Καθήκοντα εκτελεστή διαθήκης: η σειρά που σας προστατεύει

Ο εκτελεστής δεν είναι τιμητικός τίτλος. Είναι θέση με καθήκοντα, με σειρά που πρέπει να τηρηθεί, και με ευθύνη που είναι δική σας και όχι της κληρονομιάς αν η σειρά αντιστραφεί.

Πρώτη απόφαση: αποδοχή ή αποποίηση

Οι διατάξεις βρίσκονται στον περί Διαχειρίσεως Κληρονομιών Αποβιωσάντων Νόμο, ΚΕΦ. 189, και η πρώτη από αυτές εξηγεί γιατί τίποτε από τα επόμενα δεν αναβάλλεται: το άρθρο 14 ορίζει ότι καμία διαθήκη δεν παράγει αποτέλεσμα προτού επικυρωθεί.

Το πρόσωπο που κατονομάζεται εκτελεστής δεν υποχρεούται να υπηρετήσει. Μπορείτε να αποποιηθείτε, με τον καθορισμένο τύπο ενόρκως ενώπιον του πρωτοκολλητή διαθηκών, και τα δικαιώματά σας ως εκτελεστή τερματίζονται εντελώς, με την κληρονομιά να διαχειρίζεται σαν να μην είχατε ποτέ κατονομαστεί.

Το δικαστήριο μπορεί και να επιβάλει την απόφαση: ο κατονομαζόμενος εκτελεστής μπορεί να κληθεί να εμφανιστεί και να λάβει επικύρωση ή να αποποιηθεί εντός δεκατεσσάρων ημερών από την ειδοποίηση.

Η παγίδα είναι ο χρόνος. Η αποποίηση προϋποθέτει ότι δεν έχετε αναμειχθεί στην κληρονομιά. Ο εκτελεστής που άρχισε να ενεργεί, πήρε στην κατοχή του περιουσιακά στοιχεία, τα διαχειρίστηκε ή παρουσιάστηκε ως εκτελεστής, δεν μπορεί πλέον απλώς να απομακρυνθεί, και παραμένει υπόλογος για όσα έκανε. Αποφασίστε πρώτα, ενεργήστε μετά.

Η επικύρωση, και η από κοινού δράση

Η εξουσία του εκτελεστή ασκείται μέσω της διαταγής επικύρωσης, που ζητείται από το πρωτοκολλητείο διαθηκών με τη διαθήκη, τα πιστοποιητικά και τις υποστηρικτικές ένορκες δηλώσεις.

Το δικαστήριο μπορεί επίσης να επιβάλει την απόφαση. Κατά το άρθρο 15 του ΚΕΦ. 189, το δικαστήριο δύναται, αυτεπαγγέλτως ή κατόπιν αίτησης οποιουδήποτε προσώπου που αξιώνει συμφέρον δυνάμει της διαθήκης, να δώσει ειδοποίηση στους κατονομαζόμενους εκτελεστές να εμφανιστούν και να λάβουν επικύρωση ή να την αποποιηθούν, και οφείλουν να πράξουν το ένα ή το άλλο εντός δεκατεσσάρων ημερών από την ειδοποίηση. Το άρθρο 16 ορίζει τη συνέπεια: όπου κατονομαζόμενος εκτελεστής επιβιώσει του διαθέτη αλλά αποβιώσει πριν λάβει επικύρωση, ή κληθεί και δεν εμφανιστεί, ή αποποιηθεί, τα δικαιώματά του ως εκτελεστή παύουν εξ ολοκλήρου.

Όπου κατονομάζονται περισσότεροι εκτελεστές και ένας αποποιηθεί ή αποβιώσει, οι υπόλοιποι λαμβάνουν την επικύρωση και ενεργούν σαν να ήταν οι μόνοι διορισμένοι. Όπου κανένας εκτελεστής δεν μπορεί ή δεν θέλει, η κληρονομιά προχωρά με διαχείριση μετά διαθήκης, κατά τη σειρά προτεραιότητας που ορίζουν οι κανονισμοί.

Η δουλειά, με τη σειρά

Η σειρά είναι η προστασία σας: εντοπίστε και συγκεντρώστε τα περιουσιακά στοιχεία· πληρώστε τα έξοδα κηδείας, τα έξοδα της διαχείρισης και τα χρέη· τακτοποιήστε τη φορολογική θέση· και μόνο τότε διανείμετε.

Η διανομή πριν από τα χρέη είναι το κλασικό λάθος του εκτελεστή, και είναι προσωπικό: ο πιστωτής που εμφανίζεται αφού έχουν φύγει τα χρήματα στρέφεται εναντίον του προσώπου που διένειμε.

Τα έξοδα ανάληψης και ορθής άσκησης του λειτουργήματος πληρώνονται από την κληρονομιά κατά προτεραιότητα, πριν από τα χρέη, οπότε ο προσεκτικός εκτελεστής δεν χρηματοδοτεί την κληρονομιά από την τσέπη του.

Το βιβλίο του εκτελεστή είναι η υπεράσπισή του: κάθε απόδειξη, κάθε πληρωμή, κάθε απόφαση καταγεγραμμένη. Οι κληρονόμοι δικαιούνται απαντήσεις.

Πού βρίσκεται ο προσωπικός κίνδυνος

Σε τρία σημεία. Η σειρά των πληρωμών: η διανομή πριν εξοφληθούν τα χρέη, όπως πιο πάνω. Οι συγκρούσεις: ο εκτελεστής που είναι και κληρονόμος, ή που ενεργεί για ορισμένους κληρονόμους εναντίον άλλων, βαδίζει σε γραμμή που τα δικαστήρια επιτηρούν, και η απομάκρυνση για εσκεμμένη παράλειψη, παράπτωμα ή πραγματική σύγκρουση συμφερόντων είναι καθιερωμένη θεραπεία, με τις εξουσίες επί της κληρονομιάς να περνούν σε αντικαταστάτη. Και η καθυστέρηση: κληρονομιά που μένει ακίνητη προσκαλεί και την εχθρότητα των κληρονόμων και την παρέμβαση του δικαστηρίου, γιατί το δικαστήριο μπορεί να διατάξει τον εκτελεστή να ενεργήσει, ή να απόσχει, κατόπιν αίτησης οποιουδήποτε έχει συμφέρον.

Πληρώνεται ο εκτελεστής;

Ο αφετηριακός κανόνας, κληρονομημένος από την αγγλική πρακτική επικυρώσεων την οποία το κυπριακό δίκαιο εφαρμόζει όπου ο δικός του νόμος σιωπά, είναι ότι ο προσωπικός αντιπρόσωπος ενεργεί αμισθί, με δύο εξαιρέσεις: όπου η ίδια η διαθήκη προβλέπει αμοιβή, και όπου το δικαστήριο κατά τη διακριτική του ευχέρεια την επιτρέπει. Το Ανώτατο Δικαστήριο έχει διατάξει αμοιβή επί της βάσης αυτής, σταθμίζοντας την αξία της κληρονομιάς, την πολυπλοκότητα, και τον χρόνο και τη δεξιότητα που απαίτησε η διαχείριση.

Οι δαπάνες από την τσέπη του είναι χωριστό ζήτημα: εφόσον έγιναν κανονικά, ανακτώνται από την κληρονομιά ούτως ή άλλως.

Εκτελεστές και κληρονομιές με αλλοδαπό στοιχείο

Εκτελεστής που ζει εκτός Κύπρου μπορεί να ενεργήσει μέσω αντιπροσώπου με δεόντως αποδεδειγμένο πληρεξούσιο, και οι κληρονομιές με περιουσιακά στοιχεία, διαθήκες ή κληρονόμους στο εξωτερικό έχουν δική τους σειρά βημάτων. Η εγχώρια μηχανική, και το τι γίνεται όταν μια διαχείριση έχει κολλήσει, βρίσκονται στη διαχείριση κληρονομιάς στην Κύπρο.

Για την πρώτη επικοινωνία

Περιγράψτε σύντομα την υπόθεση και αναφέρετε τυχόν προθεσμία. Δεν χρειάζεται να συγκεντρώσετε έγγραφα για το πρώτο σας μήνυμα.

Υποβολή ερωτήματος →Στείλτε email+357 22 680 330

Στοιχεία που μπορεί να χρειαστούν στη συνέχεια

Αφού επιβεβαιώσουμε ότι μπορούμε να αναλάβουμε, θα σας καθοδηγήσουμε για τα στοιχεία που χρειάζονται. Η παρακάτω λίστα αφορά τον επόμενο έλεγχο, όχι το πρώτο μήνυμα.

Τη διαθήκη, το πιστοποιητικό θανάτου, και ό,τι γνωρίζετε για τα περιουσιακά στοιχεία και τα χρέη. Αν έχετε ήδη ενεργήσει με οποιονδήποτε τρόπο για την κληρονομιά, πείτε το από την αρχή, γιατί κρίνει αν η αποποίηση είναι ακόμη ανοικτή.

Συχνές ερωτήσεις

Σχετική αρθρογραφία

Για το τι μπορεί και τι δεν μπορεί να αφήσει μια διαθήκη, δείτε τι αφήνετε με διαθήκη και την αποκλήρωση παιδιού. Για τη διαχείριση κληρονομιάς από το εξωτερικό, δείτε τη διαχείριση κληρονομιάς.

Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η νομοθεσία και η εφαρμογή της ενδέχεται να μεταβληθούν, ενώ κάθε περίπτωση διαφέρει. Για συμβουλή στη δική σας υπόθεση επικοινωνήστε με τον Κλείτο Πλατή στο klitos@kleanthousplatis.com ή στο +357 22 680 330.

Λάβετε νομικές ενημερώσεις με email

Όταν αλλάζει το κυπριακό δίκαιο, να το μαθαίνετε από εμάς

Ένα σύντομο email όταν αλλάζει κάτι που μετρά: νέα νομοθεσία, μια απόφαση που αξίζει να ξέρετε, μια προθεσμία. Γραμμένο από τους συνεταίρους, χωρίς διαφημίσεις, διαγραφή με ένα κλικ.

Αφήστε το κενό

Εγγραφή

Είστε στη λίστα. Η επόμενη ενημέρωση για το κυπριακό δίκαιο θα έρθει στο email σας.

Η εγγραφή δεν ολοκληρώθηκε. Γράψτε στο office@kleanthousplatis.com και θα σας προσθέσουμε.

Η διεύθυνσή σας χρησιμοποιείται για αυτές τις ενημερώσεις και για τίποτε άλλο. Προστασία προσωπικών δεδομένων.

Περισσότερα από τη βιβλιοθήκη