Τροχαίο ατύχημα στην Κύπρο: τα βήματα της αξίωσης, με τη σειρά

Το πρώτο 24ωρο

Όταν το ατύχημα περιλαμβάνει τραυματισμό ή ζημιά σε περιουσία, ο οδηγός οφείλει να παρουσιάσει το πιστοποιητικό ασφάλισης σε αστυνομικό, ή σε πρόσωπο που έχει εύλογη αιτία να το ζητήσει. Διαφορετικά, το ατύχημα πρέπει να δηλωθεί στον πλησιέστερο αστυνομικό σταθμό το συντομότερο, και σε κάθε περίπτωση εντός 24 ωρών. Η παράλειψη είναι αδίκημα. Ο ιδιοκτήτης, χωριστά, οφείλει να κατονομάσει τον οδηγό αν το ζητήσει η αστυνομία. Οι υποχρεώσεις αυτές είναι το άρθρο 10(2) του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων (Ασφάλιση Ευθύνης έναντι Τρίτου) Νόμου, Ν. 96(Ι)/2000, και το εικοσιτετράωρο εξαρτάται από το πρώτο σκέλος: η δήλωση στον αστυνομικό σταθμό είναι αυτό που απαιτεί ο Νόμος όταν το πιστοποιητικό δεν παρουσιαστεί επιτόπου. Το άρθρο 10(3) καθιστά την παράβαση αδίκημα, το άρθρο 11(1) βάζει την υποχρέωση απάντησης στην αστυνομία προσωπικά στον ιδιοκτήτη, είτε οδηγούσε είτε όχι, και το άρθρο 10(4) προσθέτει ότι τίποτε από αυτά δεν παραμερίζει τις υποχρεώσεις δήλωσης της νομοθεσίας για τα μηχανοκίνητα οχήματα και την τροχαία, που τρέχουν παράλληλα.

Η δήλωση μετρά για κάτι παραπάνω από τη συμμόρφωση. Ο φάκελος της αστυνομίας γίνεται η πρώτη ανεξάρτητη καταγραφή της σκηνής, και πάνω της χτίζονται τα περισσότερα από όσα ακολουθούν.

Η μαρτυρία που πρέπει να διατηρηθεί

Φωτογραφίες των οχημάτων πριν από κάθε επισκευή, οι θέσεις στον δρόμο, ονόματα μαρτύρων, και ο ιατρικός φάκελος από την πρώτη εξέταση και μετά. Δύο σημεία αξίζει να τα ξέρετε νωρίς.

Πρώτο, αν η αξίωση περιλαμβάνει ζημιά στο όχημα, ο ασφαλιστής της άλλης πλευράς δικαιούται ευκαιρία να επιθεωρήσει το όχημα πριν επισκευαστεί. Το να επισκευάσετε πρώτα και να ειδοποιήσετε μετά μπορεί να βλάψει την ίδια την αξίωση.

Δεύτερο, η μαρτυρία αστυνομικού για όσα βρέθηκαν στη σκηνή είναι πλήρως αποδεκτή στην αστική αγωγή ως συνήθης μαρτυρία, και ο φάκελος της αστυνομίας αποκτάται μέσα από τους δρόμους που δίνει η διαδικασία. Το τι αποφασίζει η ποινική υπόθεση, όμως, είναι άλλο ζήτημα, πιο κάτω.

Οι ειδοποιήσεις στον ασφαλιστή

Η αξίωση σε κυπριακό τροχαίο διεξάγεται στην πράξη απέναντι σε ασφαλιστή, και ο νόμος δίνει στον παθόντα ευθεία αγωγή κατά του ασφαλιστή του υπαίτιου οδηγού, χωρίς να εναχθεί προσωπικά ο ασφαλισμένος. Πρόκειται για το άρθρο 16Α(1), που ισχύει ανεξάρτητα από τις διατάξεις του περί Συμβάσεων Νόμου και του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου. Το άρθρο 16Α(5) όμως είναι ο μεντεσές, και είναι εκείνο που ξεχνιέται: τα άρθρα 14, 15 και 16 εφαρμόζονται στην ευθεία αγωγή τηρουμένων των αναλογιών. Η ευθεία αγωγή δεν ξεφεύγει από τις προϋποθέσεις ειδοποίησης· τις κληρονομεί.

Οι δύο προθεσμίες ειδοποίησης τρέχουν από διαφορετικά γεγονότα και πιάνουν διαφορετικές αξιώσεις, και η απώλεια οποιασδήποτε χαρίζει στον ασφαλιστή επιχείρημα που δεν κέρδισε.

Δύο ειδοποιήσεις κάνουν τη δουλειά. Το άρθρο 15(1)(β) αφορά την περιουσία: εντός έξι μηνών από τη γένεση του αγώγιμου δικαιώματος, ο αξιών πρέπει να έχει δώσει στον ασφαλιστή γραπτή ειδοποίηση πρόθεσης αξίωσης, και να δώσει την ευκαιρία επιθεώρησης του οχήματος πριν επισκευαστεί. Για σωματική βλάβη δεν υπάρχει εξάμηνη προειδοποίηση. Το άρθρο 15(1)(α) αφορά την ίδια τη διαδικασία, και είναι εκείνο που κρίνει υποθέσεις: κανένα ποσό δεν καταβάλλεται από ασφαλιστή έναντι δικαστικής απόφασης εκτός αν, πριν ή εντός δεκατεσσάρων ημερών από την έναρξη της διαδικασίας στην οποία εκδόθηκε, ο ασφαλιστής ειδοποιήθηκε γραπτώς γι' αυτήν. Αν χαθούν οι δεκατέσσερις ημέρες, η απόφαση στέκει αλλά δεν εκτελείται εναντίον του ασφαλιστή, που είναι συνήθως ο μόνος με χρήματα.

Το τρίμηνο του ασφαλιστή

Το άρθρο 16Β(1) δίνει στον ασφαλιστή τρεις μήνες από την ημερομηνία που ο παθών γνωστοποίησε την απαίτησή του, είτε απευθείας στον ασφαλιστή, είτε στον αντιπρόσωπο διακανονισμού, είτε στο Ταμείο Ασφαλιστών, για αιτιολογημένη προσφορά αποζημίωσης όπου η ευθύνη δεν αμφισβητείται, ή αιτιολογημένη απάντηση όπου αμφισβητείται. Το ρολόι τρέχει από τη γνωστοποίηση του ίδιου του παθόντα, οπότε εκείνος αποφασίζει πότε ξεκινά. Η προθεσμία έχει δόντια. Κατά το άρθρο 16Β(2) ο Έφορος Ασφαλίσεων δύναται να επιβάλει διοικητικό πρόστιμο μέχρι €3.500 για παράβαση, ανεξάρτητα από τις ποινικές κυρώσεις που προβλέπει ο Νόμος. Κατά το άρθρο 16Β(3), όταν η προσφορά δεν γίνει εντός του τριμήνου, καταβάλλεται στον παθόντα τόκος με το επιτόκιο που ορίζει η νομοθεσία επί της αποζημίωσης που τελικά προσφέρει ο ασφαλιστής ή επιδικάζει το δικαστήριο. Απαίτηση που υποβάλλεται σωστά και γραπτώς βάζει επομένως σε κίνηση ρολόι που ο παθών μπορεί να επικαλεστεί, και η καθυστέρηση κοστίζει στον ασφαλιστή χρήματα και όχι μόνο χρόνο.

Αυτό που το τρίμηνο δεν κάνει είναι να επεκτείνει οτιδήποτε άλλο. Ασφαλιστής που διαπραγματεύεται δυόμισι χρόνια δεν σας κόστισε τίποτα εκτός από χρόνο, αλλά ασφαλιστής που διαπραγματεύεται πέρα από την τρίτη επέτειο του ατυχήματος σας κόστισε την αξίωση. Η παραγραφή για αμέλεια είναι τρία χρόνια κατά το άρθρο 6(2) του περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμου, Ν. 66(Ι)/2012, από την ημέρα συμπλήρωσης της βάσης της αγωγής, εκτός αν ο παθών έλαβε γνώση της βλάβης μεταγενέστερα. Η διαπραγμάτευση δεν την αναστέλλει: πέρα από το άρθρο 27Α, το άρθρο 13 είναι κλειστός κατάλογος όσων την αναστέλλουν, και η αλληλογραφία με ασφαλιστή δεν είναι μέσα σε αυτόν. Μόνο τα γεγονότα του άρθρου 17 τη διακόπτουν, και είναι η γραπτή αναγνώριση του αγώγιμου δικαιώματος, η μερική καταβολή άνω του μισού, η καταχώριση αγωγής και η έναρξη διαιτησίας. Ο ασφαλής κανόνας είναι καταχώριση εντός τριετίας, σε όποιο στάδιο κι αν βρίσκονται οι συζητήσεις. Το άρθρο 27Α του Νόμου 66(Ι)/2012 αναστέλλει τον χρόνο παραγραφής για αμέλεια ή παράβαση θέσμιου καθήκοντος για τριάντα εννέα μήνες από την έναρξη ισχύος του τροποποιητικού νόμου του 2021, οπότε η τριετία δεν απαντά από μόνη της αν μια αξίωση είναι εμπρόθεσμη.

Αν ο οδηγός ήταν ανασφάλιστος ή άγνωστος

Για αυτήν ακριβώς την περίπτωση υπάρχει ταμείο, ιδρυμένο κατά τον περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων (Ασφάλιση Ευθύνης έναντι Τρίτου) Νόμο, Ν. 96(Ι)/2000. Το άρθρο 29 κατονομάζει τις δύο περιπτώσεις που ρωτά πράγματι ο πελάτης: ευθύνη από πρόσωπα που δεν είναι ασφαλισμένα, και ευθύνη όπου ο οδηγός είναι άγνωστος. Τρεις ακόμη διατάξεις διαμορφώνουν τις απαιτήσεις αυτές. Το άρθρο 32(3)(β) απαγορεύει στο Ταμείο να απαιτεί από τον παθόντα να αποδείξει με οποιονδήποτε τρόπο ότι ο υπαίτιος αδυνατεί ή αρνείται να πληρώσει, που ξεμπερδεύει με το επιχείρημα ότι πρέπει πρώτα να εξαντληθεί ο ανασφάλιστος οδηγός. Το άρθρο 32(4) περιορίζει την περίπτωση του άγνωστου οδηγού: όπου το Ταμείο κατέβαλε αποζημίωση για σοβαρή σωματική βλάβη σε παθόντα του ίδιου ατυχήματος, ανακτάται και η υλική ζημιά, διαφορετικά όχι, οπότε τροχαίο με φυγή που έθιξε μόνο το όχημα βρίσκεται εκτός του πλαισίου. Και το άρθρο 34 στήνει το πλαίσιο για τους άγνωστους οδηγούς γύρω από τη σωματική βλάβη και τον θάνατο. Οι όροι βρίσκονται στη δημοσιευμένη συμφωνία του Ταμείου και όχι στον ίδιο τον νόμο, και το άρθρο 28(3) εξηγεί γιατί αυτό έχει σημασία: η Βασική Συμφωνία δεν ερμηνεύεται ώστε να δημιουργεί υπέρ του απαιτητή αγώγιμο δικαίωμα εναντίον του Ταμείου. Το άρθρο 33 στέλνει έπειτα κάθε διαφορά για την ερμηνεία ή την εφαρμογή της Συμφωνίας στον Υπουργό, που αποφασίζει τελεσίδικα, και όχι στα τακτικά δικαστήρια. Είναι ένας από τους λόγους που η έγκαιρη συμβουλή μετρά εδώ περισσότερο, όχι λιγότερο.

Μία αγωγή για όλα

Ο τραυματισμός και η ζημιά του οχήματος από την ίδια σύγκρουση ανήκουν στην ίδια αγωγή. Ο διαχωρισμός τους σε δύο διαδικασίες προσκαλεί το επιχείρημα ότι η δεύτερη αξίωση φράσσεται από την πρώτη, και το επιχείρημα έχει διάταξη πίσω του: το άρθρο 61(1) του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, ΚΕΦ. 148, ορίζει ότι πρόσωπο που έλαβε αποζημίωση ή άλλη θεραπεία για αστικό αδίκημα, ή όποιος αξιώνει μέσω αυτού, δεν λαμβάνει περαιτέρω αποζημίωση για το ίδιο αδίκημα. Διακανονισμός για τη ζημιά του οχήματος μπορεί επομένως να σβήσει το δικαίωμα επιστροφής για τη σωματική βλάβη από την ίδια σύγκρουση. Δεν υπάρχει όφελος που να δικαιολογεί το ρίσκο. Ο πρακτικός κανόνας: μία αγωγή, όλα τα κονδύλια, εμπρόθεσμα.

Για το τι μπορούν να περιλαμβάνουν τα κονδύλια και πώς υπολογίζεται η αποζημίωση, δείτε τη σελίδα Τροχαία ατυχήματα στην Κύπρο.

Συχνές Ερωτήσεις

Σχετικά Άρθρα

Τροχαία ατυχήματα στην Κύπρο

Σωματικές βλάβες στην Κύπρο

Αποποίηση Ευθύνης: Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η νομοθεσία και η εφαρμογή της ενδέχεται να μεταβληθούν, ενώ κάθε περίπτωση διαφέρει. Παρακαλούμε επικοινωνήστε με το γραφείο Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε. για συμβουλή προσαρμοσμένη στη δική σας υπόθεση.

Του Κλείτου Πλατή, Δικηγόρου

Λάβετε νομικές ενημερώσεις με email

Όταν αλλάζει το κυπριακό δίκαιο, να το μαθαίνετε από εμάς

Ένα σύντομο email όταν αλλάζει κάτι που μετρά: νέα νομοθεσία, μια απόφαση που αξίζει να ξέρετε, μια προθεσμία. Γραμμένο από τους συνεταίρους, χωρίς διαφημίσεις, διαγραφή με ένα κλικ.

Αφήστε το κενό

Εγγραφή

Είστε στη λίστα. Η επόμενη ενημέρωση για το κυπριακό δίκαιο θα έρθει στο email σας.

Η εγγραφή δεν ολοκληρώθηκε. Γράψτε στο office@kleanthousplatis.com και θα σας προσθέσουμε.

Η διεύθυνσή σας χρησιμοποιείται για αυτές τις ενημερώσεις και για τίποτε άλλο. Προστασία προσωπικών δεδομένων.

Περισσότερα από τη βιβλιοθήκη