Ο καταναλωτής που αγοράζει εξ αποστάσεως έχει δεκατέσσερις ημέρες να υπαναχωρήσει χωρίς να αναφέρει λόγο, κατά το άρθρο 20 του περί Προστασίας του Καταναλωτή Νόμου 112(Ι)/2021, και τριάντα ημέρες όταν η σύμβαση συνάφθηκε σε μη προγραμματισμένη επίσκεψη ή σε οργανωμένη εκδρομή. Ο έμπορος που δεν ανέφερε ποτέ το δικαίωμα ζει μαζί του δώδεκα μήνες περισσότερο, κατά το άρθρο 32. Η επιστροφή χρημάτων οφείλεται εντός δεκατεσσάρων ημερών από την ενημέρωση, με το ίδιο μέσο πληρωμής, και οι εξαιρέσεις του άρθρου 27 προστατεύουν τον έμπορο μόνο όπου η συγκατάθεση που απαιτούν συλλέχθηκε πράγματι.
Οι περισσότερες διαφορές για μια επιστροφή προϊόντος στην Κύπρο δεν αφορούν στην πραγματικότητα το προϊόν. Αφορούν το αν υπήρχε δικαίωμα, πότε έληξε, ποιος πληρώνει τα ταχυδρομικά, και τι επιτρεπόταν να κρατήσει ο πωλητής. Και τα τέσσερα απαντώνται από τον περί Προστασίας του Καταναλωτή Νόμο του 2021, Ν. 112(Ι)/2021, του οποίου το Μέρος IV εφαρμόζεται στις εξ αποστάσεως συμβάσεις και στις συμβάσεις εκτός εμπορικού καταστήματος, και δεν παραμερίζεται από όσα γράφει ο πωλητής στους δικούς του όρους.
Το κείμενο αυτό απευθύνεται και στις δύο πλευρές. Ο αγοραστής χρειάζεται να ξέρει τι ακριβώς είναι το δικαίωμα πριν το απαιτήσει. Ο πωλητής χρειάζεται να ξέρει ποιες από τις δικές του συνήθειες, ένα προεπιλεγμένο κουτάκι στο ταμείο, μια χρεωμένη τηλεφωνική γραμμή, μια πολιτική επιστροφών αντιγραμμένη από άλλον ιστότοπο, δημιουργούν σιωπηρά ευθύνη.
Οι δεκατέσσερις ημέρες, και πότε αρχίζουν
Εκτός αν ισχύει κάποια από τις εξαιρέσεις του άρθρου 27, το άρθρο 31(1) δίνει στον καταναλωτή δεκατέσσερις ημέρες να υπαναχωρήσει από την εξ αποστάσεως σύμβαση ή τη σύμβαση εκτός εμπορικού καταστήματος χωρίς να αναφέρει τους λόγους και χωρίς καμία επιβάρυνση πέραν των υποχρεώσεων των άρθρων 24(2) και 25. Δεν απαιτείται να αποδειχθεί ότι το προϊόν ήταν ελαττωματικό, ούτε να δικαιολογηθεί η αλλαγή γνώμης.
Το άρθρο 20(1Α) προσθέτει προθεσμία που ο Νόμος του 2013 δεν είχε. Όταν η σύμβαση συνάφθηκε στο πλαίσιο μη προγραμματισμένης επίσκεψης του εμπόρου στην οικία του καταναλωτή, ή εκδρομής που διοργάνωσε έμπορος με στόχο ή αποτέλεσμα την προώθηση ή πώληση προϊόντων, η προθεσμία είναι τριάντα ημέρες. Πρόκειται για την πώληση στην πόρτα και για την εκδρομή με πούλμαν, δηλαδή ακριβώς για τις περιπτώσεις όπου ο αγοραστής είναι λιγότερο πιθανό να γνωρίζει ότι έχει οποιοδήποτε δικαίωμα.
Το άρθρο 20(2) ορίζει πότε αρχίζει η προθεσμία, και η ημερομηνία δεν είναι η ίδια για όλα. Για σύμβαση υπηρεσιών τρέχει από την ημερομηνία σύναψης της σύμβασης. Για σύμβαση πώλησης τρέχει από την ημέρα κατά την οποία ο καταναλωτής, ή τρίτος που υπέδειξε ο ίδιος και δεν είναι ο μεταφορέας, αποκτά τη φυσική κατοχή των αγαθών.
Οι δώδεκα μήνες που προσκαλεί ο έμπορος με τη σιωπή του
Η διάταξη που μετατρέπει μια παράλειψη εντύπου σε εμπορικό πρόβλημα είναι το άρθρο 21(1). Όταν ο έμπορος δεν παρέσχε στον καταναλωτή τις πληροφορίες σχετικά με το δικαίωμα υπαναχώρησης που απαιτεί η παράγραφος (η) του άρθρου 5(1), η προθεσμία υπαναχώρησης δεν συνεχίζεται απλώς: λήγει δώδεκα μήνες μετά το τέλος της αρχικής προθεσμίας.
Το άρθρο 21(2) δίνει τη θεραπεία, και λειτουργεί μόνο μέχρι να συμπληρωθεί το έτος αυτό. Αν ο έμπορος παράσχει τις πληροφορίες που έλειπαν εντός των δώδεκα μηνών, η περίοδος λήγει δεκατέσσερις ημέρες από την ημέρα που ο καταναλωτής τις λαμβάνει.
Υπάρχει και δεύτερη συνέπεια, στο άρθρο 25(2), που παραβλέπεται εύκολα. Ο καταναλωτής ευθύνεται για τυχόν μείωση της αξίας των αγαθών μόνο ως αποτέλεσμα διαχείρισης άλλης πλην εκείνης που ήταν αναγκαία για τη διαπίστωση της φύσης, των χαρακτηριστικών και της λειτουργίας τους. Όταν όμως ο έμπορος παρέλειψε την κοινοποίηση της παραγράφου (η), ο καταναλωτής δεν ευθύνεται σε καμία περίπτωση για τη μείωση αυτή. Η ίδια παράλειψη επομένως επεκτείνει το δικαίωμα και αφαιρεί από τον πωλητή το βασικό του επιχείρημα για την κατάσταση όσων επιστρέφονται.
Πώς ασκείται το δικαίωμα
Κατά το άρθρο 22(1), πριν από την εκπνοή της προθεσμίας ο καταναλωτής ενημερώνει τον έμπορο για την απόφασή του να υπαναχωρήσει, είτε χρησιμοποιώντας το υπόδειγμα εντύπου υπαναχώρησης του Τμήματος Β του Παραρτήματος Ι είτε με οποιαδήποτε άλλη σαφή δήλωση. Τηλεφωνική κλήση μπορεί να αρκεί, γι' αυτό ο πωλητής οφείλει να κρατά αρχείο των κλήσεων για παραγγελίες, και ο αγοραστής να την ακολουθεί με μήνυμα.
Τι επιστρέφει ο πωλητής, και πότε
Το άρθρο 24(1) υποχρεώνει τον έμπορο να επιστρέψει κάθε πληρωμή που έλαβε από τον καταναλωτή, περιλαμβανομένων, κατά περίπτωση, των δαπανών παράδοσης, χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση και οπωσδήποτε εντός δεκατεσσάρων ημερών από την ημέρα που ενημερώθηκε για την απόφαση υπαναχώρησης. Η επιστροφή γίνεται με το ίδιο μέσο πληρωμής που χρησιμοποίησε ο καταναλωτής για την αρχική συναλλαγή, εκτός αν ο καταναλωτής συμφώνησε ρητώς διαφορετικά, και χωρίς ο καταναλωτής να επιβαρυνθεί με δαπάνες από την επιστροφή. Πιστωτικό σημείωμα δεν είναι επιστροφή χρημάτων, εκτός αν ο αγοραστής το δέχθηκε.
Δύο επιφυλάξεις συνοδεύουν τον κανόνα. Κατά το άρθρο 24(2) ο έμπορος δεν υποχρεούται να επιστρέψει πρόσθετες δαπάνες παράδοσης όταν ο καταναλωτής επέλεξε ρητώς τρόπο παράδοσης άλλο από τον φθηνότερο τυποποιημένο που προσφέρει ο έμπορος: το τυπικό κόστος επιστρέφεται, το επιπλέον για ταχύτερη παράδοση όχι. Κατά το άρθρο 12(3), εκτός αν ο έμπορος προσφέρθηκε να παραλάβει ο ίδιος τα αγαθά, σε σύμβαση πώλησης μπορεί να παρακρατήσει την επιστροφή μέχρι να λάβει πίσω τα αγαθά ή μέχρι ο καταναλωτής να προσκομίσει απόδειξη αποστολής τους, όποιο συμβεί πρώτο.
Τι οφείλει ο αγοραστής, και ποιος πληρώνει τα ταχυδρομικά
Το άρθρο 25(1) υποχρεώνει τον καταναλωτή, εκτός αν ο έμπορος προσφέρθηκε να παραλάβει τα αγαθά, να τα επιστρέψει χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση και οπωσδήποτε εντός δεκατεσσάρων ημερών από την ανακοίνωση της απόφασής του. Η προθεσμία τηρείται αν τα στείλει πριν από την εκπνοή της· δεν χρειάζεται να έχουν φθάσει.
Ο καταναλωτής επιβαρύνεται μόνο με το άμεσο κόστος επιστροφής, και ούτε με αυτό όταν ο έμπορος συμφώνησε να το αναλάβει ή παρέλειψε να τον ενημερώσει ότι θα το επιβαρυνθεί. Σελίδα επιστροφών που σιωπά ως προς τα ταχυδρομικά αφήνει επομένως τον πωλητή να τα πληρώνει. Σε σύμβαση εκτός εμπορικού καταστήματος, όπου τα αγαθά παραδόθηκαν στην οικία του καταναλωτή κατά τη σύναψη, ο έμπορος τα παραλαμβάνει με δικά του έξοδα εφόσον από τη φύση τους δεν μπορούν κανονικά να επιστραφούν ταχυδρομικώς.
Όταν ο καταναλωτής ζήτησε να αρχίσει η παροχή υπηρεσίας μέσα στην προθεσμία και στη συνέχεια υπαναχωρεί, το άρθρο 25(3) τον υποχρεώνει να καταβάλει ποσό ανάλογο προς τα παρασχεθέντα μέχρι τη στιγμή της υπαναχώρησης, υπολογιζόμενο βάσει της συνολικής συμφωνημένης τιμής, ή βάσει της αγοραίας αξίας αν η τιμή αυτή είναι υπερβολική.
Πού δεν γεννάται καθόλου το δικαίωμα
Το άρθρο 27 απαριθμεί τις περιπτώσεις, και τρεις από αυτές κρίνουν τις περισσότερες διαδικτυακές διαφωνίες.
- Αγαθά που κατασκευάζονται σύμφωνα με τις προδιαγραφές του καταναλωτή ή είναι σαφώς εξατομικευμένα μένουν εκτός, κατά την παράγραφο (γ). Το ίδιο και αγαθά που αλλοιώνονται ή λήγουν σύντομα, καθώς και σφραγισμένα αγαθά που δεν είναι κατάλληλα προς επιστροφή για λόγους υγείας ή υγιεινής και αποσφραγίστηκαν μετά την παράδοση.
- Σφραγισμένο λογισμικό, ηχητικές ή βίντεο εγγραφές που αποσφραγίστηκαν μετά την παράδοση μένουν εκτός κατά την παράγραφο (θ).
- Ψηφιακό περιεχόμενο που δεν παρέχεται σε υλικό μέσο μένει εκτός κατά την παράγραφο (ιγ) μόνο όταν η εκτέλεση άρχισε με την προηγούμενη ρητή συγκατάθεση του καταναλωτή και την επιβεβαίωσή του ότι χάνει έτσι το δικαίωμα υπαναχώρησης. Υπηρεσία που παρασχέθηκε πλήρως μένει εκτός κατά την παράγραφο (α) με τις ίδιες δύο προϋποθέσεις.
Οι δύο τελευταίες μετρούν περισσότερο από όσο δείχνει ο κατάλογος. Και οι δύο εξαρτώνται από κάτι που πρέπει να συλλέξει και να καταγράψει το ταμείο τη στιγμή εκείνη, και ο πωλητής που στηρίζεται σε αυτές χωρίς τη συγκατάθεση και την επιβεβαίωση δεν έχει ούτε την εξαίρεση ούτε, αν έλειπε και η κοινοποίηση της παραγράφου (η), το όριο των δεκατεσσάρων ημερών.
Τρεις διατάξεις πριν συνταχθούν οι όροι
Το άρθρο 32 αφορά τα προεπιλεγμένα κουτάκια. Προτού δεσμευθεί ο καταναλωτής, ο έμπορος επιδιώκει τη ρητή του συναίνεση για κάθε πρόσθετη πληρωμή επιπλέον της αμοιβής που συμφωνείται για την κύρια συμβατική του υποχρέωση. Όταν ο έμπορος δεν έλαβε ρητή συγκατάθεση αλλά τη συνήγαγε χρησιμοποιώντας προκαθορισμένες επιλογές τις οποίες ο καταναλωτής απαιτείται να απορρίψει για να αποφύγει την πληρωμή, ο καταναλωτής δικαιούται την επιστροφή της. Ασφάλειες και επεκτάσεις εγγύησης που προστίθενται από προεπιλογή στο ταμείο είναι τα καθημερινά παραδείγματα.
Το άρθρο 31(1) αφορά την τηλεφωνική γραμμή. Όταν ο έμπορος χρησιμοποιεί τηλεφωνική γραμμή για επικοινωνία με τον καταναλωτή σχετικά με τις συναπτόμενες συμβάσεις, ο καταναλωτής, τη στιγμή που επικοινωνεί, δεν υποχρεούται να πληρώσει πέραν από τη βασική τιμή χρέωσης της γραμμής. Αριθμός με αυξημένη χρέωση για ερωτήματα παραγγελιών δεν είναι πηγή εσόδων· είναι παράβαση.
Το άρθρο 28(7) αφορά τον κίνδυνο κατά τη μεταφορά, εκεί όπου ο πωλητής συνηθέστερα θεωρεί ότι το πρόβλημα του αγοραστή είναι του αγοραστή. Ο κίνδυνος μετατίθεται στον καταναλωτή όταν αυτός, ή τρίτο πρόσωπο που υπέδειξε ο ίδιος και δεν είναι ο μεταφορέας του εμπόρου, αποκτήσει τη φυσική κατοχή των αγαθών. Μετατίθεται με την παράδοση στον μεταφορέα μόνο όταν τον μεταφορέα τον επέλεξε ο καταναλωτής και η επιλογή δεν προσφέρθηκε από τον έμπορο, και ακόμη τότε με την επιφύλαξη των δικαιωμάτων του έναντι του μεταφορέα. Αγαθά που χάθηκαν ή καταστράφηκαν καθ' οδόν προς τον αγοραστή παραμένουν, στη συνήθη περίπτωση, κίνδυνος του πωλητή.
Συχνές Ερωτήσεις
Πρέπει να πω γιατί επιστρέφω το προϊόν;
Όχι. Το άρθρο 20(1) παρέχει δικαίωμα υπαναχώρησης από εξ αποστάσεως σύμβαση χωρίς αναφορά λόγων. Ο πωλητής που ζητά λόγο μπορεί να συλλέγει ανατροφοδότηση, δεν μπορεί όμως να καταστήσει την απάντηση προϋπόθεση της επιστροφής χρημάτων.
Ο ιστότοπος γράφει επιστροφές εντός επτά ημερών. Δεσμεύει;
Όχι έναντι της νόμιμης προθεσμίας. Το δικαίωμα του άρθρου 20 είναι δεκατεσσάρων ημερών, και όρος που επιχειρεί να το συντομεύσει δεν παραμερίζει τον Νόμο. Πολιτική που προσφέρει περισσότερες από δεκατέσσερις ημέρες είναι εμπορική υπόσχεση για την οποία ο πωλητής μπορεί να δεσμευθεί, οπότε διαβάζονται και τα δύο μαζί.
Ποιος πληρώνει την επιστροφή των αγαθών;
Ο καταναλωτής επιβαρύνεται με το άμεσο κόστος επιστροφής κατά το άρθρο 25(1), αλλά μόνο όταν ο έμπορος τον ενημέρωσε ότι θα το επιβαρυνθεί. Όταν η πληροφόρηση για τις επιστροφές σιωπά, ή όταν ο έμπορος συμφώνησε να το αναλάβει, το κόστος βαρύνει τον πωλητή. Η αρχική παράδοση είναι χωριστό ζήτημα: κατά το άρθρο 24(1) επιστρέφεται το τυπικό κόστος παράδοσης, και κατά το άρθρο 24(2) όχι το επιπλέον που επέλεξε ο καταναλωτής για ταχύτερο τρόπο.
Άνοιξα το κουτί και το δοκίμασα. Έχασα το δικαίωμα;
Όχι. Το άρθρο 25(2) καθιστά τον καταναλωτή υπεύθυνο μόνο για μείωση της αξίας που οφείλεται σε διαχείριση πέραν εκείνης που ήταν αναγκαία για τη διαπίστωση της φύσης, των χαρακτηριστικών και της λειτουργίας των αγαθών, δηλαδή περίπου όσα θα μπορούσε να κάνει σε κατάστημα. Και όταν ο έμπορος δεν έδωσε ποτέ την κοινοποίηση του δικαιώματος υπαναχώρησης που απαιτεί η παράγραφος (η) του άρθρου 17(1), ο καταναλωτής δεν ευθύνεται για μείωση αξίας σε καμία περίπτωση.
Πουλώ ψηφιακά προϊόντα. Πρέπει να δέχομαι υπαναχωρήσεις;
Μόνο όπου δεν συλλέξατε τη συγκατάθεση. Το ψηφιακό περιεχόμενο που δεν παρέχεται σε υλικό μέσο μένει εκτός του δικαιώματος κατά το άρθρο 27, η εξαίρεση όμως ισχύει όταν η εκτέλεση άρχισε με προηγούμενη ρητή συγκατάθεση του καταναλωτή και επιβεβαίωσή του ότι χάνει έτσι το δικαίωμα. Πρόκειται για απαίτηση του ταμείου και όχι της σύνταξης όρων: η καταγραφή πρέπει να υπάρχει πριν αρχίσει η λήψη.
Το δέμα δεν έφθασε ποτέ. Ποιανού είναι η ζημιά;
Στη συνήθη περίπτωση του πωλητή. Κατά το άρθρο 28(7) ο κίνδυνος μετατίθεται στον καταναλωτή όταν αυτός, ή τρίτος που υπέδειξε ο ίδιος και δεν είναι ο μεταφορέας του εμπόρου, αποκτήσει τη φυσική κατοχή των αγαθών. Μετατίθεται νωρίτερα μόνο όταν τον μεταφορέα τον επέλεξε ο καταναλωτής και η επιλογή δεν προσφέρθηκε από τον έμπορο, και ακόμη τότε ο καταναλωτής διατηρεί τα δικαιώματά του έναντι του μεταφορέα.
Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η νομοθεσία και η εφαρμογή της ενδέχεται να μεταβληθούν, ενώ κάθε περίπτωση διαφέρει. Για συμβουλή στη δική σας υπόθεση επικοινωνήστε με τον Κλείτο Πλατή στο klitos@kleanthousplatis.com ή στο +357 22 680 330.
Κλείτος Πλατής
Δικηγόρος, Συνέταιρος
Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε., Λευκωσία · Δημοσιεύθηκε 22 Αυγούστου 2026
Χρειάζεστε συμβουλή για δική σας υπόθεση;
Στείλτε μας τα έγγραφα και μια σύντομη περιγραφή στο office@kleanthousplatis.com και θα σας απαντήσουμε εντός μίας εργάσιμης ημέρας.
Ή συμπληρώστε τη φόρμα επικοινωνίας, στείλτε μας μήνυμα στο WhatsApp, ή τηλεφωνήστε στο +357 22 680 330.
Όταν αλλάζει το κυπριακό δίκαιο, να το μαθαίνετε από εμάς
Ένα σύντομο email όταν αλλάζει κάτι που μετρά: νέα νομοθεσία, μια απόφαση που αξίζει να ξέρετε, μια προθεσμία. Γραμμένο από τους συνεταίρους, χωρίς διαφημίσεις, διαγραφή με ένα κλικ.
Η διεύθυνσή σας χρησιμοποιείται για αυτές τις ενημερώσεις και για τίποτε άλλο.