Αλλαγή επιτρόπου κυπριακού εμπιστεύματος

Ο επίτροπος παραιτείται, διορίζεται νέος, υπογράφεται το έγγραφο, και όλοι θεωρούν το θέμα κλειστό. Δεν είναι. Μέσα σε λίγες ημέρες κάποιος από την άλλη πλευρά μιας συναλλαγής θέτει το ερώτημα που πραγματικά μετρά: έχετε νομικά τη δυνατότητα να υπογράψετε;

Η απάντηση δεν δίνεται δείχνοντας το έγγραφο. Δίνεται δείχνοντας ένα μητρώο, και το να πει το μητρώο το σωστό πράγμα είναι χωριστή άσκηση με δικό της χρονοδιάγραμμα.

Δύο λέξεις για το ίδιο πρόσωπο

Πριν από οτιδήποτε άλλο, μια παγίδα ορολογίας που δημιουργεί σύγχυση σε κάθε φάκελο. Ο περί Διεθνών Εμπιστευμάτων Νόμος του 1992, Ν. 69(Ι)/1992, ονομάζει τον διαχειριστή επίτροπο. Ο περί της Ρύθμισης των Επιχειρήσεων Παροχής Διοικητικών Υπηρεσιών Νόμος του 2012, Ν. 196(Ι)/2012, που θεσπίζει το μητρώο, τον ονομάζει εμπιστευματοδόχο.

Είναι το ίδιο πρόσωπο. Οι δύο νόμοι δεν μιλούν για διαφορετικούς ρόλους, και έγγραφο που χρησιμοποιεί τον έναν όρο δεν είναι ασυμβίβαστο με μητρώο που χρησιμοποιεί τον άλλο.

Ποιος έχει την εξουσία διορισμού

Το έγγραφο διορισμού είναι αυτό που αλλάζει την επιτροπεία, και εκτελείται από όποιον έχει την εξουσία διορισμού και παύσης κατά τους όρους του εμπιστεύματος. Το ερώτημα που τίθεται συχνά είναι αν ο ίδιος ο εμπιστευματοπάροχος μπορεί να κρατήσει την εξουσία αυτή χωρίς να διακυβεύσει το εμπίστευμα.

Το άρθρο 4Α(1) απαντά ευθέως. Η διατήρηση ή παραχώρηση στον εμπιστευματοπάροχο οποιασδήποτε από τις εξουσίες του εδαφίου (2), είτε υπό την ιδιότητά του αυτή είτε ως προστάτη ή επιθεωρητή εφαρμογής, δεν επηρεάζει με οποιονδήποτε τρόπο την εγκυρότητα του εμπιστεύματος ούτε μπορεί να καθυστερεί την εκτέλεσή του. Και το άρθρο 4Α(2)(ε) απαριθμεί ρητά ανάμεσα σε αυτές τις εξουσίες τον διορισμό ή την παύση οποιουδήποτε επιτρόπου, επιθεωρητή εφαρμογής, προστάτη ή δικαιούχου.

Το άρθρο 4Α(3) κλείνει τον κύκλο για τον ίδιο τον επίτροπο: επίτροπος που ενεργεί σύμφωνα με την άσκηση τέτοιας εξουσίας δεν θεωρείται ότι ενεργεί κατά παράβαση εμπιστεύματος. Ο απερχόμενος επίτροπος που εκτελεί οδηγία διορισμού δεν αναλαμβάνει προσωπικό κίνδυνο επειδή την εκτέλεσε.

Ποιο μητρώο, και τι ακριβώς γράφει

Δεν υπάρχει ένα μητρώο εμπιστευμάτων αλλά τρία, και το άρθρο 25Α(1) ονομάζει τους τηρητές τους: η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος και ο Σύνδεσμος Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου.

Ποιο από τα τρία σας αφορά δεν το επιλέγετε. Κατά τα εδάφια (2) και (3), το μητρώο του Δικηγορικού Συλλόγου και εκείνο του ΣΕΛΚ αφορούν εμπιστεύματα που διέπονται από το κυπριακό δίκαιο και έχουν έναν εμπιστευματοδόχο κάτοικο Κύπρου ο οποίος εποπτεύεται από την αντίστοιχη αρχή. Κατά το εδάφιο (4), η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς τηρεί το μητρώο για κάθε άλλο εμπίστευμα κυπριακού δικαίου. Η εποπτική αρχή του επιτρόπου καθορίζει δηλαδή το μητρώο, και αλλαγή επιτρόπου μπορεί να μετακινήσει το εμπίστευμα από το ένα μητρώο στο άλλο.

Το άρθρο 25Α(6)(β) περιορίζει το περιεχόμενο σε πέντε στοιχεία: το όνομα του εμπιστεύματος, τα ονόματα και την πλήρη διεύθυνση κάθε εμπιστευματοδόχου κατά πάντα σχετικό χρόνο, την ημερομηνία δημιουργίας, την ημερομηνία τυχόν αλλαγής του εφαρμοστέου δικαίου, και την ημερομηνία τερματισμού.

Η φράση «κατά πάντα σχετικό χρόνο» σημαίνει ότι το μητρώο κρατά ιστορικό και όχι μόνο την τρέχουσα εικόνα. Ο απερχόμενος επίτροπος δεν σβήνεται, καταγράφεται.

Κατά το άρθρο 25Α(6)(α), τα μητρώα δεν είναι διαθέσιμα στο κοινό και είναι διαθέσιμα προς επιθεώρηση από τις αρμόδιες εποπτικές αρχές. Αυτό απαντά και σε δύο αντίθετες ανησυχίες: δεν δημοσιοποιείται η δομή σας, και ούτε μπορείτε να παραπέμψετε αντισυμβαλλόμενο σε δημόσια αναζήτηση για να αποδείξετε ποιος είναι επίτροπος.

Οι δεκαπέντε ημέρες, και ποιος τις οφείλει

Το άρθρο 25Α(8) είναι η διάταξη που αφορά την αλλαγή επιτρόπου. Σε περίπτωση αλλαγής στις πληροφορίες των υποπαραγράφων (i) και (ii), δηλαδή στο όνομα του εμπιστεύματος και στα ονόματα και τις διευθύνσεις των εμπιστευματοδόχων, κάθε εμπιστευματοδόχος κάτοικος Κύπρου έχει υποχρέωση, εντός δεκαπέντε ημερών από τη σχετική αλλαγή, να γνωστοποιήσει τις αλλαγές στην εποπτική αρχή που τηρεί το μητρώο.

Δύο πράγματα αξίζουν προσοχή στη διατύπωση. Η προθεσμία τρέχει από τη μεταβολή, όχι από την ημερομηνία που θα καταχωρηθεί κάπου το έγγραφο. Και η υποχρέωση βαρύνει κάθε εμπιστευματοδόχο κάτοικο Κύπρου, όχι μόνο έναν ορισμένο, ώστε η παραδοχή ότι θα το κάνει ο άλλος να μην αποτελεί απάντηση.

Οι ίδιες δεκαπέντε ημέρες εμφανίζονται και αλλού. Κατά το άρθρο 25Α(7) για τη δημιουργία του εμπιστεύματος ή την υιοθέτηση του κυπριακού δικαίου, και κατά το άρθρο 25Α(9) για την αλλαγή του εφαρμοστέου δικαίου ή τον τερματισμό. Στην τελευταία περίπτωση το εμπίστευμα φέρει σχετική ένδειξη και οι πληροφορίες τηρούνται για πέντε έτη από το γεγονός.

Κατά το άρθρο 25Α(5), το εμπίστευμα τηρείται στο μητρώο για όσο χρόνο διέπεται από το κυπριακό δίκαιο.

Όταν χρειάζεται το Δικαστήριο

Δεν λύνονται όλες οι αλλαγές με έγγραφο. Όπου η εξουσία διορισμού είναι αμφισβητούμενη, όπου ο απερχόμενος δεν συνεργάζεται, ή όπου η περιουσία δεν μεταβιβάζεται ομαλά, το άρθρο 11Α δίνει τον δρόμο.

Κατά το άρθρο 11Α(2)(α)(ii), το Δικαστήριο δύναται να εκδώσει διάταγμα που αφορά τον επίτροπο ή τον προστάτη, περιλαμβανομένου διατάγματος για τον διορισμό ή την παύση επιτρόπου ή προστάτη, την αμοιβή, την υποβολή λογαριασμών και τη διαγωγή του.

Κατά το άρθρο 11Α(3), αίτηση μπορεί να υποβληθεί από επίτροπο, δικαιούχο ή προστάτη, από τον εμπιστευματοπάροχο ή τους προσωπικούς του αντιπροσώπους ή από τον επιθεωρητή εφαρμογής, και με την άδεια του Δικαστηρίου από οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο. Ο επίτροπος μπορεί επίσης, κατά το άρθρο 11Α(1), να ζητήσει απλώς οδηγίες για το πώς πρέπει να ενεργήσει, και η αίτηση απευθύνεται σε πρόεδρο επαρχιακού δικαστηρίου.

Η χρησιμότερη διάταξη για την περιουσία είναι το άρθρο 11Α(4): όταν το Δικαστήριο εκδίδει διάταγμα διορισμού επιτρόπου, δύναται να επιβάλει όρους που κρίνει σκόπιμο, περιλαμβανομένων όρων σχετικών με την παραχώρηση της περιουσίας του εμπιστεύματος. Το vesting δηλαδή δεν χρειάζεται να αφεθεί στη συνεργασία του απερχόμενου.

Και κατά το άρθρο 11Α(5), ο επίτροπος που διορίζεται με τον τρόπο αυτό έχει τις ίδιες εξουσίες, διακριτική ευχέρεια και καθήκοντα ως εάν είχε διοριστεί εξ αρχής.

Το έγγραφο και το μητρώο κάνουν διαφορετικές δουλειές

Το έγγραφο διορισμού είναι αυτό που αλλάζει την επιτροπεία. Εκτελείται δυνάμει των εξουσιών που δίνει το έγγραφο του εμπιστεύματος, από όποιον κατέχει την εξουσία διορισμού και παύσης, και ο διορισμός ισχύει από την ημερομηνία που φέρει το έγγραφο. Δεν είναι ζήτημα πρακτικής αλλά νόμου: κατά το άρθρο 39(1) του περί Επιτρόπων Εμπιστευμάτων Νόμου, ΚΕΦ. 193, η περιουσία του εμπιστεύματος περιάγεται στους νέους επιτρόπους με το ίδιο το έγγραφο διορισμού, και όπου το έγγραφο δεν περιέχει ρητή δήλωση περιαγωγής, το άρθρο τη συμπληρώνει.

Η παραίτηση έχει τις δικές της διατυπώσεις κατά το άρθρο 38(1): γραπτή δήλωση του απερχόμενου επιτρόπου, γραπτή συναίνεση των συνεπιτρόπων και όποιου κατέχει την εξουσία διορισμού, και, όπου η παραίτηση δεν συνοδεύεται από αντικατάσταση, πρέπει να παραμείνει είτε εταιρεία εμπιστεύματος είτε τουλάχιστον δύο φυσικά πρόσωπα. Η παραίτηση ισχύει από την εκτέλεση του εγγράφου, και η ημερομηνία της είναι συχνά προγενέστερη της εισόδου του αντικαταστάτη. Επίτροπος διορισμένος από το Δικαστήριο έχει πλήρεις εξουσίες πριν και μετά την περιαγωγή της περιουσίας σε αυτόν, κατά το άρθρο 42 του ίδιου Νόμου.

Το μητρώο κάνει κάτι διαφορετικό. Καταγράφει ποιοι είναι οι επίτροποι και από πότε, ώστε οι εποπτικές αρχές να διαπιστώνουν ποιος δικαιούται να ενεργεί. Δεν δημιουργεί τον διορισμό και δεν τον επικυρώνει: η λειτουργία του είναι δηλωτική.

Η διάκριση λέγεται εύκολα και προκαλεί τα περισσότερα προβλήματα στην πράξη, γιατί τα δύο έγγραφα απαντούν σε διαφορετικά ερωτήματα και ο κόσμος ζητά το λάθος. Ο δικηγόρος του αντισυμβαλλομένου που ζητά απόδειξη της επιτροπείας δεν θέλει το έγγραφο του εμπιστεύματος, το οποίο συνήθως δεν δικαιούται να δει ολόκληρο: θέλει την καταχώριση στο μητρώο. Αντιστρόφως, το ερώτημα αν ο διορισμός έγινε έγκυρα δεν απαντάται καθόλου από το μητρώο. Απαντάται διαβάζοντας το έγγραφο του εμπιστεύματος.

Η σειρά των βημάτων

Πρώτα διαβάζεται το έγγραφο του εμπιστεύματος για να διαπιστωθεί ποιος έχει την εξουσία διορισμού και παύσης, και με ποιες διατυπώσεις. Έπειτα εκτελείται το έγγραφο διορισμού, από το οποίο τρέχει η προθεσμία. Ταυτόχρονα τακτοποιείται η μεταβίβαση της περιουσίας στον νέο επίτροπο, γιατί η επιτροπεία και η περιουσία δεν μετακινούνται αυτόματα μαζί. Μέσα στις δεκαπέντε ημέρες γίνεται η γνωστοποίηση στην εποπτική αρχή, αφού πρώτα κριθεί ποια αρχή είναι αυτή μετά την αλλαγή. Και τέλος τακτοποιούνται οι εταιρείες που κατέχονται από το εμπίστευμα, όπου συνήθως μένει η εκκρεμότητα.

Η σειρά δεν είναι εναλλάξιμη. Βήματα που γίνονται εκτός σειράς συνήθως πρέπει να γίνουν ξανά.

Διαβάστε πρώτα το έγγραφο του εμπιστεύματος. Ποιος έχει την εξουσία διορισμού και παύσης, αν απαιτείται η συναίνεση προστάτη ή άλλου προσώπου, αν ορίζεται ελάχιστος ή μέγιστος αριθμός επιτρόπων, και αν ο απερχόμενος επίτροπος έχει οποιοδήποτε δικαίωμα κατά την αποχώρηση. Είναι το βήμα που παραλείπεται συχνότερα, και το μόνο που μπορεί να ακυρώσει όσα ακολουθούν.

Όπου το έγγραφο σιωπά, η απάντηση δεν είναι ότι κανείς δεν μπορεί να ενεργήσει. Για εγχώριο εμπίστευμα το δικαστήριο μπορεί να διορίσει νέο επίτροπο, σε αντικατάσταση ή επιπροσθέτως, οποτεδήποτε είναι σκόπιμο και είναι δύσκολο ή ανέφικτο να γίνει χωρίς τη συνδρομή του, κατά το άρθρο 40(1) του Κεφ. 193. Το άρθρο 40(2) ορίζει ότι διορισμός με δικαστικό διάταγμα έχει την ίδια ισχύ με διορισμό δυνάμει εξουσίας του εγγράφου.

Για διεθνές εμπίστευμα, το δικαστήριο έχει ρητή εξουσία να διορίσει ή να παύσει επίτροπο ή προστάτη κατά το άρθρο 11Α(2)(α)(ii) του περί Διεθνών Εμπιστευμάτων Νόμου του 1992, Ν. 69(Ι)/1992, κατόπιν αίτησης επιτρόπου, δικαιούχου ή προστάτη. Και σε διεθνές εμπίστευμα ο εμπιστευματοπάροχος μπορεί να έχει επιφυλάξει την εξουσία διορισμού ή παύσης επιτρόπου, προστάτη, εκτελεστή ή δικαιούχου κατά το άρθρο 4Α(2)(ε) του ίδιου Νόμου, οπότε δεν χρειάζεται καθόλου αίτηση στο δικαστήριο. Το άρθρο 2Α επιβεβαιώνει ότι οι εκ του νόμου εξουσίες είναι πρόσθετες σε όσες παρέχει το ίδιο το έγγραφο.

Λάβετε την παραίτηση. Γραπτή, υπογεγραμμένη και χρονολογημένη. Αχρονολόγητη παραίτηση δημιουργεί πρόβλημα αργότερα, γιατί το μητρώο θέλει ημερομηνία και γιατί το κενό ανάμεσα στην αποχώρηση του ενός και στην άφιξη του άλλου είναι διάστημα για το οποίο κάποιος πρέπει να λογοδοτήσει.

Εκτελέστε το έγγραφο διορισμού. Πρωτότυπα υπογεγραμμένα με μελάνι, με σαρώσεις να κυκλοφορούν πρώτα ώστε να ελεγχθούν τα έγγραφα πριν ταχυδρομηθεί οτιδήποτε. Όπου τα μέρη βρίσκονται σε διαφορετικές χώρες, αυτό είναι το βήμα που καταναλώνει τον περισσότερο ημερολογιακό χρόνο, και αξίζει να ξεκινά πριν είναι έτοιμη η υπόλοιπη συναλλαγή και όχι μετά.

Επιβεβαιώστε ότι ο νέος επίτροπος αποδέχεται. Η αποδοχή δεν συνάγεται από το ότι κάποιος υπέγραψε έγγραφο που του στάλθηκε.

Γνωστοποιήστε στο μητρώο, εντός δεκαπέντε ημερών. Η γνωστοποίηση απευθύνεται σε όποια από τις τρεις εποπτικές αρχές τηρεί το μητρώο για το συγκεκριμένο εμπίστευμα, μέσω της πλατφόρμας της. Ο λογαριασμός του ίδιου του εμπιστεύματος πρέπει να είναι ενεργός και λειτουργικός πριν αρχίσει να τρέχει το ρολόι, οπότε μια ανεξόφλητη συνδρομή ή ένας ληγμένος κωδικός μπορεί να κρατήσει ολόκληρη συναλλαγή για λόγους που δεν έχουν καμία σχέση με το εμπίστευμα.

Περιμένετε την αποδοχή, και έπειτα πάρτε το πιστοποιητικό. Μέχρι η Επιτροπή να αποδεχθεί το αίτημα και η αλλαγή να δημοσιευθεί, το μητρώο εξακολουθεί να δείχνει την παλαιά κατάσταση, και όποιος στηρίζεται στο μητρώο δικαιούται να ενεργήσει επί όσων αυτό λέει.

Τι σημαίνει η αλλαγή για τις εταιρείες από κάτω

Το σημείο εκκίνησης είναι ότι η περιουσία του εμπιστεύματος μετακινείται από μόνη της. Κατά το άρθρο 39(1) του ΚΕΦ. 193, όταν με έγγραφο διορίζεται νέος επίτροπος, η δήλωση περιέλευσης που περιέχεται σε αυτό, ή που θεωρείται ότι περιέχεται σε αυτό, καθιστά τους νέους επιτρόπους συγκυρίους χωρίς οποιαδήποτε μεταβίβαση ή εκχώρηση, και το άρθρο 39(2) κάνει το ίδιο υπέρ των συνεχιζόντων επιτρόπων όταν επίτροπος αποχωρεί χωρίς αντικατάσταση. Είναι βολικό, και εκεί σταματά συνήθως η ανάγνωση.

Το άρθρο 39(4) είναι η εξαίρεση, και σε κυπριακό φάκελο είναι αυτό που έχει σημασία. Η παράγραφος (α) εξαιρεί την ακίνητη ιδιοκτησία και κάθε συμφέρον σε αυτή, που πρέπει να μεταβιβαστεί κατά τον τρόπο που προνοεί η νομοθεσία για τη μεταβίβαση γαιών. Όταν δηλαδή το εμπίστευμα κατέχει εγγεγραμμένη γη στην Κύπρο, η αυτόματη περιέλευση δεν κάνει τη δουλειά: χρειάζεται μεταβίβαση στο Κτηματολόγιο με τον συνήθη τρόπο. Αλλαγή επιτρόπου που το παραβλέπει αυτό αφήνει το μητρώο του εμπιστεύματος σωστό και το μητρώο της γης λάθος, και τούτο ανακαλύπτεται στη χειρότερη δυνατή στιγμή, όταν το ακίνητο πωλείται ή υποθηκεύεται.

Η παράγραφος (β) του ίδιου εδαφίου εξαιρεί κάθε μετοχή, χρεώγραφο, ετήσια πρόσοδο ή ιδιοκτησία που μεταβιβάζεται μόνο στα βιβλία που τηρεί εταιρεία ή άλλο σώμα, ή κατά τον τρόπο που ορίζεται από γραπτό νόμο. Το έγγραφο διορισμού, επομένως, δεν μετακινεί ούτε τις μετοχές. Οι μηχανισμοί εκεί είναι εταιρικοί και πρέπει να εκτελεστούν, και αυτό είναι το μέρος που μένει κατά κανόνα ανεκτέλεστο μέχρι να χρειαστεί κάποιος να υπογράψει.

• Οι μετοχές πρέπει να εγγραφούν στα ονόματα των σημερινών επιτρόπων. Όλων: όταν οι επίτροποι είναι δύο, μητρώο μελών που δείχνει έναν είναι λανθασμένο, και πιστοποιητικό μετόχων στο όνομα ενός μόνο επιτρόπου θα αμφισβητηθεί από κάθε προσεκτικό αντισυμβαλλόμενο.
• Εκδίδονται νέα πιστοποιητικά μετόχων που αποτυπώνουν τη διορθωμένη θέση.
• Όταν οι μετοχές κατέχονται από εμπιστευματοδόχο αντί από τους επιτρόπους απευθείας, ο εμπιστευματοδόχος ενεργεί με γραπτή οδηγία, και η οδηγία αφορά μόνο ό,τι κατονομάζει. Επιστολή οδηγίας για τις μετοχές μιας εταιρείας δεν αγγίζει τις μετοχές που ο ίδιος εμπιστευματοδόχος κατέχει σε άλλη εταιρεία της ίδιας δομής. Κάθε συμμετοχή χρειάζεται δική της οδηγία, και κάθε μία τη δήλωση εμπιστεύματος ή τη συμφωνία εμπιστευματοδόχου στον φάκελο, τρέχουσα και υπογεγραμμένη.
• Αξίζει επίσης να εξασφαλιστούν τρέχοντα πιστοποιητικά μετόχων και διευθυντών για κάθε εταιρεία της δομής σε αυτό το στάδιο, αντί να υπάρχει εμπιστοσύνη σε ό,τι βρίσκεται στον φάκελο. Τα πιστοποιητικά στους φακέλους είναι συχνά παλαιότερα από τις συμφωνίες μετόχων και τα έγγραφα συναλλαγών που ακολούθησαν, και πιστοποιητικό προγενέστερο μιας αναδιάρθρωσης δεν δείχνει τη συμμετοχή για την οποία διαπραγματεύονται οι πλευρές.

«Έχετε νομικά την ικανότητα να υπογράψετε;»

Είναι η ερώτηση που έρχεται από την άλλη πλευρά, συνήθως με προθεσμία, και αξίζει ευθεία απάντηση αντί για καθησυχαστική. Κατά νόμο η απάντηση είναι ναι από τη στιγμή που εκτελείται το έγγραφο. Ο διορισμός παράγει αποτέλεσμα από το έγγραφο κατά το άρθρο 39(1) του ΚΕΦ. 193, ο δε επίτροπος που διορίζεται από το Δικαστήριο έχει, κατά το άρθρο 42, τις ίδιες αρμοδιότητες, εξουσίες και διακριτικές εξουσίες και δύναται να ενεργεί ωσάν να είχε αρχικά διοριστεί με το έγγραφο που δημιουργεί το εμπίστευμα, τόσο πριν όσο και μετά τον χρόνο κατά τον οποίο η περιουσία περιέρχεται σε αυτόν. Καμιά διάταξη του Ν. 196(Ι)/2012 δεν εξαρτά την ικανότητα να ενεργεί από την εγγραφή. Επίτροπος του οποίου ο διορισμός δεν γνωστοποιήθηκε ακόμη είναι επίτροπος που καθυστερεί μια καταχώριση, όχι επίτροπος χωρίς εξουσία.

Αυτή είναι η νομική απάντηση και δεν είναι πάντοτε η εμπορική. Μόλις ενημερωθεί το μητρώο και εκδοθεί το πιστοποιητικό, η θέση αποδεικνύεται με ένα έγγραφο, και αυτό θα ζητήσει ο προσεκτικός αντισυμβαλλόμενος. Πριν από εκείνο το σημείο, η ειλικρινής απάντηση είναι ότι το έγγραφο εκτελέστηκε και η εγγραφή εκκρεμεί, που είναι ορθή διατύπωση και ασθενέστερη ενώπιον κάποιου που έχει λάβει οδηγίες να δει την καταχώριση. Όπου η συναλλαγή μπορεί να περιμένει δεκαπέντε ημέρες, συνήθως πρέπει. Όπου δεν μπορεί, το επιχείρημα είναι το πιο πάνω: η εξουσία πηγάζει από το έγγραφο, και η εγγραφή είναι χωριστή υποχρέωση που τρέχει παράλληλα. Η εμπορική πίεση σε αυτό το στάδιο είναι έντονη και αξίζει να κατονομάζεται. Η πλευρά που περιμένει την υπογραφή τρέχει συνήθως δική της προθεσμία και διαβάζει την καθυστέρηση ως αδράνεια. Το να εξηγηθεί νωρίς η δομή των δύο εγγράφων είναι πολύ ευκολότερο από το να εξηγηθεί την τελευταία εβδομάδα.

Προσωρινή επιτροπεία, και το να γίνει η διαδικασία δύο φορές

Συνηθισμένη διευθέτηση είναι να αναλάβει φυσικό πρόσωπο την επιτροπεία σε προσωρινή βάση ενόσω συστήνεται ιδιωτική εταιρεία επιτρόπου που θα την κατέχει στη συνέχεια. Είναι απολύτως συνήθης δομή και υπάρχουν καλοί λόγοι για αυτήν, σημαίνει όμως ότι όλη η πιο πάνω διαδικασία θα εκτελεστεί δεύτερη φορά όταν η εταιρεία είναι έτοιμη. Όποιος υπολογίζει χρόνο ή αμοιβές για αλλαγή επιτρόπου υπό τις συνθήκες αυτές πρέπει να υπολογίζει για δύο, και να κρατήσει τον φάκελο συγκεντρωμένο αντί να τον διασκορπίσει μετά την πρώτη εγγραφή.

Ένα πρόβλημα στο μητρώο, μία φορά

Όσα ακολουθούν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό και όχι γνωστό μοτίβο, και καταγράφονται σε αυτή τη βάση. Τα αναφέρουμε επειδή το πρακτικό συμπέρασμα στο τέλος ισχύει ανεξάρτητα από το πόσο συχνό αποδειχθεί το υποκείμενο πρόβλημα.

Σε μία υπόθεση, ο εισερχόμενος επίτροπος υπέβαλε το αίτημα μεταφοράς της καταχώρισης του εμπιστεύματος και η πλατφόρμα το απέρριψε, επιστρέφοντας μήνυμα με το εξής περιεχόμενο: «There is a pending Transfer Request for this Trust. Process has been cancelled.» Κανένα τέτοιο αίτημα δεν είχε υποβληθεί από τον εισερχόμενο επίτροπο, και τίποτε ορατό στον λογαριασμό δεν αποκάλυπτε ποιο ήταν το εκκρεμές αίτημα ή από πού προερχόταν. Η επανυποβολή δεν άλλαξε τίποτε.

Δεν επιλυόταν από την πλατφόρμα: το ζήτημα αναφέρθηκε στην Επιτροπή, η οποία το παρέπεμψε στο τεχνικό της τμήμα, και το αίτημα μπόρεσε να υποβληθεί μόνο αφού αυτό αντιμετωπίστηκε από την πλευρά της Επιτροπής. Η ένδειξη που δόθηκε τότε ήταν μία με δύο ημέρες, και πήρε περισσότερο.

Δεν γνωρίζουμε αν επρόκειτο για σφάλμα ιδιαίτερο της συγκεκριμένης καταχώρισης, για παλαιό προσχέδιο που άφησε προηγούμενος κάτοχος του λογαριασμού, ή για κάτι γενικότερο. Δεν είμαστε σε θέση να πούμε ότι είναι συχνό, και τίποτε εδώ δεν πρέπει να διαβαστεί ως ένδειξη ότι είναι.

Το μεταφέρσιμο σημείο αφορά τη σειρά και όχι την πλατφόρμα. Αν μια διευθέτηση, μια μεταβίβαση μετοχών ή μια χρηματοδότηση περιμένει αλλαγή επιτρόπου, διαπιστώστε στην αρχή της άσκησης ότι ο λογαριασμός του εμπιστεύματος στο μητρώο είναι προσβάσιμος και ότι αίτημα μπορεί πράγματι να υποβληθεί, αντί να το ανακαλύψετε την ημέρα που χρειάζεται η υπογραφή. Ο έλεγχος αυτός δεν κοστίζει τίποτε.

Τι άλλο καθυστερεί τη διαδικασία

Η απερχόμενη πλευρά είναι επαναλαμβανόμενη πηγή τριβής. Η πρόσβαση στον λογαριασμό του εμπιστεύματος στο μητρώο μπορεί να βρίσκεται στον προηγούμενο διαχειριστή, και η αλλαγή επιτρόπου γίνεται ενίοτε ακριβώς επειδή η σχέση με τον διαχειριστή αυτόν τερματίστηκε. Επιστολή παραίτησης χωρίς υπογραφή ή ημερομηνία, ή σε μορφή που δεν ανταποκρίνεται σε όσα απαιτεί το έγγραφο του εμπιστεύματος, παράγει την ίδια καθυστέρηση. Το ίδιο και οφειλόμενο τέλος, είτε πρόκειται για τη συνδρομή στο μητρώο είτε για λογαριασμό διαχειριστή, διότι κανείς δεν παραδίδει τίποτε πριν πληρωθεί. Κανένα από αυτά δεν είναι νομικό πρόβλημα. Είναι όμως ικανά να μετατρέψουν μια σύντομη διαδικασία σε μακρά, και όλα εντοπίζονται εξαρχής με τρία ερωτήματα την πρώτη εβδομάδα: ποιος κρατά τους κωδικούς, ποιος κρατά τα πρωτότυπα, και τι εκκρεμεί.

Ένα ακόμη, από έναν μόνο φάκελο και όχι από γνωστό μοτίβο, καταγράφεται εδώ επειδή το πρακτικό δίδαγμα ισχύει ανεξάρτητα από το πόσο συχνό είναι. Σε μία υπόθεση ο εισερχόμενος επίτροπος υπέβαλε το αίτημα μεταφοράς της καταχώρισης του εμπιστεύματος και η πλατφόρμα το απέρριψε, επιστρέφοντας μήνυμα ότι εκκρεμεί ήδη αίτημα μεταφοράς για το εμπίστευμα αυτό και ότι η διαδικασία ακυρώθηκε. Τέτοιο αίτημα δεν είχε υποβληθεί από τον εισερχόμενο επίτροπο, και τίποτε ορατό στον λογαριασμό δεν αποκάλυπτε ποιο ήταν το εκκρεμές αίτημα ή από πού προερχόταν. Η επανυποβολή δεν άλλαξε τίποτε. Δεν επιλυόταν από την πλατφόρμα: το ζήτημα αναφέρθηκε στην Επιτροπή, η οποία το παρέπεμψε στο τεχνικό της τμήμα, και το αίτημα μπόρεσε να υποβληθεί μόνο αφού τακτοποιήθηκε από την πλευρά της. Η ένδειξη που δόθηκε τότε ήταν μία με δύο ημέρες, και πήρε περισσότερο. Δεν γνωρίζουμε αν επρόκειτο για σφάλμα ιδιάζον στην καταχώριση εκείνου του εμπιστεύματος, για παλαιό προσχέδιο προηγούμενου κατόχου του λογαριασμού, ή για κάτι γενικότερο, και τίποτε εδώ δεν πρέπει να διαβαστεί ως ένδειξη ότι είναι συχνό. Το μεταφέρσιμο σημείο αφορά τη σειρά και όχι την πλατφόρμα: αν μια συναλλαγή, μεταβίβαση μετοχών ή χρηματοδότηση εξαρτάται από αλλαγή επιτρόπου, διαπιστώστε στην αρχή της άσκησης ότι ο λογαριασμός του εμπιστεύματος στο μητρώο είναι προσβάσιμος και ότι μπορεί πράγματι να υποβληθεί αίτημα, αντί να το ανακαλύψετε την ημέρα που χρειάζεται η υπογραφή. Ο έλεγχος αυτός δεν κοστίζει τίποτε.

Οι πηγές, και τι να επαληθεύσετε

Οι νομοθετικές θέσεις πιο πάνω αντλούνται από τον περί Επιτρόπων Εμπιστευμάτων Νόμο, ΚΕΦ. 193, τον περί Επίσημου Επιτρόπου Νόμο, ΚΕΦ. 191, τον περί Διεθνών Εμπιστευμάτων Νόμο του 1992, Ν. 69(Ι)/1992, τον περί της Ρύθμισης των Επιχειρήσεων Παροχής Διοικητικών Υπηρεσιών και Συναφών Θεμάτων Νόμο του 2012, Ν. 196(Ι)/2012, και τον περί της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Κύπρου Νόμο του 2009, Ν. 73(Ι)/2009.

Δύο σημεία που είχαν μείνει ανοικτά κατά την πρώτη δημοσίευση έχουν έκτοτε κλείσει. Ο Ν. 69(Ι)/1992 τροποποιήθηκε με τον Ν. 240(Ι)/2025 και το άρθρο 25Α του Ν. 196(Ι)/2012 με τον Ν. 69(Ι)/2025, ενώ τα ενοποιημένα κείμενα που ήταν τότε διαθέσιμα προηγούνταν εν μέρει των τροποποιήσεων αυτών. Τα κείμενα ελέγχθηκαν εκ νέου και οι τροποποιήσεις περιλαμβάνονται σε αυτά.

Πριν ενεργήσετε επί συγκεκριμένου φακέλου, επαληθεύστε τρία πράγματα στην πηγή: ποια εποπτική αρχή τηρεί το μητρώο για το δικό σας εμπίστευμα, τι ακριβώς απαιτεί το έγγραφο του εμπιστεύματος για τον διορισμό και την παραίτηση, και αν το ενοποιημένο κείμενο που διαβάζετε ενσωματώνει την τελευταία τροποποίηση.

Για την πρώτη επικοινωνία

Περιγράψτε σύντομα την υπόθεση και αναφέρετε τυχόν προθεσμία. Δεν χρειάζεται να συγκεντρώσετε έγγραφα για το πρώτο σας μήνυμα.

Υποβολή ερωτήματος →Στείλτε email+357 22 680 330

Στοιχεία που μπορεί να χρειαστούν στη συνέχεια

Αφού επιβεβαιώσουμε ότι μπορούμε να αναλάβουμε, θα σας καθοδηγήσουμε για τα στοιχεία που χρειάζονται. Η παρακάτω λίστα αφορά τον επόμενο έλεγχο, όχι το πρώτο μήνυμα.

Το έγγραφο σύστασης του εμπιστεύματος με κάθε μεταγενέστερο τροποποιητικό, το σχέδιο εγγράφου διορισμού αν υπάρχει, την ταυτότητα της εποπτικής αρχής που τηρεί σήμερα το μητρώο, και κατάλογο των εταιρειών που κατέχονται από το εμπίστευμα.

Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η νομοθεσία και η εφαρμογή της ενδέχεται να μεταβληθούν, ενώ κάθε περίπτωση διαφέρει. Για συμβουλή στη δική σας υπόθεση επικοινωνήστε με τον Κλείτο Πλατή στο klitos@kleanthousplatis.com ή στο +357 22 680 330.

Λάβετε νομικές ενημερώσεις με email

Όταν αλλάζει το κυπριακό δίκαιο, να το μαθαίνετε από εμάς

Ένα σύντομο email όταν αλλάζει κάτι που μετρά: νέα νομοθεσία, μια απόφαση που αξίζει να ξέρετε, μια προθεσμία. Γραμμένο από τους συνεταίρους, χωρίς διαφημίσεις, διαγραφή με ένα κλικ.

Αφήστε το κενό

Εγγραφή

Είστε στη λίστα. Η επόμενη ενημέρωση για το κυπριακό δίκαιο θα έρθει στο email σας.

Η εγγραφή δεν ολοκληρώθηκε. Γράψτε στο office@kleanthousplatis.com και θα σας προσθέσουμε.

Η διεύθυνσή σας χρησιμοποιείται για αυτές τις ενημερώσεις και για τίποτε άλλο. Προστασία προσωπικών δεδομένων.

Συχνές Ερωτήσεις

Περισσότερα από τη βιβλιοθήκη