Εργολάβος προσεπικλήθηκε σε αγωγή για ατύχημα, καμία μαρτυρία ευθύνης δεν δόθηκε εναντίον του, και το δικαστήριο τον άφησε να πληρώσει τα δικά του έξοδα.
Εργολάβος που εκτελούσε έργα σε δημόσιο δρόμο στο Παραλίμνι σύρθηκε σε αγωγή για σωματικές βλάβες με την οποία δεν είχε καμία σχέση. Η αγωγή στρεφόταν κατά του Δήμου. Ο Δήμος, αφού εξασφάλισε σχετικό διάταγμα, προσεπικάλεσε ως τριτοδιάδικους την Κυπριακή Δημοκρατία και τον εργολάβο, με τη θέση ότι η ευθύνη για τη σήμανση και την τήρηση των κανόνων ασφαλείας βάρυνε εκείνους και όχι τον ίδιο.
Η αγωγή απορρίφθηκε. Ο ενάγων δεν απέδειξε αμέλεια του Δήμου, και μαζί έπεσε και η διαδικασία τριτοδιαδίκου. Ο εργολάβος βρισκόταν στην υπόθεση επί χρόνια, είχε διορίσει δικηγόρους και είχε υπερασπιστεί τον εαυτό του καθ' όλη τη διάρκεια. Το πρωτόδικο δικαστήριο έκρινε τότε ότι τα έξοδα δεν θα ακολουθούσαν το αποτέλεσμα και ότι κάθε τριτοδιάδικος θα επιβαρυνόταν με τα δικά του.
Στις 29 Ιουλίου 2026 το Ανώτατο Δικαστήριο παραμέρισε αυτή τη διαταγή. Η απόφαση προστέθηκε στη δημόσια βάση δεδομένων στις 11 Σεπτεμβρίου 2026.
Ποιους αφορά
Οι εργολάβοι και οι υπεργολάβοι προσεπικαλούνται συχνότερα από τις περισσότερες επιχειρήσεις, και συνήθως για δομικούς λόγους και όχι επειδή έχει στοιχειοθετηθεί υπόθεση εναντίον τους. Μια κοινοπραξία εκτελεί έργα που της ανατέθηκαν από κρατικό τμήμα, κάτι συμβαίνει στο εργοτάξιο ή κοντά του, και όποιος εναχθεί πρώτος κοιτά προς τα κάτω στην αλυσίδα για να μεταφέρει την ευθύνη. Το ίδιο μοτίβο πιάνει:
- Κύριους εργολάβους και μέλη κοινοπραξίας σε δημόσια έργα.
- Υπεργολάβους, εκμισθωτές μηχανημάτων και παρόχους διαχείρισης κυκλοφορίας.
- Επιχειρηματίες ανάπτυξης γης και διαχειριστές έργου που κατονομάζονται σε αγωγές κατά δήμου ή οργανισμού κοινής ωφέλειας.
- Εργοδότες και κατόχους χώρου που προσεπικαλούνται με ισχυρισμό συντρέχοντος ελέγχου του εργοταξίου.
Τι πήγε στραβά πρωτοδίκως
Το πρωτόδικο δικαστήριο έκρινε ότι ο ενάγων δεν απέδειξε αμέλεια του Δήμου και απέρριψε την αγωγή. Στη συνέχεια εξέτασε τι θα συνέβαινε αν το εύρημα αυτό ανατρεπόταν κατ' έφεση, και κατέληξε ότι τυχόν ευθύνη θα ήταν κοινή μεταξύ των δύο τριτοδιαδίκων.
Εξέτασε επίσης κατά πόσο μπορούσε να προσθέσει τους τριτοδιάδικους ως εναγόμενους αυτεπάγγελτα, έκρινε ότι δεν μπορούσε, και κατέγραψε ότι αν υποβαλλόταν σχετικό αίτημα από τον ενάγοντα ενδεχομένως να γινόταν αποδεκτό και η κατάληξη να ήταν διαφορετική ως προς τη συντρέχουσα αμέλεια. Σε αυτή τη βάση αρνήθηκε να επιδικάσει έξοδα υπέρ του εργολάβου.
Το Εφετείο εντόπισε δύο σφάλματα.
Πρώτον, δεν υπήρχε μαρτυρία. Καμία αποδεκτή μαρτυρία δεν αποκάλυπτε οποιαδήποτε ευθύνη ή αμέλεια εκ μέρους του εργολάβου. Ο Δήμος, που τον προσεπικάλεσε, δεν προσκόμισε μαρτυρία προς υποστήριξη των δικογραφημένων του θέσεων περί ευθύνης. Ο μοναδικός μάρτυρας που κάλεσε δεν αναφέρθηκε καν στις συνθήκες του ατυχήματος, και η μαρτυρία του περιοριζόταν στην αποποίηση των δικών του ευθυνών. Υποθετικό εύρημα κοινής ευθύνης των τριτοδιαδίκων, υπό τις συνθήκες αυτές, ήταν εσφαλμένο.
Δεύτερον, η υποθετική συλλογιστική. Εφόσον το δικαστήριο έκρινε ότι δεν μπορούσε να προσθέσει τους τριτοδιάδικους ως εναγόμενους αυτεπάγγελτα, όφειλε να κρίνει το θέμα των εξόδων με δεδομένο ότι ο εργολάβος παρέμενε τριτοδιάδικος. Τι θα γινόταν αν είχε υποβληθεί αίτημα που ουδέποτε υποβλήθηκε δεν ήταν νόμιμος παράγοντας στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας.
Οι κανόνες που εφαρμόστηκαν
Ο γενικός κανόνας είναι ότι τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα, εκτός αν συντρέχει καλός λόγος απόκλισης, και το Εφετείο επεμβαίνει όταν δεν ληφθεί υπόψη ουσιαστικό στοιχείο κατά την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας.
Για τα έξοδα μεταξύ τριτοδιαδίκου και των άλλων διαδίκων το δικαστήριο έχει ειδική εξουσία: αποφασίζει όλα τα ζητήματα εξόδων μεταξύ τους, μπορεί να διατάξει έναν ή περισσότερους να πληρώσουν τα έξοδα οποιουδήποτε άλλου, ή να δώσει τέτοιες οδηγίες ως το δίκαιο της υπόθεσης απαιτεί. Κατά την άσκησή της λαμβάνει υπόψη, μεταξύ άλλων, κατά πόσο η συνένωση του τριτοδιαδίκου ήταν δικαιολογημένη υπό τις περιστάσεις, και κατά πόσο αποδείχθηκε οποιαδήποτε ευθύνη εναντίον του.
Το δικαστήριο επανέλαβε και τη φύση της ίδιας της διαδικασίας. Είναι εντελώς ξεχωριστή και ανεξάρτητη από την προϋπάρχουσα αγωγή. Ο εναγόμενος στέκεται ως ενάγων έναντι του τριτοδιαδίκου, και ο τριτοδιάδικος ως εναγόμενος. Ο τριτοδιάδικος καθίσταται διάδικος με τα ίδια δικαιώματα υπεράσπισης ως εάν να είχε εναχθεί με κανονική αγωγή, αλλά δεν είναι εναγόμενος στην απαίτηση του ενάγοντα εκτός αν ο ενάγων τον καταστήσει συνεναγόμενο.
Αυτό ακριβώς έκρινε την υπόθεση. Αν η απαίτηση κατά τριτοδιαδίκου είναι ξεχωριστή αγωγή, τότε ο τριτοδιάδικος που κερδίζει είναι επιτυχών διάδικος, και η συνήθης συνέπεια είναι να εισπράξει τα έξοδά του από εκείνον που τον έφερε στη διαδικασία.
Πού ζει σήμερα το ίδιο επιχείρημα
Η υπόθεση κρίθηκε με τους Θεσμούς ως ίσχυαν όταν εγέρθηκε η αγωγή. Ο αντίστοιχος μηχανισμός στους Κανονισμούς Πολιτικής Δικονομίας του 2023 είναι η πρόσθετη απαίτηση του Μέρους 21, και το επιχείρημα μεταφέρεται χωρίς δυσκολία.
Ο Κανονισμός 21.3(1) προβλέπει ότι η πρόσθετη απαίτηση τυγχάνει χειρισμού ως να ήταν απαίτηση, οπότε το καθεστώς εξόδων εφαρμόζεται σε αυτήν αυτοτελώς. Οι Κανονισμοί 21.6 και 21.7 δίνουν τους δρόμους με τους οποίους εναγόμενος εγείρει απαίτηση συνεισφοράς ή αποζημίωσης κατά υφιστάμενου ή νέου διαδίκου, με ή χωρίς άδεια ανάλογα με τον χρόνο. Ο Κανονισμός 39.2(1) κατοχυρώνει τον γενικό κανόνα, ότι ο αποτυχών διάδικος καταβάλλει τα έξοδα του επιτυχόντα. Και ο Κανονισμός 39.2(3)(β) ορίζει ότι η συμπεριφορά περιλαμβάνει το κατά πόσον ήταν εύλογο για διάδικο να εγείρει, προωθήσει ή αμφισβητήσει συγκεκριμένο ισχυρισμό ή ζήτημα.
Αν μη τι άλλο η θέση είναι σήμερα ευνοϊκότερη για τον εργολάβο, γιατί το εύλογο της έγερσης ισχυρισμού είναι γραμμένο μέσα στη διακριτική ευχέρεια ως ρητός παράγοντας, αντί να αντλείται από τη νομολογία.
Τι σημαίνει στην πράξη
Η προσεπίκληση δεν είναι τυπικότητα και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως τέτοια. Είναι απαίτηση εναντίον της επιχείρησής σας, και το ότι στηρίζεται σε ξένη δικαστική διαμάχη δεν μειώνει ούτε την έκθεση ούτε τα έξοδά σας.
- Καταγράψτε το κενό μαρτυρίας τη στιγμή που συμβαίνει. Η έφεση πέτυχε επειδή τα πρακτικά έδειχναν ότι ο προσεπικαλών δεν έδωσε μαρτυρία ευθύνης εναντίον του εργολάβου. Αυτό αξιοποιείται αργότερα μόνο αν κάποιος σημειώσει επί τόπου ότι τίποτα δεν τέθηκε στους μάρτυρες επί του σημείου.
- Μην αφήσετε το ζήτημα των εξόδων να παρασυρθεί. Τα έξοδα μεταξύ τριτοδιαδίκου και των άλλων διαδίκων είναι διακριτό ζήτημα με διακριτή εξουσία. Ζητήστε τη διαταγή ρητά και στη σωστή βάση, δηλαδή ότι η πρόσθετη απαίτηση είναι απαίτηση και εσείς πετύχατε σε αυτήν.
- Προσβάλετε την υποθετική συλλογιστική. Διαταγή που στερεί από επιτυχόντα διάδικο τα έξοδά του επειδή η υπόθεση θα μπορούσε να είχε τρέξει αλλιώς προσβάλλεται με έφεση, και παραμερίστηκε εδώ.
- Πείτε το γραπτώς από νωρίς. Επιστολή στην αρχή, με την οποία ειδοποιείτε τον προσεπικαλούντα ότι θα του ζητηθούν έξοδα αν δεν υποστηρίξει ποτέ τους ισχυρισμούς του, δεν κοστίζει τίποτα και διαμορφώνει τη διακριτική ευχέρεια αργότερα.
Ο εργολάβος ανέκτησε τα έξοδα της διαδικασίας τριτοδιαδίκου, ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή, μαζί με 1.000 ευρώ πλέον ΦΠΑ για την έφεση. Πρόκειται για χρόνια εξόδων που ανακτήθηκαν από διαταγή που τα είχε αρνηθεί εξ ολοκλήρου. Τα αρχεία εργοταξίου, η συμβατική κατανομή της ευθύνης για σήμανση και διαχείριση κυκλοφορίας, και η συμπεριφορά εκείνου που σας προσεπικάλεσε κρίνουν αυτού του είδους τις διαφορές, εκεί όπου συναντώνται το κατασκευαστικό δίκαιο και η δικαστηριακή εκπροσώπηση.
Ερωτήσεις που μας γίνονται
Τι είναι η διαδικασία τριτοδιαδίκου;
Ο μηχανισμός με τον οποίο ο εναγόμενος φέρνει τρίτο πρόσωπο σε υφιστάμενη αγωγή, αξιώνοντας συνεισφορά, αποζημίωση ή άλλη θεραπεία. Το Ανώτατο Δικαστήριο την έχει περιγράψει ως εντελώς ξεχωριστή και ανεξάρτητη διαδικασία από την αγωγή του ενάγοντα, στην οποία ο εναγόμενος θεωρείται ενάγων και ο τριτοδιάδικος εναγόμενος. Στους Κανονισμούς Πολιτικής Δικονομίας του 2023 ο αντίστοιχος μηχανισμός είναι η πρόσθετη απαίτηση του Μέρους 21.
Γίνομαι εναγόμενος στην κύρια αγωγή αν προσεπικληθώ;
Όχι. Ο τριτοδιάδικος καθίσταται διάδικος και έχει τα ίδια δικαιώματα υπεράσπισης ως εάν να είχε εναχθεί με κανονική αγωγή από τον εναγόμενο, αλλά δεν είναι εναγόμενος στην απαίτηση του ενάγοντα εκτός αν ο ενάγων αποφασίσει να τον καταστήσει συνεναγόμενο. Αυτή η διάκριση έκρινε το ζήτημα των εξόδων στην έφεση.
Ποιος πληρώνει τα έξοδα όταν ο τριτοδιάδικος απαλλάσσεται;
Ο γενικός κανόνας είναι ότι τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα και χρειάζεται καλός λόγος για απόκλιση. Όταν αυτός που προσεπικάλεσε δεν προσκόμισε αποδεκτή μαρτυρία για οποιαδήποτε ευθύνη και καμία ευθύνη δεν αποδόθηκε, τα έξοδα του τριτοδιαδίκου πρέπει να επιδικαστούν υπέρ του και εναντίον εκείνου που τον προσεπικάλεσε.
Μπορεί το δικαστήριο να αρνηθεί έξοδα επειδή το αποτέλεσμα ίσως ήταν διαφορετικό;
Όχι με τη συλλογιστική που χρησιμοποιήθηκε εδώ. Το πρωτόδικο δικαστήριο είχε παρατηρήσει ότι αν ο ενάγων είχε ζητήσει την προσθήκη των τριτοδιαδίκων ως εναγομένων, ενδεχομένως να γινόταν αποδεκτό και η κατάληξή του να ήταν διαφορετική. Το Εφετείο έκρινε ότι δεν δικαιολογείτο να ληφθεί υπόψη αυτή η υποθετική προσέγγιση.
Πού βρίσκεται το ίδιο επιχείρημα στους Κανονισμούς του 2023;
Ο κανονισμός 21.3(1) προβλέπει ότι η πρόσθετη απαίτηση τυγχάνει χειρισμού ως να ήταν απαίτηση, οπότε το καθεστώς των εξόδων εφαρμόζεται σε αυτήν αυτοτελώς. Ο κανονισμός 39.2(1) θέτει τον γενικό κανόνα ότι ο αποτυχών διάδικος καταβάλλει τα έξοδα του επιτυχόντα. Ο κανονισμός 39.2(3)(β) καθιστά ρητό παράγοντα το κατά πόσον ήταν εύλογο για διάδικο να εγείρει, προωθήσει ή αμφισβητήσει συγκεκριμένο ισχυρισμό ή ζήτημα.
Τι να κάνει ο εργολάβος μόλις λάβει ειδοποίηση τριτοδιαδίκου;
Να τη χειριστεί ως αγωγή εναντίον της επιχείρησης, γιατί αυτό είναι. Να εμφανιστεί κανονικά στη διαδικασία, να διαφυλάξει τα αρχεία εργοταξίου, τις μεθόδους εργασίας, τα σχέδια σήμανσης και τροχαίας και την αλληλογραφία με τον εργοδότη, και να ειδοποιήσει γραπτώς όποιον τον προσεπικάλεσε ότι θα ζητήσει τα έξοδά του αν δεν στοιχειοθετηθεί υπόθεση εναντίον του.
Αφορά μόνο τις κατασκευές;
Όχι. Η αρχή αφορά τη διαδικασία τριτοδιαδίκου και τη διακριτική ευχέρεια ως προς τα έξοδα γενικά. Παρουσιάζεται εδώ για εργολάβους επειδή προσεπικαλούνται συχνότερα από τους περισσότερους, μέσω κοινοπραξιών, αλυσίδων υπεργολαβίας και έργων για δημόσιες αρχές, αλλά η ίδια συλλογιστική προστατεύει κάθε επιχείρηση που σύρεται σε δικαστήριο με ισχυρισμό τον οποίο ο προσεπικαλών δεν υποστηρίζει τελικά με μαρτυρία.
Πηγές
- Lois Builders Ltd ν. Δήμου Παραλιμνίου, Πολιτική Έφεση Αρ. 90/2017, Ανώτατο Δικαστήριο, 29 Ιουλίου 2026
- Οι περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικοί Κανονισμοί του 2023, 13/2023, ευρετήριο CyLaw
Το παρόν άρθρο παρέχεται αποκλειστικά για σκοπούς γενικής ενημέρωσης και δεν συνιστά νομική συμβουλή.
Κλείτος Πλατής
Δικηγόρος, Συνέταιρος
Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε., Λευκωσία · Δημοσιεύθηκε 12 Σεπτεμβρίου 2026
Χρειάζεστε συμβουλή για δική σας υπόθεση;
Γράψτε μας ποιοι εμπλέκονται και μια σύντομη περιγραφή στο office@kleanthousplatis.com και θα σας απαντήσουμε εντός μίας εργάσιμης ημέρας.
Ή συμπληρώστε τη φόρμα επικοινωνίας, στείλτε μας μήνυμα στο WhatsApp, ή τηλεφωνήστε στο +357 22 680 330.
Όταν αλλάζει το κυπριακό δίκαιο, να το μαθαίνετε από εμάς
Ένα σύντομο email όταν αλλάζει κάτι που μετρά: νέα νομοθεσία, μια απόφαση που αξίζει να ξέρετε, μια προθεσμία. Γραμμένο από τους συνεταίρους, χωρίς διαφημίσεις, διαγραφή με ένα κλικ.
Είστε στη λίστα. Η επόμενη ενημέρωση για το κυπριακό δίκαιο θα έρθει στο email σας.
Η εγγραφή δεν ολοκληρώθηκε. Γράψτε στο office@kleanthousplatis.com και θα σας προσθέσουμε.
Η διεύθυνσή σας χρησιμοποιείται για αυτές τις ενημερώσεις και για τίποτε άλλο.