Η επιστολή δικηγόρου δεν είναι απόφαση δικαστηρίου, είναι όμως η αρχή μιας διαδικασίας που καταγράφεται. Το ένα σίγουρα λάθος είναι να την αγνοήσετε. Το δεύτερο, να απαντήσετε εν θερμώ.
Τι είναι, και τι δεν είναι
Το εξώδικο, ή η επιστολή απαίτησης, είναι η επίσημη διατύπωση μιας θέσης: τι ισχυρίζεται η άλλη πλευρά, τι απαιτεί, και μέσα σε πόσο χρόνο. Δεν είναι αγωγή, δεν είναι απόφαση, και δεν αποδεικνύει τίποτα από μόνο του. Είναι όμως σχεδόν πάντα το τελευταίο βήμα πριν από τα δικαστήρια, και ο τρόπος που θα το χειριστείτε καταγράφεται.
Δύο πράγματα να κρατήσετε από την πρώτη στιγμή: την ημερομηνία που το παραλάβατε και τον τρόπο παράδοσης. Και τα δύο μπορεί να αποκτήσουν σημασία αργότερα.
Δύο ερωτήματα προηγούνται όλων των άλλων στην αξιολόγηση. Το πρώτο είναι αν η απαίτηση είναι ακόμη εμπρόθεσμη: οι συμβατικές αξιώσεις τρέχουν έξι χρόνια κατά το άρθρο 7(1) του περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμου, 66(Ι)/2012, και η αμέλεια τρία κατά το άρθρο 6(2), με τον χρόνο να μετράται από την 1η Ιανουαρίου 2016 για δικαιώματα που γεννήθηκαν πριν από την ημερομηνία εκείνη. Το δεύτερο είναι αν η επιστολή αποτελεί προδικαστικό βήμα που αναμένουν οι Κανονισμοί. Και τα δύο απαντιούνται επί των εγγράφων και όχι εκ των προτέρων.
Οι πρώτες 24 ώρες: τι να μην κάνετε
Μην τηλεφωνήσετε στην άλλη πλευρά ή στον δικηγόρο της θυμωμένοι. Μην απαντήσετε γραπτώς την ίδια ώρα. Μην παραδεχθείτε, μην υποσχεθείτε πληρωμές, μην «εξηγήσετε τη δική σας πλευρά» σε μηνύματα. Οτιδήποτε πείτε ή γράψετε εν θερμώ μπορεί να διαβαστεί αργότερα στο δικαστήριο, χωρίς τον τόνο και χωρίς τα συμφραζόμενα.
Η επιστολή γράφτηκε ψύχραιμα, από επαγγελματία, με σκοπό. Η απάντηση αξίζει τα ίδια.
Μαζέψτε τον φάκελο
Πριν από οποιαδήποτε απάντηση, συγκεντρώστε ό,τι αφορά την υπόθεση: τη σύμβαση αν υπάρχει, τιμολόγια και αποδείξεις, την αλληλογραφία και τα μηνύματα με τη σειρά τους, τις πληρωμές που έγιναν και πότε. Η πρώτη δουλειά του δικηγόρου σας είναι να συγκρίνει όσα ισχυρίζεται η επιστολή με όσα δείχνουν τα έγγραφα: εκεί φαίνεται αν η απαίτηση είναι βάσιμη, υπερβολική, ή αβάσιμη, και αυτό καθορίζει όλη τη στρατηγική.
Η απάντηση: γραπτή, αιτιολογημένη, στην ώρα της
Η σωστή απάντηση είναι γραπτή, νηφάλια και συγκεκριμένη: τι γίνεται δεκτό, τι αμφισβητείται και γιατί, με αναφορά στα έγγραφα. Καλή απάντηση στενεύει τη διαφορά και δείχνει σε αυτόν που θα τη διαβάσει, συχνά αργότερα σε έναν δικαστή, ποια πλευρά φέρθηκε λογικά.
Αυτό δεν είναι πλέον μόνο θέμα τακτικής. Οι Κανονισμοί Πολιτικής Δικονομίας του 2023 εισήγαγαν υποχρεώσεις που γεννώνται πριν καν καταχωριστεί αγωγή, με ανταλλαγή επιστολών απαίτησης και απάντησης, και η παράλειψη συμμόρφωσης λαμβάνεται υπόψη από το δικαστήριο, ιδίως στα έξοδα. Η στάση σας σε αυτό το στάδιο έχει τιμή. Περισσότερα στον πρακτικό μας οδηγό για τους νέους Κανονισμούς.
Αν η απαίτηση έχει βάση, εν όλω ή εν μέρει
Το να χρωστάτε κάτι δεν σημαίνει ότι χρωστάτε ό,τι ζητείται, ούτε με τους όρους που ζητείται. Συχνά υπάρχει χώρος για διευθέτηση: διαφορετικό ποσό, δόσεις, χρόνος. Οι συζητήσεις αυτές γίνονται με τρόπο που δεν εκθέτει τη θέση σας αν αποτύχουν, και κάθε συμφωνία που επιτυγχάνεται αποτυπώνεται γραπτώς, με όρους που καθαρίζουν τη διαφορά οριστικά και όχι μισά.
Αν είναι αβάσιμη
Τότε η απάντηση είναι αιτιολογημένη απόρριψη: γιατί δεν οφείλεται αυτό που ζητείται, με τα έγγραφα που το δείχνουν. Και από εκεί και πέρα, ετοιμότητα χωρίς πανικό: ο φάκελος οργανωμένος, η μαρτυρία εντοπισμένη, ώστε αν η αγωγή έρθει, να σας βρει έτοιμους. Πολλές επιστολές που απαντώνται σωστά δεν γίνονται ποτέ αγωγές.
Η μία γραμμή που μπορεί να σας κοστίσει χρόνια
Πριν γράψετε λέξη, διαβάστε το άρθρο 17 του περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμου, Ν. 66(Ι)/2012. Ο χρόνος παραγραφής διακόπτεται και θεωρείται ότι αρχίζει να τρέχει εκ νέου εξ υπαρχής όταν ο υπόχρεος αναγνωρίσει εγγράφως το σε βάρος του δικαίωμα αγωγής, και, σε χρηματική οφειλή, αν συμπληρώσει πληρωμή μέρους της οφειλής που υπερβαίνει το 50% του συνόλου, περιλαμβανομένου του τυχόν πληρωτέου τόκου.
Αυτό σημαίνει δύο πολύ πρακτικά πράγματα. Πρώτον, μια καλόπιστη απάντηση του τύπου «αναγνωρίζω ότι οφείλω, αλλά δεν μπορώ να πληρώσω τώρα» μπορεί να ξαναδώσει στον αποστολέα έξι ολόκληρα χρόνια σε απαίτηση που ίσως είχε ήδη παραγραφεί. Δεύτερον, μια μερική πληρωμή καλής θελήσεως άνω του μισού κάνει το ίδιο, χωρίς να γραφτεί τίποτε.
Στην αντίθετη κατεύθυνση, το άρθρο 20 ορίζει ότι το δικαστήριο δεν λαμβάνει αυτεπάγγελτα υπόψη την παραγραφή, και το άρθρο 21 ότι την προτείνει με δικογράφηση ο διάδικος που έχει έννομο συμφέρον. Η παραγραφή δεν σας σώζει μόνη της· πρέπει να προβληθεί. Και το άρθρο 22 επιτρέπει στο δικαστήριο να επεκτείνει τον χρόνο παραγραφής για περίοδο μέχρι δύο έτη, εφόσον το κρίνει δίκαιο και εύλογο υπό τις περιστάσεις, οπότε ούτε η εκπνοή είναι πάντοτε το τέλος της υπόθεσης.
Τέλος, το άρθρο 19: πληρωμές που έγιναν από τον οφειλέτη εν αγνοία της συμπλήρωσης του χρόνου παραγραφής δεν είναι ανακτήσιμες. Ό,τι πληρώσατε χωρίς να γνωρίζετε ότι δεν χρωστούσατε πλέον, δεν επιστρέφεται.
Πόσο χρόνο έχει η απαίτηση εναντίον σας
Το άρθρο 7(1) του ίδιου Νόμου δίνει έξι έτη για αγωγή που αφορά σύμβαση, από την ημέρα συμπλήρωσης της βάσης της αγωγής. Το άρθρο 7(2) κατεβάζει τον χρόνο στα τρία έτη για συμφωνηθείσα ή εύλογη αμοιβή δικηγόρου, ιατρού, οδοντιάτρου, αρχιτέκτονα, πολιτικού μηχανικού, εργολάβου ή άλλου ανεξάρτητου επαγγελματία. Το άρθρο 8 δίνει έξι έτη όπου δεν ορίζεται διαφορετικά, και το άρθρο 3 ορίζει πότε αρχίζει να τρέχει ο χρόνος: όταν συμπληρωθεί η βάση της αγωγής.
Η ημερομηνία που μετρά, επομένως, δεν είναι η ημερομηνία της επιστολής. Είναι η ημερομηνία που γεννήθηκε η απαίτηση, και είναι το πρώτο που κοιτάμε όταν μας τη στείλετε.
Συχνές Ερωτήσεις
Αν απαντήσω, μπορεί να χειροτερέψω τη θέση μου;
Μπορεί, αν η απάντηση αναγνωρίζει την οφειλή. Το άρθρο 17(α) του Ν. 66(Ι)/2012 ορίζει ότι ο χρόνος παραγραφής διακόπτεται και αρχίζει να τρέχει εκ νέου εξ υπαρχής όταν ο υπόχρεος αναγνωρίσει εγγράφως το σε βάρος του δικαίωμα αγωγής. Απάντηση που λέει «οφείλω αλλά δεν μπορώ να πληρώσω τώρα» είναι ακριβώς αυτό. Απάντηση που ζητά στοιχεία, θέτει ερωτήματα και επιφυλάσσεται πλήρως δεν είναι.
Μια μικρή πληρωμή για να δείξω καλή θέληση, βλάπτει;
Εξαρτάται από το μέγεθός της. Το άρθρο 17(β) διακόπτει την παραγραφή σε χρηματική οφειλή αν ο υπόχρεος συμπληρώσει πληρωμή μέρους της οφειλής που υπερβαίνει το 50% του συνόλου, περιλαμβανομένου του τυχόν πληρωτέου τόκου. Κάτω από αυτό το όριο η ίδια η πληρωμή δεν διακόπτει τον χρόνο, αλλά το συνοδευτικό μήνυμα μπορεί να συνιστά έγγραφη αναγνώριση κατά την παράγραφο (α), οπότε το κείμενο μετρά όσο και το ποσό.
Πόσο παλιά μπορεί να είναι η απαίτηση;
Το άρθρο 7(1) δίνει έξι έτη για αγωγή που αφορά σύμβαση, από την ημέρα συμπλήρωσης της βάσης της αγωγής. Το άρθρο 7(2) δίνει μόνο τρία έτη για αμοιβή δικηγόρου, ιατρού, οδοντιάτρου, αρχιτέκτονα, πολιτικού μηχανικού, εργολάβου ή άλλου ανεξάρτητου επαγγελματία. Το άρθρο 8 δίνει έξι έτη όπου δεν ορίζεται διαφορετικά. Το άρθρο 3 ορίζει την αφετηρία: όταν συμπληρωθεί η βάση της αγωγής, όχι όταν σταλεί η επιστολή.
Αν η απαίτηση έχει παραγραφεί, τελείωσε;
Όχι αυτόματα. Το άρθρο 20 ορίζει ότι το δικαστήριο δεν λαμβάνει αυτεπάγγελτα υπόψη την παραγραφή, και το άρθρο 21 ότι πρέπει να προταθεί με δικογράφηση από διάδικο με έννομο συμφέρον. Αν δεν προβληθεί, δεν εξετάζεται. Και το άρθρο 22 επιτρέπει στο δικαστήριο να επεκτείνει τον χρόνο παραγραφής μέχρι δύο έτη, εφόσον το κρίνει δίκαιο και εύλογο.
Πλήρωσα κάτι που είχε ήδη παραγραφεί. Το παίρνω πίσω;
Όχι. Το άρθρο 19 ορίζει ρητά ότι πληρωμές που έγιναν από τον οφειλέτη εν αγνοία της συμπλήρωσης του χρόνου παραγραφής δεν είναι ανακτήσιμες. Γι' αυτό ο έλεγχος της ημερομηνίας γίνεται πριν από την πληρωμή και όχι μετά.
Η επιστολή μου δίνει επτά ημέρες. Προλαβαίνω;
Η προθεσμία της επιστολής είναι της άλλης πλευράς, όχι του δικαστηρίου. Αν χρειάζεστε εύλογο χρόνο για να απαντήσετε σωστά, ζητείται γραπτώς σύντομη παράταση, πρακτική συνηθισμένη και συνήθως αποδεκτή. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι έχετε άπλετο χρόνο: η αδράνεια διαβάζεται εχθρικά.
Αν δεν απαντήσω καθόλου;
Η επιστολή δεν παράγει από μόνη της απόφαση εναντίον σας. Η σιωπή όμως συνήθως οδηγεί στην αγωγή, στερεί την ευκαιρία διευθέτησης με καλούς όρους, και μπορεί να μετρήσει εις βάρος σας στα έξοδα αργότερα.
Χρειάζομαι οπωσδήποτε δικηγόρο για να απαντήσω;
Δεν το απαιτεί ο νόμος. Η απάντηση όμως είναι το πρώτο έγγραφο της υπόθεσης που γράφεται από τη δική σας πλευρά, και τα λάθη της σας ακολουθούν. Μια ώρα συμβουλής πριν απαντήσετε είναι από τις φθηνότερες ασφάλειες που υπάρχουν.
Σχετικά Άρθρα
Οι Κανονισμοί Πολιτικής Δικονομίας 2023: Πρακτικός Οδηγός
Δικαστηριακή Εκπροσώπηση και Διαιτησία
Αποποίηση Ευθύνης: Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η νομοθεσία και η εφαρμογή της ενδέχεται να μεταβληθούν, ενώ κάθε περίπτωση διαφέρει. Παρακαλούμε επικοινωνήστε με το γραφείο Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε. για συμβουλή προσαρμοσμένη στη δική σας υπόθεση.
Του Κλείτου Πλατή, Δικηγόρου
Κλείτος Πλατής
Δικηγόρος, Συνέταιρος
Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε., Λευκωσία · Δημοσιεύθηκε 16 Απριλίου 2026
Χρειάζεστε συμβουλή για δική σας υπόθεση;
Περιγράψτε σύντομα την υπόθεση, τα εμπλεκόμενα πρόσωπα και τυχόν προθεσμία.
Απαντούμε εντός μίας εργάσιμης ημέρας. Θα ζητήσουμε τα έγγραφα αφού επιβεβαιώσουμε ότι μπορούμε να αναλάβουμε.
Λάβετε νομικές ενημερώσεις με email
Όταν αλλάζει το κυπριακό δίκαιο, να το μαθαίνετε από εμάς
Ένα σύντομο email όταν αλλάζει κάτι που μετρά: νέα νομοθεσία, μια απόφαση που αξίζει να ξέρετε, μια προθεσμία. Γραμμένο από τους συνεταίρους, χωρίς διαφημίσεις, διαγραφή με ένα κλικ.
Είστε στη λίστα. Η επόμενη ενημέρωση για το κυπριακό δίκαιο θα έρθει στο email σας.
Η εγγραφή δεν ολοκληρώθηκε. Γράψτε στο office@kleanthousplatis.com και θα σας προσθέσουμε.
Η διεύθυνσή σας χρησιμοποιείται για αυτές τις ενημερώσεις και για τίποτε άλλο. Προστασία προσωπικών δεδομένων.