συμβάσεις μπορούν να εξετάσουν τη σύμβαση και τα μηνύματα που προηγήθηκαν.
Τι είναι ψευδής παράσταση
Ψευδής παράσταση είναι η βεβαίωση γεγονότος που δεν ισχύει, ακόμη κι αν αυτός που την έκανε πίστευε ότι ήταν αληθής. Ο περί Συμβάσεων Νόμος, Κεφ. 149, την ορίζει στο άρθρο 18 με τρεις μορφές:
- θετική βεβαίωση αναληθούς γεγονότος, που δεν δικαιολογείται από τις πληροφορίες αυτού που τη δίνει, ακόμη κι αν την πιστεύει αληθή·
- παράβαση καθήκοντος χωρίς πρόθεση εξαπάτησης, που ωφελεί τον υπαίτιο παραπλανώντας τον άλλον σε βάρος του·
- πρόκληση, έστω και ανυπαίτια, πλάνης για την ουσία του αντικειμένου της συμφωνίας.
Η απάτη του άρθρου 17 πηγαίνει πιο μακριά, γιατί γίνεται με σκοπό εξαπάτησης. Περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων:
- την παράσταση ως αληθούς γεγονότος που ο ίδιος δεν πιστεύει·
- την ενεργό απόκρυψη γεγονότος που γνωρίζει·
- την υπόσχεση που δόθηκε χωρίς πρόθεση εκπλήρωσης.
Δεν χρειάζεται να αποδείξετε ότι ο άλλος ήξερε πως η δήλωση ήταν ψευδής· αρκεί ότι δεν τη στήριζαν οι πληροφορίες του.
Τι μπορείτε να κάνετε
Η επιλογή είναι δική σας. Όταν η συναίνεσή σας δόθηκε εξαιτίας απάτης ή ψευδούς παράστασης, η σύμβαση είναι ακυρώσιμη κατ’ εκλογή σας (άρθρο 19(1)). Έχετε δύο δρόμους:
- Να ακυρώσετε τη σύμβαση. Ο άλλος δεν οφείλει πια να την εκπληρώσει, κι εσείς επιστρέφετε ό,τι λάβατε από αυτήν, στο μέτρο του εφικτού (άρθρο 64). Η ακύρωση γνωστοποιείται στον άλλον (άρθρο 66).
- Να την κρατήσετε και να ζητήσετε να τεθείτε στη θέση που θα βρισκόσασταν αν οι δηλώσεις ήταν αληθείς (άρθρο 19(2)).
Όταν υπάρχει απάτη, ο περί Αστικών Αδικημάτων Νόμος, Κεφ. 148, δίνει και αγωγή για αποζημιώσεις (άρθρο 36). Χρειάζεται δήλωση εν γνώσει του ψεύδους ή απερίσκεπτη, με σκοπό να ενεργήσετε με βάση αυτήν, και ζημιά που υποστήκατε επειδή ενεργήσατε.
Πότε το δικαίωμα χάνεται
Δύο κανόνες του άρθρου 19 περιορίζουν το δικαίωμα:
- Η δήλωση πρέπει να σας οδήγησε στη σύμβαση. Απάτη ή ψευδής παράσταση που δεν προκάλεσε τη συναίνεσή σας δεν την κάνει ακυρώσιμη (άρθρο 19(4)).
- Για ψευδή παράσταση, ή για σιωπή που συνιστά απάτη, η σύμβαση δεν είναι ακυρώσιμη αν μπορούσατε να βρείτε την αλήθεια με τη συνήθη επιμέλεια (άρθρο 19(3)).
Στην C.L.R. Stockbrokers Ltd ν. N. K. Shakolas (Holdings) Ltd (2020), το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε έφεση σε αξίωση ΛΚ3.000.000 για ψευδείς παραστάσεις και απόκρυψη σε αγορά μετοχών. Η αγοράστρια ήταν χρηματιστηριακή εταιρεία, και το γεγονός για το οποίο παραπονιόταν είχε δημοσιοποιηθεί στο Χρηματιστήριο έναν χρόνο νωρίτερα. Από επενδυτή τέτοιου ποσού, έκρινε το Δικαστήριο, αναμένονταν οι δέουσες έρευνες, και το ότι ο άλλος δεν ανέφερε το γεγονός δεν ήταν απόκρυψη που συνιστά απάτη.
Ό,τι μπορείτε να ελέγξετε, ελέγξτε το πριν υπογράψετε, και κρατήστε γραπτώς τις δηλώσεις του άλλου.
Οι προθεσμίες
Η αγωγή που αφορά σύμβαση πρέπει να εγερθεί μέσα σε έξι χρόνια από τη συμπλήρωση της βάσης της, κατά το άρθρο 7(1) του Ν. 66(Ι)/2012.
Όταν η αγωγή αφορά δόλο του εναγομένου ή σκόπιμη απόκρυψη, ο χρόνος δεν αρχίζει να τρέχει μέχρι να ανακαλύψετε τον δόλο ή την απόκρυψη, ή μέχρι να μπορούσατε να τα ανακαλύψετε με εύλογη επιμέλεια (άρθρο 14(1)). Το άρθρο μας για την παραγραφή αγώγιμων δικαιωμάτων εξηγεί πώς μετρώνται οι προθεσμίες.
Τι σημαίνει στην πράξη
- Γράψτε τι ακριβώς σας ειπώθηκε, από ποιον και πότε, και κρατήστε αγγελίες, email και μηνύματα.
- Σημειώστε πότε ανακαλύψατε ότι η δήλωση δεν ίσχυε: η ημερομηνία αυτή μπορεί να μετρήσει για την προθεσμία.
- Αποφασίστε αν θέλετε να φύγετε από τη σύμβαση ή να την κρατήσετε με αποκατάσταση, ξέροντας ότι η ακύρωση σημαίνει επιστροφή όσων λάβατε.
- Μιλήστε μας πριν στείλετε δήλωση ακύρωσης, γιατί από αυτήν ξεκινά η υποχρέωση επιστροφής του άρθρου 64.
Μια δήλωση που σας οδήγησε να υπογράψετε, και που δεν ίσχυε, σας δίνει επιλογές. Χρησιμοποιήστε τες με τα έγγραφα στο χέρι.
Ερωτήσεις που μας γίνονται
Κι αν ο άλλος πίστευε ειλικρινά αυτό που μου είπε;
Η ψευδής παράσταση του άρθρου 18 καλύπτει και τη δήλωση που έγινε καλόπιστα, όταν δεν τη στήριζαν οι πληροφορίες αυτού που την έκανε. Η καλή του πίστη μετρά κυρίως για την αγωγή για απάτη ως αστικό αδίκημα, που απαιτεί δήλωση εν γνώσει του ψεύδους ή απερίσκεπτη.
Μετρά και η σιωπή;
Η απλή σιωπή δεν είναι απάτη, εκτός αν οι περιστάσεις επέβαλλαν στον άλλον να μιλήσει ή αν η σιωπή του ισοδυναμεί από μόνη της με δήλωση (άρθρο 17(2)). Η ενεργός απόκρυψη είναι απάτη. Όπως υπενθύμισε το Ανώτατο Δικαστήριο το 2020, για να είναι ενεργός πρέπει να φαίνεται σε συγκεκριμένη πράξη, συμπεριφορά ή στάση.
Ο μεσίτης ή ο αντιπρόσωπος μου είπε κάτι που δεν ίσχυε. Ευθύνεται ο πωλητής;
Δήλωση που έκανε αντιπρόσωπος του άλλου μέρους στο πλαίσιο της αντιπροσωπείας του έχει τις ίδιες συνέπειες σαν να την έκανε το ίδιο το μέρος, εκτός αν αφορά θέμα έξω από την εξουσία του (άρθρο 198). Το κρίσιμο είναι τι εξουσία είχε το πρόσωπο που σας μίλησε.
Τι να στείλω στο πρώτο μήνυμα;
Τι υπογράψατε και πότε, τι σας ειπώθηκε και από ποιον, και πότε ανακαλύψατε ότι δεν ίσχυε. Αν η δήλωση υπάρχει σε αγγελία, email ή μήνυμα, αναφέρετέ το.
Πηγές
- Ο περί Συμβάσεων Νόμος, Κεφ. 149, ενοποιημένο κείμενο, άρθρα 17, 18, 19, 64, 66 και 198
- Ο περί Αστικών Αδικημάτων Νόμος, Κεφ. 148, ενοποιημένο κείμενο, άρθρο 36
- Ο περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμος του 2012 (Ν. 66(Ι)/2012), ενοποιημένο κείμενο, άρθρα 7 και 14
- C.L.R. Stockbrokers Ltd ν. N. K. Shakolas (Holdings) Ltd, Πολιτική Έφεση 209/2013, Ανώτατο Δικαστήριο, 13 Ιουλίου 2020
Κλείτος Πλατής
Δικηγόρος, Συνέταιρος
Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε., Κύπρος
Δημοσιεύθηκε 16 Οκτωβρίου 2026
Χρειάζεστε συμβουλή για δική σας υπόθεση;
Το πρώτο σας μήνυμα δεν κοστίζει τίποτα: εντός μίας εργάσιμης ημέρας σας λέμε αν μπορούμε να βοηθήσουμε και πόσο θα κοστίσει.
klitos@kleanthousplatis.com
Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε. Εγγεγραμμένη δικηγορική εταιρεία Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος HE 441973
Περαιτέρω ανάγνωση
Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η νομοθεσία και η εφαρμογή της ενδέχεται να μεταβληθούν, ενώ κάθε περίπτωση διαφέρει. Για συμβουλή στη δική σας υπόθεση επικοινωνήστε με τον Κλείτο Πλατή στο klitos@kleanthousplatis.com.
Λάβετε νομικές ενημερώσεις με email
Όταν αλλάζει το κυπριακό δίκαιο, να το μαθαίνετε από εμάς
Ένα σύντομο email όταν αλλάζει κάτι που μετρά: νέα νομοθεσία, μια απόφαση που αξίζει να ξέρετε, μια προθεσμία. Γραμμένο από τους συνεταίρους, χωρίς διαφημίσεις, διαγραφή με ένα κλικ.
Είστε στη λίστα. Η επόμενη ενημέρωση για το κυπριακό δίκαιο θα έρθει στο email σας.
Η εγγραφή δεν ολοκληρώθηκε. Γράψτε στο office@kleanthousplatis.com και θα σας προσθέσουμε.
Η διεύθυνσή σας χρησιμοποιείται για αυτές τις ενημερώσεις και για τίποτε άλλο. Προστασία προσωπικών δεδομένων.