Κανένας σοβαρός δικηγόρος δεν σας λέει «πόσα αξίζει η υπόθεση» στην πρώτη συνάντηση. Αυτό που εξηγείται με ακρίβεια είναι η δομή: τα κονδύλια, τι τροφοδοτεί το καθένα, και τι απόδειξη απαιτεί.
Γιατί δομή, όχι ποσά
Κάθε επιδίκαση είναι άθροισμα χωριστών κονδυλίων, το καθένα με τη δική του λογική και τη δική του μαρτυρία. Δύο παθόντες με τον ίδιο τραυματισμό μπορεί να πάρουν πολύ διαφορετικά ποσά, γιατί διαφέρουν οι ζωές, τα εισοδήματα και το μέλλον τους. Γι' αυτό η χρήσιμη πρώτη συζήτηση δεν είναι ένα νούμερο: είναι ποια κονδύλια στηρίζουν τα δικά σας γεγονότα, και τι πρέπει να μαζευτεί για το καθένα. Οι νέοι δικονομικοί κανόνες αποτυπώνουν ακριβώς αυτή τη δομή: ήδη η επιστολή απαίτησης διακρίνει ειδικές από γενικές αποζημιώσεις και απαιτεί πίνακα με τα έγγραφα που τον στηρίζουν.
Γενικές αποζημιώσεις: ό,τι δεν μετριέται
Η πρώτη οικογένεια καλύπτει ό,τι δεν έχει τιμολόγιο. Πόνος και ταλαιπωρία: ο σωματικός πόνος και η ψυχική δοκιμασία που προκάλεσαν και θα προκαλούν οι κακώσεις, κονδύλι που η νομολογία του Ανωτάτου αναγνωρίζει ότι καλύπτει και την ψυχολογική βλάβη. Απώλεια των απολαύσεων της ζωής: η μόνιμη στέρηση δραστηριοτήτων, σχέσεων και λειτουργιών της καθημερινότητας. Και η αισθητική βλάβη, όπου ο τραυματισμός άλλαξε μόνιμα την εμφάνιση.
Αυτά εκτιμώνται από το δικαστήριο, δεν υπολογίζονται: ο δικαστής ζυγίζει την ιατρική μαρτυρία και τοποθετεί την υπόθεση δίπλα σε συγκρίσιμες αποφάσεις. Γι' αυτό εδώ μετρούν περισσότερο από οτιδήποτε ο ιατρικός φάκελος και η ειλικρινής, συγκεκριμένη περιγραφή μιας καθημερινότητας που άλλαξε.
Ειδικές αποζημιώσεις: το τεκμηριωμένο παρελθόν
Η δεύτερη οικογένεια είναι αριθμητική, μέχρι την ημέρα της δίκης: ιατρικά, νοσήλια και φυσιοθεραπείες, φροντίδα που πληρώθηκε, καθαρές απολαβές που χάθηκαν όσο λείπατε από την εργασία, με συνυπολογισμό όσων εισπράχθηκαν από ταμεία, μεταφορικά και τα άλλα πραγματικά έξοδα. Κάθε κονδύλι ζει ή πεθαίνει με τα χαρτιά του: αποδείξεις, μισθολόγια, βεβαιώσεις εργοδότη. Από την πρώτη ημέρα, φυλάξτε τα όλα, οργανωμένα.
Ο συχνότερος τρόπος να χαθούν χρήματα δεν είναι το κακό δίκαιο: είναι το χαμένο χαρτί. Το έξοδο που ήταν πραγματικό, και αναπόδεικτο.
Η φράση αυτή είναι πάγια νομολογία, όχι σχήμα λόγου. Στην Παναγή ν. Κακόψιτου (2001) 1 ΑΑΔ 839 το Ανώτατο Δικαστήριο επανέλαβε ότι η απόδειξη των ειδικών αποζημιώσεων κινείται μέσα σε αυστηρά πλαίσια και ότι εναπόκειται στον ενάγοντα να αποδείξει με κατάλληλη μαρτυρία τα κονδύλια που συνιστούν ειδική ζημιά. Ο ενάγων εκεί πλήρωνε κοινωνικές ασφαλίσεις, τηρούσε λογιστικά βιβλία για την επιχείρησή του και συνεργαζόταν κυρίως με ασφαλιστικές εταιρείες, είχε δηλαδή στη διάθεσή του ικανή μαρτυρία για τα έσοδά του. Δεν την παρουσίασε, η μαρτυρία του κρίθηκε γενική, αόριστη, χωρίς τεκμηρίωση και μη πειστική, και το κονδύλι της απώλειας εισοδημάτων απορρίφθηκε. Στην ίδια υπόθεση το χωριστό κονδύλι της απώλειας ικανότητας προς εργασία αυξήθηκε κατ' έφεση από £2.000 σε £6.000 ως έκδηλα ανεπαρκές, με στάθμιση της ηλικίας, της φύσης της εργασίας και της μείωσης της ικανότητας κατά 15 τοις εκατό. Το κονδύλι που εκτιμάται επιβίωσε στην ίδια υπόθεση όπου το κονδύλι που έπρεπε να τεκμηριωθεί χάθηκε.
Μελλοντικές απώλειες: το κονδύλι που αλλάζει ζωές
Όπου ο τραυματισμός φθάνει στο μέλλον, η αποζημίωση τον ακολουθεί. Η μελλοντική απώλεια ικανότητας για κέρδη υπολογίζεται με τη μέθοδο του πολλαπλασιαστή που εφαρμόζουν τα κυπριακά δικαστήρια κατά την αγγλική παράδοση: η ετήσια καθαρή απώλεια επί συντελεστή για τα εναπομείναντα εργάσιμα χρόνια, με έκπτωση για την πρόωρη είσπραξη. Το Ανώτατο έχει πρόσφατα επικυρώσει σοβαρές επιδικάσεις σε αυτή τη βάση σε εργατικά ατυχήματα. Τα μελλοντικά ιατρικά και η μελλοντική φροντίδα είναι χωριστά κονδύλια, με δική τους μαρτυρία εμπειρογνωμόνων.
Όταν τα στοιχεία εισοδήματος δεν επαρκούν για τη μέθοδο αυτή, το κονδύλι δεν πέφτει μαζί τους. Στην Κυμίσης (Ιπποδρομιακή Αρχή Κύπρου) ν. Κνέκνας, Πολιτική Έφεση 293/2016, που αποφασίστηκε στις 4 Φεβρουαρίου 2026, το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε κατ' αποκοπή ποσό για απώλεια εισοδηματικής ικανότητας ακριβώς επειδή η μαρτυρία για τα εισοδήματα του ενάγοντα δεν επέτρεπε τη χρήση πολλαπλασιαστή και πολλαπλασιαστέου, και επανέλαβε τους παράγοντες που καθορίζουν το ποσό: την ηλικία του ενάγοντα, την επαγγελματική του κατάσταση και κατάρτιση και τη φύση της ανικανότητάς του, με την περιορισμένη μόρφωση πρόσθετο επιβαρυντικό παράγοντα για τις μελλοντικές εισοδηματικές προοπτικές, κατά τη Μαυροπετρή ν. Λουκά (1995) 1 Α.Α.Δ. 66. Η έφεση του εργοδότη κατά του ύψους απορρίφθηκε.
Τόκοι, και οι δύο μεγάλες μειώσεις
Οι τόκοι επιδικάζονται ως κανόνας δικαίου, όχι ως χάρη: στις ειδικές αποζημιώσεις τρέχουν κατά κανόνα από την ημέρα του ατυχήματος, στις γενικές συνήθως από την καταχώριση της αγωγής, με το εκάστοτε θεσμοθετημένο επιτόκιο. Και οι δύο μειώσεις που πρέπει να ξέρετε: η συντρέχουσα αμέλεια, που περικόπτει την αποζημίωση κατά το δικό σας μερίδιο ευθύνης, και το καθήκον περιορισμού της ζημιάς, γιατί απώλειες που θα απέφευγε μια εύλογη θεραπεία ή επιστροφή στην εργασία δεν αποζημιώνονται.
Κάτω από τις μειώσεις αυτές βρίσκονται τρεις διατάξεις του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, ΚΕΦ. 148, και κάθε μία απαντά σε ερώτημα που τίθεται πριν από τα ποσά. Το άρθρο 57 είναι ο κανόνας της συντρέχουσας αμέλειας: όταν κάποιος υποστεί ζημιά εν μέρει από δικό του πταίσμα και εν μέρει από πταίσμα άλλου, η αξίωση δεν αναιρείται και η αποζημίωση μειώνεται στην έκταση που το Δικαστήριο κρίνει δίκαιη ενόψει του μεριδίου ευθύνης του. Το άρθρο 65 λειτουργεί αντίστροφα από ό,τι υποθέτουν οι περισσότεροι: κατά τον υπολογισμό της αποζημίωσης δεν λαμβάνεται υπόψη ποσό που πληρώθηκε ή πρέπει να πληρωθεί βάσει σύμβασης ασφάλισης σε σχέση με το αδίκημα, ούτε ποσό που καταβλήθηκε ή πρέπει να καταβληθεί από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων ως παροχή ή επίδομα συνεπεία των ίδιων περιστάσεων.
Το άρθρο 61(1) εξηγεί γιατί η αποτίμηση πρέπει να είναι σωστή από την πρώτη φορά: πρόσωπο που έτυχε αποζημίωσης ή άλλης θεραπείας για αστικό αδίκημα, όπως και όποιος αξιώνει μέσω αυτού, δεν τυγχάνει περαιτέρω αποζημίωσης για το ίδιο αδίκημα. Η ευκαιρία είναι μία. Αυτό, και όχι κάποια γνώμη, είναι ο λόγος για τον οποίο δεν διακανονίζεται απαίτηση πριν κατανοηθεί η ιατρική εικόνα.
Τι δεν επιδικάζεται
Τα κυπριακά δικαστήρια αποζημιώνουν, δεν τιμωρούν. Δεν υπάρχει «πολλαπλασιαστής αγανάκτησης», και η υπερβολή δεν είναι αθώα: αξίωση που πιαστεί να φουσκώνει ένα κονδύλι χάνει αξιοπιστία σε όλα. Η ρεαλιστική αποτίμηση, κονδύλι-κονδύλι, είναι αυτό που ετοιμάζουμε πριν συζητηθεί οτιδήποτε άλλο: δείτε τη σελίδα μας για τις σωματικές βλάβες και, για τα τροχαία, τα βήματα της αξίωσης.
Συχνές Ερωτήσεις
Ποιος μπορεί να απαιτήσει σε περίπτωση θανάτου;
Το άρθρο 58(2) του ΚΕΦ. 148 ορίζει ότι η αγωγή εγείρεται σε όφελος των εξαρτωμένων του αποβιώσαντος, και το άρθρο 58(3) τους ορίζει ευρέως: τον σύζυγο ή τη σύζυγο, οποιονδήποτε γονέα ή άλλο ανιόντα, οποιονδήποτε ο αποβιώσας μεταχειριζόταν ως γονέα του, οποιοδήποτε τέκνο ή άλλο κατιόντα, τέκνο της οικογένειας από γάμο στον οποίο ο αποβιώσας ήταν μέρος, και αδελφό, αδελφή, θείο ή θεία του ή τέκνο οποιουδήποτε από αυτούς. Το άρθρο 58(5) περιλαμβάνει και κυοφορούμενο τέκνο.
Υπάρχει χωριστό ποσό για την απώλεια;
Ναι, και είναι καθορισμένο αντί να υπολογίζεται. Το άρθρο 58(7) επιτρέπει στην αγωγή να περιλαμβάνει αξίωση για αποζημιώσεις λόγω απώλειας, το άρθρο 58(8) την περιορίζει στον σύζυγο και τα τέκνα ή, ελλείψει αυτών, στους γονείς με τους όρους που θέτει, και το άρθρο 58(9) ορίζει το ποσό, το οποίο το ενοποιημένο κείμενο εκφράζει ως £10.000. Το άρθρο 58(10) το καταμερίζει εξίσου όταν δικαιούνται περισσότεροι.
Ποιος εγείρει την αγωγή, και μέχρι πότε;
Το άρθρο 58(11) απαιτεί η αγωγή να εγείρεται από και στο όνομα του εκτελεστή ή διαχειριστή του αποβιώσαντος. Το άρθρο 58(12) είναι η προθεσμία που πιάνει τις οικογένειες απροετοίμαστες: όταν δεν υπάρχει εκτελεστής ή διαχειριστής, ή όταν δεν εγερθεί αγωγή από αυτούς εντός δώδεκα μηνών από τον θάνατο, η αγωγή δύναται να εγερθεί από και στο όνομα όλων ή οποιουδήποτε από τα πρόσωπα προς όφελος των οποίων θα μπορούσε να εγερθεί. Το άρθρο 58(13) επιτρέπει μία μόνο αγωγή, οπότε πρέπει να γίνει σωστά με την πρώτη.
Το δικό μου μερίδιο ευθύνης τερματίζει την απαίτηση;
Όχι, τη μειώνει. Το άρθρο 57(1) του ΚΕΦ. 148 ορίζει ότι όταν κάποιος υφίσταται ζημιά εν μέρει από δικό του πταίσμα και εν μέρει από πταίσμα άλλου, η αξίωση δεν αναιρείται λόγω του δικού του πταίσματος, αλλά η αποζημίωση μειώνεται κατά την έκταση που το Δικαστήριο κρίνει δίκαιο λαμβάνοντας υπόψη το ποσοστό της ευθύνης του.
Γιατί δεν μου λέτε απλώς πόσα θα πάρω;
Γιατί η τίμια απάντηση στην αρχή είναι δομή, όχι αριθμός. Όταν σταθεροποιηθεί η ιατρική εικόνα και μπουν τα έγγραφα, δίνεται ρεαλιστικό εύρος, χτισμένο όπως θα το χτίσει το δικαστήριο: κονδύλι προς κονδύλι, δίπλα σε συγκρίσιμες αποφάσεις.
Ο ασφαλιστής πρόσφερε ένα στρογγυλό ποσό. Πώς το κρίνω;
Με ανάλυση: τι αναλογεί σιωπηρά σε κάθε κονδύλι, και πώς συγκρίνεται με τη δική σας μαρτυρία στο καθένα; Στρογγυλό ποσό που δεν αντέχει αυτή την άσκηση είναι εναρκτήρια θέση, όχι αποτίμηση.
Χρειάζομαι οπωσδήποτε εμπειρογνώμονες;
Για τα κονδύλια που φθάνουν στο μέλλον, ουσιαστικά ναι: μελλοντικά κέρδη και φροντίδα αποδεικνύονται, δεν δηλώνονται. Για μικρή αξίωση που επουλώθηκε πλήρως, μπορεί να αρκεί ο ιατρικός φάκελος. Η εκτίμηση σας λέει ποια από τις δύο υποθέσεις έχετε.
Σχετικά Άρθρα
Τροχαίο ατύχημα στην Κύπρο: τα βήματα της αξίωσης, με τη σειρά
Αποποίηση Ευθύνης: Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η νομοθεσία και η εφαρμογή της ενδέχεται να μεταβληθούν, ενώ κάθε περίπτωση διαφέρει. Παρακαλούμε επικοινωνήστε με το γραφείο Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε. για συμβουλή προσαρμοσμένη στη δική σας υπόθεση.
Του Κλείτου Πλατή, Δικηγόρου
Κλείτος Πλατής
Δικηγόρος, Συνέταιρος
Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε., Λευκωσία · Δημοσιεύθηκε 8 Μαΐου 2026
Χρειάζεστε συμβουλή για δική σας υπόθεση;
Περιγράψτε σύντομα την υπόθεση, τα εμπλεκόμενα πρόσωπα και τυχόν προθεσμία.
Απαντούμε εντός μίας εργάσιμης ημέρας. Θα ζητήσουμε τα έγγραφα αφού επιβεβαιώσουμε ότι μπορούμε να αναλάβουμε.
Λάβετε νομικές ενημερώσεις με email
Όταν αλλάζει το κυπριακό δίκαιο, να το μαθαίνετε από εμάς
Ένα σύντομο email όταν αλλάζει κάτι που μετρά: νέα νομοθεσία, μια απόφαση που αξίζει να ξέρετε, μια προθεσμία. Γραμμένο από τους συνεταίρους, χωρίς διαφημίσεις, διαγραφή με ένα κλικ.
Είστε στη λίστα. Η επόμενη ενημέρωση για το κυπριακό δίκαιο θα έρθει στο email σας.
Η εγγραφή δεν ολοκληρώθηκε. Γράψτε στο office@kleanthousplatis.com και θα σας προσθέσουμε.
Η διεύθυνσή σας χρησιμοποιείται για αυτές τις ενημερώσεις και για τίποτε άλλο. Προστασία προσωπικών δεδομένων.