Εκτέλεση ξένων αποφάσεων στην Κύπρο

Η Κύπρος βρίσκεται στο κέντρο χιλιάδων διεθνών δομών κατοχής, που την κάνει μία από τις δικαιοδοσίες όπου οι πιστωτές αποφάσεων χρειάζεται συχνότερα να ενεργήσουν.

Αποφάσεις από κράτη μέλη της ΕΕ

Οι αποφάσεις σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις από δικαστήρια κρατών μελών κυκλοφορούν δυνάμει του Κανονισμού Βρυξέλλες Ια.

Δεν απαιτείται κήρυξη εκτελεστότητας: ο πιστωτής προσκομίζει την απόφαση και το τυποποιημένο πιστοποιητικό, και μπορεί να προχωρήσει απευθείας σε μέτρα εκτέλεσης στην Κύπρο, με την επιφύλαξη των περιορισμένων λόγων άρνησης που έχει ο οφειλέτης.

Αποφάσεις από τρίτες χώρες

Για αποφάσεις εκτός ΕΕ η διαδρομή εξαρτάται από τη χώρα προέλευσης, και το πρώτο ερώτημα είναι αν έχει επεκταθεί σε αυτήν ο περί Αλλοδαπών Δικαστικών Αποφάσεων (Αμοιβαία Εκτέλεση) Νόμος, ΚΕΦ. 10. Όπου έχει, η εγγραφή δεν είναι μία επιλογή ανάμεσα σε άλλες. Το άρθρο 8 προβλέπει ότι καμία διαδικασία για την ανάκτηση ποσού πληρωτέου βάσει απόφασης στην οποία εφαρμόζεται το Μέρος Ι, εκτός από διαδικασία υπό μορφή εγγραφής, δεν γίνεται αποδεκτή από οποιοδήποτε δικαστήριο στη Δημοκρατία. Η αγωγή επί του εξ αποφάσεως χρέους απομένει επομένως μόνο όπου το ΚΕΦ. 10 δεν φτάνει στη συγκεκριμένη χώρα.

Το άρθρο 4(1) δίνει στον εξ αποφάσεως πιστωτή έξι έτη από την ημερομηνία της απόφασης, ή από την ημερομηνία της τελευταίας απόφασης σε τυχόν εφετειακή διαδικασία, για να αποταθεί στο Επαρχιακό Δικαστήριο για εγγραφή. Δύο πράγματα την αποκλείουν: η απόφαση να έχει ικανοποιηθεί πλήρως κατά την ημερομηνία της αίτησης, ή να μην μπορούσε να εφαρμοστεί με εκτέλεση στη χώρα του αρχικού Δικαστηρίου. Κατά το άρθρο 4(3), απόφαση εκφρασμένη σε ξένο νόμισμα εγγράφεται ως αν ήταν για το αντίστοιχο ποσό στο νόμισμα της Δημοκρατίας.

Μετά την εγγραφή, το άρθρο 4(2) δίνει στην απόφαση την ίδια ισχύ και αποτέλεσμα για σκοπούς εκτέλεσης, επιτρέπει διαδικασία επ' αυτής, φέρει τόκο επί του εγγεγραμμένου ποσού, και θέτει την εκτέλεση υπό τον ίδιο έλεγχο που έχει το δικαστήριο επί των δικών του αποφάσεων. Η επιφύλαξη είναι εκείνη που σημειώνεται: δεν εκδίδεται εκτέλεση ενόσω παραμένει δυνατή αίτηση για παραμερισμό της εγγραφής, ή, όπου τέτοια αίτηση υποβληθεί, μέχρι να κριθεί τελεσίδικα.

Το άρθρο 6(1) απαριθμεί τους λόγους. Η εγγραφή παραμερίζεται όπου το δικαστήριο ικανοποιείται ότι η απόφαση δεν είναι απόφαση στην οποία εφαρμόζεται το Μέρος Ι ή γράφτηκε κατά παράβαση του Νόμου· ότι τα δικαστήρια της χώρας του αρχικού Δικαστηρίου δεν είχαν δικαιοδοσία υπό τις περιστάσεις· ότι ο εξ αποφάσεως οφειλέτης, αν και ενδεχομένως του επιδόθηκε δεόντως κλήση κατά το δίκαιο εκείνης της χώρας, δεν έλαβε ειδοποίηση της διαδικασίας εγκαίρως ώστε να υπερασπιστεί τον εαυτό του και δεν εμφανίστηκε· ότι η απόφαση λήφθηκε με δόλο· ότι η εφαρμογή της θα ήταν αντίθετη προς τη δημόσια πολιτική στη χώρα του δικαστηρίου εγγραφής· ή ότι τα δικαιώματα βάσει της απόφασης δεν περιέρχονται στο πρόσωπο που ζήτησε την εγγραφή. Δύναται να παραμεριστεί όπου το επίδικο θέμα είχε ήδη, πριν από την ημερομηνία της αρχικής απόφασης, καταστεί αντικείμενο τελεσίδικης απόφασης δικαστηρίου με δικαιοδοσία. Το άρθρο 6(2) ορίζει στη συνέχεια πότε θεωρείται ότι το αρχικό δικαστήριο είχε δικαιοδοσία, αρχίζοντας από την εθελοντική εμφάνιση για λόγο άλλο από την προστασία περιουσίας ή την αμφισβήτηση της δικαιοδοσίας, και από τον εναγόμενο που ήταν ο ίδιος ενάγων ή υπέβαλε ανταπαίτηση.

Το άρθρο 7 ρυθμίζει την έφεση στο εξωτερικό. Όπου ο αιτητής ικανοποιεί το δικαστήριο εγγραφής ότι εκκρεμεί έφεση, ή ότι δικαιούται και σκοπεύει να ασκήσει έφεση, το δικαστήριο μπορεί να παραμερίσει την εγγραφή ή να αναβάλει την αίτηση για περίοδο επαρκή ώστε να κριθεί η έφεση. Εγγραφή που παραμερίζεται για τον λόγο αυτό, ή αποκλειστικά επειδή η απόφαση δεν ήταν εκτελεστή στη χώρα προέλευσης κατά την ημερομηνία της αίτησης, δεν εμποδίζει νέα αίτηση όταν η θέση αλλάξει· και όπου παραμερίζεται αποκλειστικά επειδή μερικώς ικανοποιημένη απόφαση γράφτηκε για ολόκληρο το ποσό, το δικαστήριο διατάσσει εγγραφή για το υπόλοιπο κατόπιν αίτησης του πιστωτή.

Και στις δύο περιπτώσεις το ερώτημα δεν είναι αν το κυπριακό δικαστήριο θα εξετάσει ξανά την ουσία, γιατί δεν την εξετάζει, αλλά αν πληρούνται οι προϋποθέσεις αναγνώρισης: αρμοδιότητα του ξένου δικαστηρίου, δέουσα επίδοση, τελεσιδικία, και συμβατότητα με τη δημόσια τάξη.

Διαιτητικές αποφάσεις

Η Κύπρος κύρωσε τη Σύμβαση της Νέας Υόρκης περί της αναγνωρίσεως και εκτελέσεως αλλοδαπών διαιτητικών αποφάσεων με τον Νόμο 84/1979. Το άρθρο 3 κυρώνει τη Σύμβαση σε μία γραμμή. Το άρθρο 2 είναι εκείνο που κρίνει κάθε διαφωνία για τη διατύπωση: θέτει το αγγλικό πρωτότυπο στο Μέρος Ι του Πίνακα και τη μετάφραση στα ελληνικά στο Μέρος ΙΙ, και προσθέτει την επιφύλαξη ότι, σε περίπτωση αντίθεσης μεταξύ των δύο κειμένων, υπερισχύει το κείμενο που εκτίθεται στο Μέρος Ι. Επιχείρημα που στηρίζεται σε απόχρωση της ελληνικής διατύπωσης απαντάται στο ίδιο το κυρωτικό άρθρο.

Το άρθρο ΙΙΙ της Σύμβασης θέτει μαζί την υποχρέωση και το όριό της. Κάθε Συμβαλλόμενο Κράτος αναγνωρίζει τις διαιτητικές αποφάσεις ως δεσμευτικές και τις εκτελεί σύμφωνα με τους κανόνες διαδικασίας της εδαφικής επικράτειας όπου γίνεται επίκληση της απόφασης, και δεν επιβάλλονται ουσιωδώς επαχθέστεροι όροι ή υψηλότερα τέλη ή δικαιώματα από εκείνα που επιβάλλονται για ημεδαπές διαιτητικές αποφάσεις.

Το άρθρο IV είναι ο κατάλογος των εγγράφων, και είναι σύντομος. Το μέρος που αιτείται την αναγνώριση και εκτέλεση προσκομίζει, κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης, το δεόντως κεκυρωμένο πρωτότυπο της απόφασης ή δεόντως πιστοποιημένο αντίγραφό της, και το πρωτότυπο της αναφερόμενης στο άρθρο ΙΙ συμφωνίας ή δεόντως πιστοποιημένο αντίγραφό της. Αν η απόφαση ή η συμφωνία δεν συντάχθηκε στην επίσημη γλώσσα της χώρας όπου γίνεται επίκλησή της, το άρθρο IV(2) απαιτεί μετάφραση των εγγράφων, πιστοποιημένη από επίσημο ή ορκωτό μεταφραστή ή από διπλωματικό ή προξενικό αντιπρόσωπο. Τίποτα δεν κατατίθεται για την ουσία, γιατί η ουσία δεν ανοίγει ξανά.

Το άρθρο V(1) είναι εκείνο που τοποθετεί το βάρος, και μετρούν και οι δύο περιορισμοί του. Η αναγνώριση και εκτέλεση δύναται να απορριφθεί τη αιτήσει του μέρους εναντίον του οποίου γίνεται επίκληση της απόφασης, και μόνον εάν το μέρος αυτό παράσχει απόδειξη ενός από πέντε πράγματα: ότι μέρος της συμφωνίας διαιτησίας τελούσε υπό ανικανότητα, ή ότι η συμφωνία δεν είναι έγκυρη κατά το δίκαιο στο οποίο τα μέρη την υπέβαλαν ή, ελλείψει σχετικής ένδειξης, κατά το δίκαιο της χώρας όπου εκδόθηκε η απόφαση· ότι δεν ειδοποιήθηκε προσηκόντως για τον διορισμό του διαιτητή ή για τη διαιτητική διαδικασία, ή άλλως πως δεν μπόρεσε να παρουσιάσει την υπόθεσή του· ότι η απόφαση πραγματεύεται διαφορά μη προβλεπόμενη ή μη εμπίπτουσα στους όρους της υποβολής σε διαιτησία, ή περιέχει αποφάσεις πέραν των ορίων της, με την επιφύλαξη ότι διαχωρίσιμο μέρος που εμπίπτει στους όρους μπορεί να αναγνωριστεί και να εκτελεστεί· ότι η σύνθεση της διαιτητικής αρχής ή η διαιτητική διαδικασία δεν ήταν σύμφωνη με τη συμφωνία των μερών ή, ελλείψει τέτοιας συμφωνίας, με το δίκαιο της χώρας όπου έλαβε χώρα η διαιτησία· ή ότι η απόφαση δεν κατέστη ακόμη δεσμευτική, ή ακυρώθηκε ή ανεστάλη από αρμόδια αρχή της χώρας στην οποία, ή κατά το δίκαιο της οποίας, εκδόθηκε. Αυτά τα πέντε είναι όλα.

Το άρθρο V(2) προσθέτει τα δύο θέματα που το δικαστήριο της εκτέλεσης μπορεί να διαπιστώσει μόνο του, χωρίς να τα αποδείξει κανένα μέρος: ότι το αντικείμενο της διαφοράς δεν είναι δεκτικό διαιτησίας κατά το δίκαιο της χώρας αυτής, και ότι η αναγνώριση ή εκτέλεση αντίκειται στη δημόσια τάξη της.

Το άρθρο VI είναι ο μοχλός που πιάνουν και οι δύο πλευρές όταν η απόφαση προσβάλλεται στην έδρα της διαιτησίας. Αν υποβλήθηκε αίτηση ακύρωσης ή αναστολής της απόφασης στην αρμόδια αρχή που αναφέρεται στο άρθρο V(1)(ε), η αρχή ενώπιον της οποίας επιζητείται η επίκληση της απόφασης δύναται, αν το κρίνει σκόπιμο, να αναβάλει την απόφασή της επί του θέματος της εκτέλεσης, και δύναται ωσαύτως, τη αιτήσει του αιτούντος την εκτέλεση μέρους, να διατάξει το έτερο μέρος να παράσχει κατάλληλη ασφάλεια. Ο οφειλέτης που ζητά χρόνο και ο πιστωτής που ζητά ασφάλεια επικαλούνται το ίδιο άρθρο. Μια σημείωση για όποιον παραθέτει το κυπριακό κείμενο: ο Πίνακας καταγράφει ότι το Μέρος Ι αναπαράγεται από τη σειρά United Nations, Treaty Series, τόμος 330, σ. 38, αρ. 4739 (1959), και η παράγραφος του άρθρου VI όπως τυπώθηκε στο Μέρος Ι της Επίσημης Εφημερίδας του 1979 παραλείπει τις λέξεις που φέρουν την αναβολή και την αίτηση για ασφάλεια. Η ελληνική μετάφραση στο Μέρος ΙΙ τις έχει πλήρεις, όπως και η Treaty Series. Πρόκειται για παράλειψη της τυπογραφίας και όχι για αντίθεση μεταξύ των δύο κειμένων, οπότε η επιφύλαξη του άρθρου 2 δεν ενεργοποιείται.

Ποια διαδρομή: η Σύμβαση ή ο Νόμος 101/1987

Το άρθρο VII(1) είναι εκείνο που προσπερνιέται συχνότερα, και στην Κύπρο αλλάζει τα χαρτιά. Οι διατάξεις της Σύμβασης δεν στερούν οποιοδήποτε ενδιαφερόμενο μέρος από δικαίωμά του να επωφεληθεί διαιτητικής απόφασης κατά τρόπο και σε έκταση που επιτρέπει η νομοθεσία της χώρας όπου επιζητείται η επίκλησή της. Για απόφαση που προέρχεται από διεθνή εμπορική διαιτησία, η άλλη διαδρομή είναι ο περί Διεθνούς Εμπορικής Διαιτησίας Νόμος, 101/1987. Το άρθρο 3(2) περιορίζει τον Νόμο στις διαιτησίες που διενεργούνται στη Δημοκρατία, αλλά εξαιρεί τα άρθρα 8, 9, 35 και 36, οπότε τα άρθρα εκτέλεσης φτάνουν σε απόφαση που εκδόθηκε οπουδήποτε· και το άρθρο 3(1) θέτει τον ίδιο τον Νόμο υπό την επιφύλαξη οποιασδήποτε διμερούς ή πολυμερούς διακρατικής συμφωνίας που τελεί σε ισχύ στη Δημοκρατία.

Η διαφορά φαίνεται από την πρώτη μέρα. Το άρθρο 35(2) ζητά από τον αιτητή δεόντως θεωρημένο πρωτότυπο ή κυρωμένο αντίγραφο της διαιτητικής απόφασης, και προβλέπει ότι, όταν η απόφαση δεν είναι διατυπωμένη σε επίσημη γλώσσα της Δημοκρατίας, το Δικαστήριο δύναται να ζητήσει μετάφραση. Δεν ζητά τη συμφωνία διαιτησίας, και δεν κάνει τη μετάφραση προϋπόθεση της κατάθεσης. Το άρθρο IV της Σύμβασης κάνει και τα δύο. Όπου μια απόφαση πληροί τις προϋποθέσεις και των δύο καθεστώτων, η επιλογή μεταξύ τους αξίζει να γίνει συνειδητά και όχι από συνήθεια, και το άρθρο VII(1) είναι εκείνο που την καθιστά δυνατή.

Ο Νόμος 84/1979 κυρώνει τη Σύμβαση και σταματά εκεί. Δεν ορίζει φόρουμ, ούτε τύπο αίτησης, ούτε προθεσμία: το άρθρο ΙΙΙ τα παραπέμπει όλα αυτά στους συνήθεις κανόνες διαδικασίας, οπότε πρώτα κρίνεται η διαδρομή και τα διαδικαστικά βήματα ακολουθούν από αυτήν. Το θέμα της επιλογής φόρουμ, πριν καν προκύψει διαφορά, καλύπτεται στο άρθρο για τη διαιτησία ή το δικαστήριο.

Τι ετοιμάζει ο πιστωτής

Η ίδια η εκτέλεση, αφού αναγνωριστεί η απόφαση, τρέχει υπό το Μέρος 47 των Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας 2023. Ο κ. 47.1(1) θέτει τη βάση: μόλις η απόφαση επιδοθεί δεόντως, ο υπόχρεος οφείλει να συμμορφωθεί χωρίς να απαιτείται όχληση. Ο κ. 47.1(4) απαιτεί πιστό αντίγραφο της απόφασης πριν εκδοθεί ένταλμα εκτέλεσης, και ο κ. 47.1(8) ότι, μετά από δώδεκα έτη από την απόφαση, ή αν άλλαξαν τα δικαιούμενα ή υπόχρεα πρόσωπα, η εκτέλεση χρειάζεται άδεια του δικαστηρίου.

Επικυρωμένο αντίγραφο της απόφασης και το πιστοποιητικό ή τη βεβαίωση τελεσιδικίας. Απόδειξη της επίδοσης στον οφειλέτη στην αρχική διαδικασία, που είναι ο λόγος άρνησης που προβάλλεται συχνότερα. Μεταφράσεις. Και, πριν από όλα αυτά, εντοπισμό των περιουσιακών στοιχείων στην Κύπρο, γιατί η εκτέλεση χωρίς στόχο είναι δαπάνη χωρίς αποτέλεσμα.

Για την πρώτη επικοινωνία

Περιγράψτε σύντομα την υπόθεση και αναφέρετε τυχόν προθεσμία. Δεν χρειάζεται να συγκεντρώσετε έγγραφα για το πρώτο σας μήνυμα.

Υποβολή ερωτήματος →Στείλτε email+357 22 680 330

Στοιχεία που μπορεί να χρειαστούν στη συνέχεια

Αφού επιβεβαιώσουμε ότι μπορούμε να αναλάβουμε, θα σας καθοδηγήσουμε για τα στοιχεία που χρειάζονται. Η παρακάτω λίστα αφορά τον επόμενο έλεγχο, όχι το πρώτο μήνυμα.

Την απόφαση με το πιστοποιητικό της, τα στοιχεία επίδοσης, ό,τι γνωρίζετε για τα κυπριακά περιουσιακά στοιχεία ή εταιρείες του οφειλέτη, και αν υπάρχει κίνδυνος μετακίνησής τους.

Συχνές ερωτήσεις

Σχετική αρθρογραφία

Η επιλογή φόρουμ καλύπτεται στη διαιτησία ή δικαστήριο, η παγοποίηση στο διάταγμα παγοποίησης, και οι διασυνοριακές διαφορές στις διασυνοριακές διαφορές.

Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η νομοθεσία και η εφαρμογή της ενδέχεται να μεταβληθούν, ενώ κάθε περίπτωση διαφέρει. Για συμβουλή στη δική σας υπόθεση επικοινωνήστε με τον Κλείτο Πλατή στο klitos@kleanthousplatis.com ή στο +357 22 680 330.

Λάβετε νομικές ενημερώσεις με email

Όταν αλλάζει το κυπριακό δίκαιο, να το μαθαίνετε από εμάς

Ένα σύντομο email όταν αλλάζει κάτι που μετρά: νέα νομοθεσία, μια απόφαση που αξίζει να ξέρετε, μια προθεσμία. Γραμμένο από τους συνεταίρους, χωρίς διαφημίσεις, διαγραφή με ένα κλικ.

Αφήστε το κενό

Εγγραφή

Είστε στη λίστα. Η επόμενη ενημέρωση για το κυπριακό δίκαιο θα έρθει στο email σας.

Η εγγραφή δεν ολοκληρώθηκε. Γράψτε στο office@kleanthousplatis.com και θα σας προσθέσουμε.

Η διεύθυνσή σας χρησιμοποιείται για αυτές τις ενημερώσεις και για τίποτε άλλο. Προστασία προσωπικών δεδομένων.

Περισσότερα από τη βιβλιοθήκη