Αστικός αναδασμός: τι κάνει ο Ν. 112(Ι)/2025

Ο περί της Γενικής Ασφάλειας των Προϊόντων Νόμος του 2025, που δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα αρ. 5045 στις 4 Ιουλίου 2025. Εφαρμόζει στην Κύπρο τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/988 για τη γενική ασφάλεια των προϊόντων. Το άρθρο 3 δίνει στον Νόμο το ίδιο αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής με τον Κανονισμό, οπότε οι ουσιαστικοί κανόνες ασφάλειας είναι του Κανονισμού και ο Νόμος προσθέτει τον μηχανισμό: ποιος επιβάλλει, με ποιες εξουσίες, και με τι κόστος.

Το άρθρο 26 ορίζει την Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή του Υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας ως το ενιαίο σημείο επαφής κατά την παράγραφο 2 του Άρθρου 25 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/988. Τα άρθρα 5 έως 14 της δίνουν τις εξουσίες εποπτείας της αγοράς, και το άρθρο 8 της επιτρέπει να αγοράσει δείγμα προϊόντος για να το ελέγξει, δηλαδή χωρίς να δηλώσει πρώτα ποια είναι.

Το άρθρο 18(1) επιτρέπει πρόστιμο μέχρι τριάντα χιλιάδες ευρώ για οποιαδήποτε από τις παραβάσεις του άρθρου 17, και μέχρι εξήντα χιλιάδες ευρώ σε περίπτωση μεταγενέστερης παράβασης. Το άρθρο 18(2) προσθέτει μέχρι πεντακόσια ευρώ για κάθε ημέρα συνέχισης της παράβασης μετά την επιβολή προστίμου, ανάλογα με τη βαρύτητά της.

Το άρθρο 19(1) απαιτεί να υπολογίζεται ανάλογα με τη φύση, τη βαρύτητα και τη διάρκεια της παράβασης. Το άρθρο 19(2) απαιτεί αιτιολογημένη απόφαση, αφού ακουστεί το ενδιαφερόμενο πρόσωπο ή εκπρόσωπός του προφορικώς ή γραπτώς. Ιεραρχική προσφυγή προβλέπεται στο άρθρο 20, και το άρθρο 19(4) ορίζει ότι το πρόστιμο εισπράττεται μόνο αφού παρέλθει άπρακτη η προθεσμία των εβδομήντα πέντε ημερών για προσφυγή στο Διοικητικό Δικαστήριο.

Έξι. Η διάθεση στην αγορά προϊόντος που δεν συμμορφώνεται με τον Νόμο, τον Κανονισμό ή τους δυνάμει αυτού Κανονισμούς. Η μη συμμόρφωση με ειδοποίηση του άρθρου 13. Η μη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις του Νόμου ή των Κανονισμών. Η μη παροχή στην αρχή, εντός της προθεσμίας, εγγράφων ή πληροφοριών για το προϊόν, τον χώρο όπου βρίσκεται και τις ποσότητες που διατέθηκαν ή αποθηκεύτηκαν, ή η παρεμπόδιση της διαδικασίας, ή η παροχή ψευδών ή παραπλανητικών πληροφοριών για την αξιολόγηση ασφάλειας. Η εσκεμμένη παρακώλυση εξουσιοδοτημένου ή τελωνειακού λειτουργού. Και η μη συμμόρφωση με τα καθήκοντα του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/988.

Το άρθρο 21 το καθιστά αδίκημα, ανεξαρτήτως διοικητικού προστίμου, να καθιστά κάποιος διαθέσιμο προϊόν που παρουσιάζει σοβαρό κίνδυνο για την υγεία και την ασφάλεια προσώπων, για το περιβάλλον ή για τη δημόσια ασφάλεια, να μη συμμορφώνεται με ειδοποίηση των άρθρων 13 και 14, να παρέχει ψευδή, παραπλανητικά ή ανακριβή στοιχεία στην αρχή, ή να μη συμμορφώνεται με το άρθρο 12(7).

Σε πρώτη καταδίκη, φυλάκιση μέχρι δύο έτη ή χρηματική ποινή μέχρι εκατό χιλιάδες ευρώ, ή και οι δύο. Σε δεύτερη ή μεταγενέστερη καταδίκη, φυλάκιση μέχρι τρία έτη ή χρηματική ποινή μέχρι εκατόν πενήντα χιλιάδες ευρώ, ή και οι δύο.

Ναι, και το άρθρο 25 το λέει ρητά. Το εδάφιο (1) καθιστά την παράβαση της γενικής απαίτησης ασφάλειας, και κάθε άλλης υποχρέωσης του Κανονισμού, του Νόμου ή των δυνάμει αυτού Κανονισμών και Διαταγμάτων, αστικό αδίκημα δυνάμει του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου έναντι οποιουδήποτε προσώπου μπορεί να υποστεί ζημιά από αυτήν. Το εδάφιο (2) δίνει στον ζημιωθέντα αγώγιμο δικαίωμα, με την επιφύλαξη των αρχών που εφαρμόζονται σε αγωγές για αθέτηση θέσμιου καθήκοντος.

Όχι. Το άρθρο 25(3) ορίζει ότι η ευθύνη των εδαφίων (1) και (2) δεν δύναται να περιοριστεί ή να αποκλειστεί με οποιοδήποτε συμβατικό όρο, με οποιαδήποτε ειδοποίηση ή άλλη πρόνοια. Μια σύμβαση προμήθειας, ένα σύνολο όρων και προϋποθέσεων ή μια πινακίδα στον τοίχο δεν την αγγίζουν.

Το άρθρο 25(4) το ορίζει στενά: ζημιά σημαίνει σωματική βλάβη ή θάνατο. Το άρθρο 25 δεν είναι δρόμος για την ανάκτηση οικονομικής ζημιάς ή του τιμήματος του προϊόντος. Είναι ο δρόμος για το πρόσωπο που το προϊόν έβλαψε.

Το άρθρο 32(1) καταργεί τους περί της Γενικής Ασφάλειας των Προϊόντων Νόμους του 2004 έως 2010 από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του νέου. Τα εδάφια (2) έως (5) διασώζουν όσα εκδόθηκαν δυνάμει τους: Κανονισμοί, γνωστοποιήσεις και άλλες κανονιστικές διοικητικές πράξεις θεωρούνται ότι εκδόθηκαν δυνάμει του νέου Νόμου και εξακολουθούν να ισχύουν στον βαθμό που δεν αντίκεινται σε αυτόν, κάθε αναφορά σε διάταξη των καταργηθέντων ερμηνεύεται ως αναφορά στην αντίστοιχη διάταξη του νέου, και ειδοποίηση ή απόφαση που εκδόθηκε ήδη συνεχίζει να ισχύει μέχρι να ακυρωθεί, ανασταλεί ή λήξει.

Το άρθρο 28 προβλέπει ότι οι καταναλωτές και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη έχουν τη δυνατότητα να υποβάλλουν παράπονα στην αρχή. Το άρθρο 16 δίνει σε ενδιαφερόμενο πρόσωπο ιεραρχική προσφυγή κατά απόφασης της αρχής, πράγμα που αφορά την επιχείρηση στην άλλη πλευρά ενός παραπόνου όσο και εκείνον που το υποβάλλει.