Η διαθήκη προσβάλλεται ως προς το κύρος της, ή διορθώνεται ως προς το αποτέλεσμά της. Οι δύο διαδρομές είναι διαφορετικές, και η λάθος επιλογή σπαταλά τη μόνη καλή στιγμή για να ενεργήσετε.
Όποιος λέει ότι θέλει να προσβάλει διαθήκη εννοεί συνήθως ένα από δύο πράγματα. Το πρώτο είναι ότι η ίδια η διαθήκη δεν είναι έγκυρη: δεν συντάχθηκε σωστά, ή ο διαθέτης δεν είχε ικανότητα, ή πιέστηκε. Το δεύτερο είναι ότι η διαθήκη είναι έγκυρη αλλά δίνει στον προσβάλλοντα λιγότερα από όσα του επιφυλάσσει ο νόμος.
Το πρώτο παράπονο επιτίθεται στο έγγραφο. Το δεύτερο δεν χρειάζεται: το κυπριακό δίκαιο επιφυλάσσει νόμιμη μοίρα της κληρονομιάς για τη στενή οικογένεια, και η διαθήκη δεν μπορεί να διαθέσει ό,τι ποτέ δεν ήταν διαθέσιμο.
Το πρώτο πρακτικό βήμα δεν είναι η αγωγή. Είναι να αποφασίσετε ποιο από τα δύο παράπονα έχετε πραγματικά, γιατί οδηγούν αλλού.
Οι λόγοι που πλήττουν το κύρος
Η διαθήκη πρέπει να ικανοποιεί τους τύπους σύνταξης του περί Διαθηκών και Διαδοχής Νόμου, Κεφ. 195: να γίνει γραπτώς, να υπογραφεί στο τέλος της από τον διαθέτη, με την υπογραφή να γίνεται ή να αναγνωρίζεται ενώπιον δύο ή περισσότερων μαρτύρων παρόντων ταυτόχρονα, οι οποίοι στη συνέχεια βεβαιώνουν και υπογράφουν παρουσία του διαθέτη και μεταξύ τους, και με κάθε φύλλο πολυσέλιδης διαθήκης υπογεγραμμένο ή μονογραμμένο.
Οι αστοχίες εδώ είναι συχνότερες απ' όσο περιμένει κανείς, ιδίως σε διαθήκες που υπογράφηκαν χωρίς παρόντα δικηγόρο: μάρτυρες που υπέγραψαν ο ένας μετά τον άλλο αντί ταυτόχρονα, ή σελίδα που δεν μονόγραψε κανείς.
Ο διαθέτης πρέπει να είχε ικανότητα προς σύνταξη διαθήκης: να κατανοεί την πράξη και τα αποτελέσματά της, την έκταση της περιουσίας, και τις αξιώσεις όσων θα περίμεναν να κληρονομήσουν, ελεύθερος από διαταραχή που δηλητηριάζει την ίδια τη διάθεση. Η ικανότητα κρίνεται κατά τη στιγμή της σύνταξης, γι' αυτό τα ιατρικά αρχεία εκείνης της περιόδου μετρούν περισσότερο από όσα λένε μάρτυρες χρόνια μετά.
Η ανεπίτρεπτη επιρροή σημαίνει πίεση που κατέβαλε τη θέληση του διαθέτη, όχι απλή πειθώ ούτε οικογενειακή εγγύτητα. Προβάλλεται συχνά και αποδεικνύεται δύσκολα.
Όταν η διαθήκη είναι έγκυρη και πάλι δεν αρκεί
Αν οι τύποι τηρήθηκαν και η ικανότητα υπήρχε, η επίθεση στο έγγραφο αποτυγχάνει. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχετε δικαίωμα. Η νόμιμη μοίρα λειτουργεί ανεξάρτητα από το τι λέει η διαθήκη, και η διάταξη που την υπερβαίνει περιορίζεται αντίστοιχα.
Πρακτικά, αυτό αλλάζει το ερώτημα από «ήταν έγκυρη;» σε «τι μου αναλογεί;», και συνήθως είναι το ερώτημα με τη μεγαλύτερη πιθανότητα να δώσει αποτέλεσμα.
Ο χρόνος είναι το κρίσιμο
Η μόνη καλή στιγμή για να ενεργήσετε είναι πριν η κληρονομιά διανεμηθεί. Μετά τη διανομή, το ερώτημα παύει να είναι τι λέει η διαθήκη και γίνεται από ποιον ανακτάται τι, που είναι δυσκολότερο, ακριβότερο και συχνά ατελές.
Τι να μας στείλετε
Τη διαθήκη με όλες τις σελίδες και τις υπογραφές όπως ακριβώς είναι, το πιστοποιητικό θανάτου, τα ονόματα των μαρτύρων, και ό,τι ιατρικό αρχείο υπάρχει για την περίοδο της σύνταξης. Αν γνωρίζετε αν έχει ζητηθεί επικύρωση ή αν έχει αρχίσει διανομή, πείτε το πρώτο.
Συχνές ερωτήσεις
Ποια είναι τα δύο διαφορετικά παράπονα;
Ότι η διαθήκη δεν είναι έγκυρη, δηλαδή δεν συντάχθηκε σωστά ή ο διαθέτης δεν είχε ικανότητα ή πιέστηκε· ή ότι είναι έγκυρη αλλά δίνει λιγότερα από όσα επιφυλάσσει ο νόμος. Το πρώτο επιτίθεται στο έγγραφο, το δεύτερο δεν χρειάζεται να το κάνει.
Τι τύπους απαιτεί ο νόμος για τη διαθήκη;
Κατά το Κεφ. 195, γραπτή διαθήκη, υπογεγραμμένη στο τέλος της από τον διαθέτη, με την υπογραφή να γίνεται ή να αναγνωρίζεται ενώπιον δύο ή περισσότερων μαρτύρων παρόντων ταυτόχρονα, οι οποίοι βεβαιώνουν και υπογράφουν παρουσία του διαθέτη και μεταξύ τους, με κάθε φύλλο υπογεγραμμένο ή μονογραμμένο.
Πότε κρίνεται η ικανότητα του διαθέτη;
Κατά τη στιγμή της σύνταξης. Γι' αυτό τα ιατρικά αρχεία εκείνης της περιόδου έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα από μαρτυρίες που δίνονται χρόνια αργότερα.
Αρκεί η οικογενειακή πίεση για ανεπίτρεπτη επιρροή;
Όχι. Ανεπίτρεπτη επιρροή σημαίνει πίεση που κατέβαλε τη θέληση του διαθέτη, όχι απλή πειθώ ούτε οικογενειακή εγγύτητα.
Άργησα αν έχει ήδη γίνει διανομή;
Δυσκολεύει σημαντικά. Πριν από τη διανομή το ερώτημα είναι τι λέει η διαθήκη· μετά, γίνεται από ποιον ανακτάται τι, που είναι δυσκολότερο, ακριβότερο και συχνά ατελές.
Σχετική αρθρογραφία
Για το τι μπορεί να διαθέσει μια διαθήκη και τι όχι, δείτε τι αφήνετε με διαθήκη και την αποκλήρωση παιδιού. Για τα καθήκοντα του εκτελεστή, δείτε τα καθήκοντα εκτελεστή.
Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η νομοθεσία και η εφαρμογή της ενδέχεται να μεταβληθούν, ενώ κάθε περίπτωση διαφέρει. Για συμβουλή στη δική σας υπόθεση επικοινωνήστε με τον Κλείτο Πλατή στο klitos@kleanthousplatis.com ή στο +357 22 680 330.
Κλείτος Πλατής
Δικηγόρος, Συνέταιρος
Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε., Λευκωσία · Δημοσιεύθηκε 16 Αυγούστου 2026
Χρειάζεστε συμβουλή για δική σας υπόθεση;
Στείλτε μας τα έγγραφα και μια σύντομη περιγραφή στο office@kleanthousplatis.com και θα σας απαντήσουμε εντός μίας εργάσιμης ημέρας.
Ή συμπληρώστε τη φόρμα επικοινωνίας, στείλτε μας μήνυμα στο WhatsApp, ή τηλεφωνήστε στο +357 22 680 330.