Σε ένα εργοτάξιο οι παρόντες σχεδόν ποτέ δεν εργοδοτούνται όλοι από την ίδια εταιρεία, και γι' αυτό το πρώτο ερώτημα δεν είναι τι συνέβη αλλά ποιος είχε τον έλεγχο του τμήματος όπου συνέβη: ο εργοδότης, ο κύριος εργολάβος, άλλος υπεργολάβος, ο ιδιοκτήτης ή ο προμηθευτής του εξοπλισμού. Η κατανομή της ευθύνης μεταξύ τους είναι συνήθως γραμμένη στις συμβάσεις πριν τραυματιστεί οποιοσδήποτε. Το ίδιο το εργοτάξιο αλλάζει μέσα σε λίγες ώρες.
Πτώση από ύψος, ένα όρυγμα, ένα φορτίο που μετακινήθηκε.
Στις κατασκευές το γραφείο έρχεται σε αυτή την εργασία από την αντίθετη κατεύθυνση. Ασχολούμαστε με συμβάσεις έργου, άδειες και τη δομή των έργων, καθώς και με διαφορές για ελαττώματα, καθυστερήσεις και ανεξόφλητες πιστοποιήσεις, πράγμα που σημαίνει ότι διαβάζουμε ούτως ή άλλως αρχεία εργοταξίου, χρονοδιαγράμματα και υπεργολαβίες. Όταν κάποιος τραυματίζεται σε εργοτάξιο, αυτά ακριβώς είναι τα έγγραφα που κρίνουν ποιος ευθύνεται.
Το ίδιο ισχύει και για χώρους εργασίας που δεν είναι εργοτάξια. Μια αποθήκη, μια κουζίνα, ένα συνεργείο ή ένα δρομολόγιο διανομής γεννούν το ίδιο ερώτημα: ποιος είχε τον έλεγχο του πράγματος που προκάλεσε τον τραυματισμό, και τι γνώριζε γι' αυτό εκ των προτέρων.
Τι χρειαζόμαστε σε μια πρώτη επικοινωνία
Πρώτα τα γεγονότα: την ημερομηνία του ατυχήματος και το πού βρίσκεται το έργο. Το όνομα του εργοδότη σας και, αν είναι άλλο, το όνομα του κύριου εργολάβου και του ιδιοκτήτη ή του αναπτυξιακού φορέα, ώστε να γίνει έλεγχος σύγκρουσης συμφερόντων. Αν δεν ήσασταν άμεσα εργοδοτούμενος αλλά υπεργολάβος ή μέσω γραφείου εξεύρεσης εργασίας, πείτε το από την αρχή, διότι είναι από τα πρώτα που πρέπει να διαπιστωθούν.
Μόλις επιβεβαιώσουμε ότι μπορούμε να αναλάβουμε: κάθε έκθεση ή καταγραφή ατυχήματος που έγινε τότε, τις φωτογραφίες που τράβηξε οποιοσδήποτε, και το πρώτο ιατρικό αρχείο.
Ποιος ευθύνεται
Συνήθως ευθύνεται περισσότερος από ένας.
Το εργοτάξιο είναι ο μοναδικός χώρος εργασίας όπου οι παρόντες σχεδόν ποτέ δεν εργοδοτούνται όλοι από την ίδια εταιρεία. Γι' αυτό το πρώτο ερώτημα σε εργοταξιακό ατύχημα δεν είναι τι συνέβη, αλλά ποιος είχε τον έλεγχο του τμήματος του εργοταξίου όπου συνέβη.
Η ευθύνη του εργοδότη έναντι του παθόντος εργοδοτουμένου στηρίζεται στο γενικό δίκαιο της αμέλειας του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, ΚΕΦ. 148, του οποίου το άρθρο 51 ορίζει την αμέλεια ως την τέλεση πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις δεν θα τελούσε λογικό συνετό πρόσωπο ή την παράλειψη πράξης την οποία τέτοιο πρόσωπο θα τελούσε. Στον χώρο εργασίας τούτο σημαίνει την υποχρέωση παροχής ασφαλούς συστήματος εργασίας, και το Ανώτατο Δικαστήριο έχει επανειλημμένα επικυρώσει ευθύνη εργολαβικών εταιρειών που δεν την τήρησαν: στην Vrondis & Sons (Constructions) Ltd ν. Παπαλεοντίου, Πολ. Έφ. 189/2011, 15/5/2017, όπου το μέτρο διατυπώθηκε ως λήψη μέτρων για ασφαλές σύστημα εργοδότησης εντός του εύλογου και υπό το φως των εγγενών κινδύνων του εγχειρήματος, και προσφάτως στην Εργοληπτική Εταιρεία Ανδρέας Δημητρίου & Υιοί Λτδ ν. Σάββα, Πολ. Έφ. 263/2016, 22/12/2025, για πτώση από όροφο σε σηπτικό λάκκο. Η δεύτερη προσθέτει και σημείο που οι ασφαλιστές δεν προσφέρουν αυτοβούλως: όταν ο εργαζόμενος δεν είχε επιλογή παρά να εκτελέσει την επικίνδυνη εργασία με το σύστημα που του επέβαλε ο εργοδότης, και δεν υποδεικνύεται προφύλαξη που μπορούσε ο ίδιος να λάβει, δεν καταλογίζεται συντρέχουσα αμέλεια. Όταν στο ίδιο εργοτάξιο ευθύνονται περισσότερες εταιρείες, ο παθών μπορεί να τις εναγάγει από κοινού κατά το άρθρο 11 του ΚΕΦ. 148 και το Δικαστήριο επιμερίζει την ευθύνη. Υποχρεώσεις ασφάλειας στο εργοτάξιο επιβάλλει επίσης ο περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμος, Ν. 89(Ι)/1996, ο οποίος βαρύνει πρωτίστως τον εργολάβο και τον εργοδότη.
- Ο εργοδότης του παθόντος, είτε πρόκειται για τον κύριο εργολάβο, για υπεργολάβο, είτε για γραφείο εξεύρεσης εργασίας
- Ο κύριος εργολάβος, όταν η κατάσταση που προκάλεσε τον τραυματισμό αφορούσε το εργοτάξιο ως σύνολο και όχι την εργασία μιας ειδικότητας
- Άλλος υπεργολάβος, όταν η εργασία της μίας ειδικότητας δημιούργησε τον κίνδυνο για την άλλη
- Ο ιδιοκτήτης ή ο αναπτυξιακός φορέας, αναλόγως του τι κράτησε για τον εαυτό του και του τι μεταβίβασε
- Ο προμηθευτής, ο εκμισθωτής ή ο συντηρητής μηχανημάτων, ικριωμάτων ή εξοπλισμού που αστόχησε
Το πώς κατανέμεται η ευθύνη μεταξύ των προσώπων αυτών είναι συνήθως γραμμένο πριν τραυματιστεί οποιοσδήποτε, στη σύμβαση έργου και στις υπεργολαβίες. Πρόκειται για συμφωνίες που διέπονται από τον περί Συμβάσεων Νόμο, ΚΕΦ. 149, και είναι συχνά τα πρώτα έγγραφα που ζητούμε. Το τι υποσχέθηκε η μία εταιρεία στην άλλη ως προς την επίβλεψη, την πρόσβαση, τα μηχανήματα και την ασφάλεια του εργοταξίου αποτελεί μαρτυρία, ό,τι άλλο και αν είναι.
Όταν ο υπαίτιος εργαζόταν για λογαριασμό εταιρείας, τίθεται και το άρθρο 13 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, ΚΕΦ. 148, το οποίο προβλέπει ότι ο κύριος ευθύνεται για κάθε πράξη του υπηρέτη του την οποία εξουσιοδότησε ή ενέκρινε, ή την οποία ο υπηρέτης διέπραξε κατά την εκτέλεση της εργασίας του, με το εδάφιο (3) να ορίζει ότι στην πράξη περιλαμβάνεται και η παράλειψη και το εδάφιο (4) ότι δεν επηρεάζεται η ίδια η ευθύνη του υπηρέτη.
Όταν η εργασία είχε ανατεθεί σε ανεξάρτητο εργολάβο, ο κανόνας αντιστρέφεται και οι εξαιρέσεις του γίνονται το ζητούμενο. Κατά το άρθρο 12 του ΚΕΦ. 148, όποιος συνάπτει σύμβαση με πρόσωπο που δεν είναι υπηρέτης ή αντιπρόσωπός του δεν ευθύνεται για αστικό αδίκημα που ανακύπτει κατά την εκτέλεσή της, εκτός αν επέδειξε αμέλεια στην εκλογή του εργολήπτη, αν παρενέβη στο έργο του κατά τρόπο που προκάλεσε τη ζημιά, αν εξουσιοδότησε ή ενέκρινε την πράξη που την προκάλεσε, ή αν η ανατεθείσα πράξη ήταν παράνομη. Σε εργοτάξιο όπου όλα έχουν υπεργολαβηθεί, οι τέσσερις αυτές εξαιρέσεις είναι ο δρόμος από τον οποίο η ευθύνη ανεβαίνει.
Το μέτρο στο οποίο κρίνεται ο εργοδότης
Κατά το άρθρο 13 του περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμου, Ν. 89(Ι)/1996, κάθε εργοδότης πρέπει να διασφαλίζει την ασφάλεια, την υγεία και την ευημερία στην εργασία όλων των εργοδοτουμένων του. Το ίδιο άρθρο εξειδικεύει την υποχρέωση: εγκαταστάσεις, συστήματα και μέθοδοι εργασίας ασφαλείς και χωρίς κινδύνους, ασφαλής χρήση, χειρισμός, αποθήκευση και μεταφορά αντικειμένων και ουσιών, ασφαλείς χώροι εργασίας μαζί με τα μέσα πρόσβασης και εξόδου, ασφαλές περιβάλλον εργασίας, και λήψη και επίβλεψη των προστατευτικών μέτρων που απαιτούν οι κίνδυνοι.
Ένα σημείο αξίζει δική του πρόταση. Οι πληροφορίες, οι οδηγίες, η εκπαίδευση και η επιτήρηση που απαιτεί η ασφάλεια πρέπει να παρέχονται στον εργοδοτούμενο από την πρώτη εργάσιμή του ημέρα και σε γλώσσα ή μορφή κατανοητή σε αυτόν. Σε εργοτάξιο όπου το προσωπικό μιλά τέσσερις γλώσσες, το αν οι οδηγίες δόθηκαν ποτέ σε γλώσσα που ο παθών διαβάζει είναι πραγματικό ερώτημα, και τίθεται.
Ο Νόμος δεν σταματά στον άμεσο εργοδότη. Κατά το άρθρο 16, όποιος έχει οποιουδήποτε βαθμού έλεγχο σε υποστατικά που διατίθενται ως χώρος εργασίας σε πρόσωπα που δεν είναι εργοδοτούμενά του, ή στα μέσα πρόσβασης και εξόδου ή σε εγκαταστάσεις και ουσίες μέσα σε αυτά, οφείλει να λαμβάνει μέτρα ώστε, καθόσον είναι ευλόγως εφικτό, να είναι ασφαλή· και όποιος έχει αναλάβει με σύμβαση ή μίσθωση τη συντήρηση ή την επιδιόρθωσή τους θεωρείται ότι έχει τον έλεγχο στην έκταση της υποχρέωσής του. Είναι η διάταξη που φθάνει πέρα από τη σχέση εργοδότησης σε εργοτάξιο πολλών εργοδοτών, και ένας ακόμη λόγος για τον οποίο ζητούνται οι συμβάσεις.
Υποχρεώσεις έχει και ο εργοδοτούμενος. Κατά το άρθρο 15, οφείλει να λαμβάνει εύλογη φροντίδα για τη δική του ασφάλεια και εκείνη των άλλων, να συνεργάζεται με τον εργοδότη και να χρησιμοποιεί τον προστατευτικό εξοπλισμό που του παρέχεται. Όταν προβάλλεται πταίσμα του παθόντος, η απάντηση κρίνεται στα πραγματικά: τι εξοπλισμός πράγματι δόθηκε, τι οδηγίες πράγματι δόθηκαν, και σε ποια γλώσσα, και γι' αυτό τα στοιχεία αυτά καταγράφονται νωρίς.
Όταν το πράγμα που αστόχησε βρισκόταν υπό τον πλήρη έλεγχο του εναγομένου και ο παθών δεν έχει τρόπο να γνωρίζει τι ακριβώς συνέβη, το άρθρο 55 του ΚΕΦ. 148 μπορεί να μεταθέσει το βάρος: αν το Δικαστήριο κρίνει ότι το συμβάν συνδέεται περισσότερο με παράλειψη εύλογης επιμέλειας παρά με την καταβολή της, ο εναγόμενος φέρει το βάρος να αποδείξει ότι δεν υπήρξε αμέλεια. Ικρίωμα που καταρρέει είναι η κλασική περίπτωση.
Η άδεια δείχνει ποιος όφειλε να επιβλέπει
Κατά το άρθρο 9Α του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου, ΚΕΦ. 96, ουδεμία άδεια που αφορά εργασίες προνοούμενες από τον Νόμο αυτόν υλοποιείται, εκτός αν η αρμόδια αρχή ικανοποιηθεί ότι ο αιτητής έχει κατάλληλα διορίσει επιβλέποντα μηχανικό. Υπάρχει εξαίρεση: για έργο περιορισμένης κλίμακας και σημασίας η αρμόδια αρχή δύναται να επιτρέψει την υλοποίηση χωρίς να απαιτήσει τον διορισμό, και το τι συνιστά τέτοιο έργο καθορίζεται με υπουργικό διάταγμα. Το εδάφιο (2) του άρθρου 9Α επιβάλλει στον ιδιοκτήτη να ενημερώνει γραπτώς και έγκαιρα τον επιβλέποντα μηχανικό για τον χρόνο έναρξης των εργασιών και για τυχόν αναστολές. Οι γνωστοποιήσεις αυτές απευθύνονται στον μηχανικό και όχι στην αρμόδια αρχή. Το εδάφιο (3) επιβάλλει στον μηχανικό να μη συνεργεί ούτε να ανέχεται την έναρξη του έργου προτού βεβαιωθεί για την ύπαρξη της άδειας, και να επιβλέπει το έργο σε όλα τα στάδια μέχρι την αποπεράτωσή του.
Για τον παθόντα οι διατάξεις αυτές είναι χρήσιμες για λόγο που δεν έχει σχέση με την οικοδομή. Ο διορισμός του επιβλέποντος μηχανικού κατατίθεται στην αρμόδια αρχή ως προϋπόθεση υλοποίησης της άδειας, και αποτελεί επομένως αρχείο που υπάρχει ανεξάρτητα από τον εργολάβο. Οι γραπτές γνωστοποιήσεις του ιδιοκτήτη δεν κατατίθενται εκεί, και εξασφαλίζονται από τον ιδιοκτήτη ή τον μηχανικό, στην πράξη με ειδική αποκάλυψη εγγράφων αφού αρχίσει η διαδικασία.
Το αν ο επιβλέπων μηχανικός οφείλει καθήκον επιμέλειας έναντι προσώπου που τραυματίστηκε στο εργοτάξιο είναι χωριστό ερώτημα. Δεν εντοπίστηκε κυπριακή απόφαση που να θεμελιώνει τέτοιο καθήκον. Ο ρόλος του μηχανικού κατά το ΚΕΦ. 96 στρέφεται στη συμμόρφωση με την άδεια και τους Κανονισμούς και όχι στη γενική ασφάλεια του εργοταξίου, η οποία βαρύνει πρωτίστως τον εργολάβο και τον εργοδότη δυνάμει του Ν. 89(Ι)/1996. Προηγείται η διαπίστωση του ποιος ήταν ο μηχανικός αυτός και αν η θέση της άδειας ήταν καν εντάξει.
Όταν οι εργασίες εκτελέστηκαν χωρίς την άδεια που απαιτεί το ΚΕΦ. 96, ή κατά τρόπο διαφορετικό από αυτήν, τούτο έχει άμεση σημασία. Το άρθρο 29 του ΚΕΦ. 96 ορίζει ότι η παράβαση υποχρέωσης που επιβάλλει ο Νόμος αυτός αποτελεί αστικό αδίκημα δυνάμει του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου και δημιουργεί αγώγιμο δικαίωμα υπέρ του ζημιωθέντος, το οποίο δεν μπορεί να περιοριστεί ή να αποκλειστεί με συμβατικό όρο ή ειδοποίηση. Δεν συνάγεται ότι η απουσία άδειας κρίνει την υπόθεση: ο παθών οφείλει και πάλι να αποδείξει τον αιτιώδη σύνδεσμο μεταξύ της παράβασης και του τραυματισμού. Ο οδηγός του γραφείου για τα ελαττώματα οικοδομής εξετάζει τη θέση της άδειας από τη σκοπιά της ίδιας της οικοδομής.
Ο φάκελος της άδειας τηρείται από τον Διευθυντή Αδειοδότησης της Ανάπτυξης του Επαρχιακού Οργανισμού Αυτοδιοίκησης, και μπορεί να ζητηθεί γραπτώς δυνάμει του περί του Δικαιώματος Πρόσβασης σε Πληροφορίες του Δημόσιου Τομέα Νόμου του 2017, Ν. 184(Ι)/2017, του οποίου το άρθρο 8(1) παρέχει δικαίωμα να πληροφορηθεί ο αιτητής γραπτώς αν η αρχή κατέχει την πληροφορία και, εφόσον την κατέχει και είναι προσβάσιμη, να τη λάβει, ενώ το άρθρο 3(2) εξαιρεί από τον Νόμο αυτόν τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, τα οποία ακολουθούν τη νομοθεσία για την προστασία δεδομένων, ή να εξασφαλιστεί με δικαστικό διάταγμα αποκάλυψης αφού αρχίσει η διαδικασία.
Αν τραυματιστήκατε στην εργασία, πείτε μας την ημερομηνία, τον χώρο και το όνομα του εργοδότη στο office@kleanthousplatis.com, ή μέσω της φόρμας επικοινωνίας. Απαντούμε εντός μίας εργάσιμης ημέρας.
Μαρτυρία
Ένα εργοτάξιο αλλάζει μέσα σε λίγες ώρες.
Είναι η κατηγορία όπου ο τόπος αλλοιώνεται συχνότερα πριν προλάβει κανείς να τον φωτογραφίσει, και μάλιστα για απολύτως θεμιτούς λόγους.
Οι εργασίες συνεχίζονται. Το όρυγμα επιχώνεται, το ικρίωμα αποσυναρμολογείται και στήνεται αλλού, το σπασμένο κιγκλίδωμα αντικαθίσταται το ίδιο απόγευμα από πρόσωπο που ενεργεί με απόλυτη καλή πίστη. Τίποτε από αυτά δεν είναι απόκρυψη, και όλα καταστρέφουν ό,τι θα έδειχνε πώς ήταν το εργοτάξιο τη στιγμή του ατυχήματος.
- Φωτογραφίες του ακριβούς σημείου, πριν μετακινηθεί οτιδήποτε, με το τι υπήρχε κάτω και τι από πάνω
- Η εγγραφή στο όποιο αρχείο ατυχημάτων τηρεί το εργοτάξιο, και κάθε έκθεση που στάλθηκε στον εργοδότη, στον κύριο εργολάβο ή σε αρχή
- Η ταυτότητα του επιβλέποντος μηχανικού και η θέση της άδειας, όπως πιο πάνω
- Καταγραφές καμερών, όπου το εργοτάξιο ή το γειτονικό ακίνητο διαθέτει. Είναι το υλικό που χάνεται συχνότερα, διότι τα συστήματα γράφουν συνήθως πάνω από το ίδιο τους το υλικό μέσα σε λίγες ημέρες. Το γραπτό αίτημα διαφύλαξης δεν υποχρεώνει από μόνο του τον κάτοχο να το κρατήσει, θεμελιώνει όμως τη γνώση του, ώστε η μεταγενέστερη διαγραφή να μην μπορεί να αποδοθεί σε ρουτίνα, και του παρέχει νόμιμη βάση διατήρησης. Δεσμευτική είναι η διαταγή που εκδίδει το Δικαστήριο δυνάμει του Μέρους 25 των Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας 2023
- Ονόματα, τηλέφωνα και υπηκοότητες όλων όσοι ήταν παρόντες. Τα συνεργεία μετακινούνται μεταξύ έργων και μεταξύ χωρών, και ο μάρτυρας που εντοπίζεται εύκολα την πρώτη εβδομάδα μπορεί να είναι αδύνατο να βρεθεί τον έκτο μήνα
- Αρχεία επιθεώρησης, ενοικίασης και συντήρησης για κάθε μηχάνημα, ανυψωτικό ή ικρίωμα που εμπλέκεται
- Το πρώτο ιατρικό αρχείο μετά τον τραυματισμό, και κάθε επόμενο
Αν εξακολουθείτε να εργάζεστε στο έργο, ζητήστε αντίγραφο όσων καταγράφηκαν τότε, αντί να βασιστείτε στο ότι θα μπορέσετε να το εξασφαλίσετε αργότερα.
Τι καλύπτει η απαίτηση, και ο χρόνος που έχετε
Η απαίτηση στρέφεται στον τραυματισμό και στις τεκμηριωμένες συνέπειές του: την ιατρική περίθαλψη, την επίδραση στην εργασία που μπορείτε να εκτελείτε, και την επίδραση στην υπόλοιπη ζωή σας. Οι γενικές αποζημιώσεις καλύπτουν τον πόνο, την ταλαιπωρία και τη στέρηση των απολαύσεων της ζωής. Οι ειδικές αποζημιώσεις είναι η τεκμηριωμένη οικονομική ζημιά και πρέπει να δικογραφούνται ρητά και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα: η απώλεια εισοδημάτων μέχρι την εκδίκαση, η μελλοντική απώλεια εισοδημάτων, η απώλεια της ικανότητας προς εργασία, και τα ιατρικά έξοδα και τα έξοδα αποκατάστασης. Τα κονδύλια εκτίθενται στον οδηγό του γραφείου Personal Injury Claims in Cyprus. Το ύψος μιας συγκεκριμένης απαίτησης εξαρτάται από την ιατρική μαρτυρία και από την τεκμηριωμένη ζημιά, και δεν εκτιμάται από το είδος του ατυχήματος.
Η αγωγή για αποζημίωση λόγω σωματικής βλάβης υπόκειται σε προθεσμία παραγραφής τριών ετών, βάσει του περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμου 66(Ι)/2012. Όταν το εργοταξιακό ατύχημα συνυπάρχει με συμβατική διαφορά μεταξύ εταιρειών, οι προθεσμίες που ισχύουν για την καθεμία πρέπει να διαπιστώνονται χωριστά και νωρίς, διότι δεν είναι κατ' ανάγκη οι ίδιες. Το άρθρο 27Α του ίδιου Νόμου αναστέλλει τον χρόνο παραγραφής για αμέλεια ή παράβαση θέσμιου καθήκοντος για τριάντα εννέα μήνες από την έναρξη ισχύος του τροποποιητικού νόμου του 2021, οπότε η τριετία δεν απαντά από μόνη της αν μια αξίωση είναι εμπρόθεσμη.
Δύο διατάξεις του ίδιου Νόμου έχουν μεγαλύτερη σημασία από την ίδια την τριετία. Κατά το άρθρο 6(2), η προθεσμία τρέχει από την ημέρα που συμπληρώθηκε η βάση της αγωγής, εκτός αν ο τραυματίας έλαβε γνώση της βλάβης μεταγενέστερα, οπότε τρέχει από την ημέρα εκείνης της γνώσης. Και κατά το άρθρο 6(3), σε απαίτηση για σωματική βλάβη ή θάνατο, το δικαστήριο έχει διακριτική ευχέρεια να αποφασίσει τη μη εφαρμογή των διατάξεων περί παραγραφής, σταθμίζοντας τους λόγους και τον χρόνο της καθυστέρησης, τη διάρκεια της ανικανότητας του ενάγοντα να χειριστεί την υπόθεσή του, την προσπάθειά του να εξασφαλίσει τα αναγκαία στοιχεία, τη στάση του εναγομένου απέναντι σε αυτήν, και τις συνέπειες της καθυστέρησης για την αξιοπιστία της μαρτυρίας. Είναι διακριτική ευχέρεια και όχι δικαίωμα, και δεν ασκείται μετά την πάροδο δύο ετών από την ημέρα παραγραφής.
Όταν ο τραυματισμός σας εμποδίζει να επιστρέψετε στην ίδια εργασία, κρατήστε τα στοιχεία των αποδοχών σας πριν από αυτόν. Η απώλεια της εισοδηματικής ικανότητας αποδεικνύεται με έγγραφα και με ιατρική μαρτυρία μαζί: αποδεικτικά αποδοχών, βεβαιώσεις εργοδότη, φορολογικές δηλώσεις και αρχεία Κοινωνικών Ασφαλίσεων για τον μισθωτό, ή λογιστικά βιβλία, φορολογικές δηλώσεις και τιμολόγια για τον αυτοεργοδοτούμενο, μαζί με μαρτυρία εμπειρογνώμονα για το ποσοστό ανικανότητας και τη σύνδεσή του με το ατύχημα. Η προφορική μαρτυρία χωρίς τεκμηρίωση έχει κριθεί ανεπαρκής.
Και προσέξτε τι υπογράφετε όσο η απαίτηση είναι νωπή. Στην P.S.T. Contractors & Developers Ltd v. Kozlowski, Πολιτική Έφεση 370/2017, που αποφασίστηκε στις 16 Δεκεμβρίου 2025, εργοδότρια αντέταξε σε απαίτηση για εργοταξιακό ατύχημα υπογεγραμμένη δήλωση που, όπως προβλήθηκε, την απάλλασσε από κάθε περαιτέρω διεκδίκηση έναντι €2.000. Το πρωτόδικο δικαστήριο άκουσε γραφολόγους και από τις δύο πλευρές, έκρινε ότι ο τραυματισμένος εργάτης δεν είχε υπογράψει καθόλου το έγγραφο, και τον δέχθηκε ως μάρτυρα της αλήθειας. Το Ανώτατο Δικαστήριο άφησε τα ευρήματα αδιατάρακτα και απέρριψε την έφεση της εργοδότριας. Το δίδαγμα κόβει και προς τις δύο κατευθύνσεις: έγγραφο απαλλαγής που σας βάζουν μπροστά μετά από ατύχημα θέλει ανάγνωση από δικηγόρο πριν από υπογραφή, και έγγραφο απαλλαγής που προβάλλεται εναντίον σας εξετάζεται, δεν θεωρείται δεδομένο, γιατί η διαφορά που γεννά κρίνεται χρόνια αργότερα, με αξιοπιστία και εμπειρογνώμονες.
Η συνυπαιτιότητα του παθόντος δεν εκμηδενίζει την απαίτηση. Το άρθρο 57 του ΚΕΦ. 148 επιβάλλει μείωση της αποζημίωσης κατά το ποσοστό που το Δικαστήριο αποδίδει στη δική σας συμβολή, και μόνο κατά αυτό.
Ερωτήσεις που μας τίθενται
Δεν ήμουν εργοδοτούμενος κανενός στο εργοτάξιο. Εκδίδω τιμολόγια για την εργασία μου.
Πείτε το από την αρχή. Το αν κάποιος σε ένα εργοτάξιο είναι εργοδοτούμενος, υπεργολάβος ή έχει προσληφθεί μέσω γραφείου είναι από τα πρώτα που πρέπει να διαπιστωθούν. Το κυπριακό δίκαιο κρίνει το ζήτημα κατ' ουσίαν και όχι από τον τίτλο: ποιος καθόριζε τον χρόνο, τον τόπο και τον τρόπο της εργασίας, ποιος ασκούσε εποπτεία, αν αποκόπτονταν εισφορές και φόρος, ποιος είχε δικαίωμα πρόσληψης και απόλυσης, και αν το πρόσωπο ανελάμβανε επιχειρηματικό κίνδυνο. Η έκδοση τιμολογίων συνηγορεί υπέρ της ανεξαρτησίας αλλά δεν είναι από μόνη της αποφασιστική. Δεν συνάγεται από αυτό ότι δεν υπάρχει απαίτηση. Συνάγεται ότι τα έγγραφα που χρειαζόμαστε είναι άλλα.
Κανείς δεν κατέγραψε τίποτε τη στιγμή του ατυχήματος.
Είναι σύνηθες και δεν είναι το τέλος. Γράψτε τώρα τη δική σας εκδοχή, με ημερομηνία, ώρα, ακριβές σημείο του εργοταξίου και τα ονόματα όλων όσων θυμάστε ότι ήταν παρόντες, και κρατήστε την. Σημείωμα που συντάσσεται σύγχρονα με το γεγονός αξίζει περισσότερο από ανάμνηση που δίνεται έναν χρόνο αργότερα, και δεν κοστίζει τίποτε.
Ποιος ευθύνεται όταν στο εργοτάξιο δουλεύουν πολλές εταιρείες;
Το πρώτο ερώτημα είναι ποιος είχε τον έλεγχο του τμήματος του εργοταξίου όπου συνέβη το ατύχημα, και η απάντηση μπορεί να αφορά τον εργοδότη σας, τον κύριο εργολάβο, άλλον υπεργολάβο, τον ιδιοκτήτη ή τον προμηθευτή του εξοπλισμού. Η κατανομή μεταξύ τους είναι συνήθως γραμμένη στη σύμβαση έργου και στις υπεργολαβίες, οι οποίες διέπονται από τον περί Συμβάσεων Νόμο, ΚΕΦ. 149. Γι' αυτό ζητούμε τα συμβατικά έγγραφα από νωρίς.
Ανησυχώ για τη δουλειά μου.
Είναι εύλογη ανησυχία και δικαιούστε να τη θέσετε πριν κάνετε οτιδήποτε. Οι εργασιακές συνέπειες της έγερσης απαίτησης είναι χωριστό αντικείμενο από την ίδια την απαίτηση, και προτιμούμε να τις συζητήσουμε μαζί σας εξαρχής παρά να αποφασίσετε μόνος σας.
Πού βρίσκω ποιος ήταν ο επιβλέπων μηχανικός του έργου;
Κατά το άρθρο 9Α του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου, ΚΕΦ. 96, καμία άδεια δεν υλοποιείται αν η αρμόδια αρχή δεν ικανοποιηθεί ότι έχει διοριστεί επιβλέπων μηχανικός, με εξαίρεση τα έργα περιορισμένης κλίμακας και σημασίας. Ο διορισμός κατατίθεται στον Επαρχιακό Οργανισμό Αυτοδιοίκησης και ζητείται από εκεί, γραπτώς δυνάμει του Ν. 184(Ι)/2017 ή με δικαστικό διάταγμα αποκάλυψης. Οι γραπτές γνωστοποιήσεις του ιδιοκτήτη για την έναρξη και τις αναστολές απευθύνονται στον ίδιο τον μηχανικό και εξασφαλίζονται από αυτόν ή από τον ιδιοκτήτη. Το αν ο μηχανικός φέρει ευθύνη έναντι του παθόντος είναι χωριστό ερώτημα: δεν εντοπίστηκε κυπριακή απόφαση που να θεμελιώνει τέτοιο καθήκον.
Πόσο χρόνο έχω για να διεκδικήσω μετά από εργατικό ατύχημα;
Η αγωγή για αποζημίωση λόγω σωματικής βλάβης υπόκειται σε προθεσμία παραγραφής τριών ετών, βάσει του περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμου 66(Ι)/2012. Όταν το ατύχημα συνυπάρχει με συμβατική διαφορά, οι προθεσμίες που ισχύουν για την καθεμία πρέπει να διαπιστώνονται χωριστά. Πείτε μας πρώτα την ημερομηνία. Κατά το άρθρο 6(2) η προθεσμία τρέχει από την ημέρα που συμπληρώθηκε η βάση της αγωγής, ή από την ημέρα που ο παθών έλαβε γνώση της βλάβης αν αυτή ήταν μεταγενέστερη, ενώ κατά το άρθρο 6(3) το δικαστήριο έχει διακριτική ευχέρεια να μην εφαρμόσει τις διατάξεις περί παραγραφής σε απαίτηση για σωματική βλάβη ή θάνατο, ευχέρεια που δεν ασκείται μετά την πάροδο δύο ετών από την ημέρα παραγραφής. Το άρθρο 27Α του ίδιου Νόμου αναστέλλει τον χρόνο παραγραφής για αμέλεια ή παράβαση θέσμιου καθήκοντος για τριάντα εννέα μήνες από την έναρξη ισχύος του τροποποιητικού νόμου του 2021, οπότε η τριετία δεν απαντά από μόνη της αν μια αξίωση είναι εμπρόθεσμη.
Η εταιρεία λέει ότι το ατύχημα ήταν δικό μου λάθος.
Το επιχείρημα αυτό είναι σύνηθες και σπανίως είναι ολόκληρη η απάντηση. Κατά το άρθρο 57 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, ΚΕΦ. 148, το πταίσμα του παθόντος δεν αναιρεί την απαίτηση: μειώνει την αποζημίωση κατά το μερίδιο που το δικαστήριο κρίνει δίκαιο. Και το επιχείρημα δοκιμάζεται επί των γεγονότων: ποιος προστατευτικός εξοπλισμός δόθηκε πράγματι, ποια οδηγία δόθηκε πράγματι, και αν δόθηκε σε γλώσσα που κατανοείτε, όπως απαιτεί από τον εργοδότη το άρθρο 13 του περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμου 89(Ι)/1996. Πείτε μας τι σας δόθηκε και τι σας ειπώθηκε, και πότε.
Δεν φορούσα τον προστατευτικό εξοπλισμό. Χάνω το δικαίωμά μου;
Το άρθρο 57 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, ΚΕΦ. 148, προβλέπει ότι, όταν κάποιος υποστεί ζημιά εν μέρει συνεπεία δικού του πταίσματος και εν μέρει συνεπεία πταίσματος άλλου, η αξίωση δεν αναιρείται, αλλά η αποζημίωση μειώνεται στην έκταση που το Δικαστήριο κρίνει δίκαιη ενόψει του μεριδίου ευθύνης του. Το πώς θα εφαρμοστεί ο κανόνας αυτός στα δικά σας γεγονότα είναι ζήτημα μαρτυρίας, και δεν πρέπει να το θεωρήσετε λυμένο εις βάρος σας πριν το εξετάσει δικηγόρος. Απέναντι στο επιχείρημα στέκει και το άρθρο 13 του Ν. 89(Ι)/1996: ο εξοπλισμός πρέπει να έχει πράγματι παρασχεθεί, και οι οδηγίες να έχουν δοθεί σε γλώσσα κατανοητή στον εργοδοτούμενο.
Παίρνω επίδομα από τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις. Θα αφαιρεθεί από την αποζημίωση;
Κατά το άρθρο 65 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, ΚΕΦ. 148, κατά τον υπολογισμό της αποζημίωσης δεν λαμβάνεται υπόψη ποσό που καταβλήθηκε ή πρέπει να καταβληθεί από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων ως παροχή ή επίδομα συνεπεία των ίδιων περιστάσεων, ούτε ποσό βάσει σύμβασης ασφάλισης. Η λήψη επιδόματος δεν είναι λόγος να καθυστερήσετε τη συμβουλή. Χωριστός κανόνας, το άρθρο 62, αποκλείει τη διπλή ικανοποίηση από τον εργοδότη, δηλαδή και αποζημίωση εργατικών αποζημιώσεων βάσει σχετικής νομοθεσίας και αποζημίωση κατά το ΚΕΦ. 148 για το ίδιο συμβάν: ποια οδός ισχύει στη δική σας περίπτωση είναι από τα πρώτα που εξετάζονται.
Η ίδια η οικοδομή είναι ελαττωματική. Είναι η ίδια υπόθεση;
Όχι, αν και τα ίδια γεγονότα μπορεί να στηρίζουν και τα δύο. Η απαίτηση για την οικοδομή είναι συμβατική και αφορά το τι υποσχέθηκε και τι παραδόθηκε, και εξετάζεται στις κατασκευαστικές διαφορές. Η απαίτηση για τον τραυματισμό αφορά το καθήκον προς το πρόσωπο που τραυματίστηκε. Οι προθεσμίες που ισχύουν για την καθεμία πρέπει να διαπιστώνονται χωριστά, και αυτός είναι ο πρακτικός λόγος να κρατούνται χωριστά.
Σχετικά κείμενα
Εργατικό ατύχημα: τα πρώτα βήματα, με τη Σειρά
ΆρθροPersonal Injury Claims in Cyprus: Liability, Evidence and Damages
Σωματικές βλάβεςΕλαττώματα οικοδομής στην Κύπρο: δικαιώματα αγοραστή
ΚατασκευέςΠερισσότερα σχετικά κείμενα (1)
Η σελίδα αυτή εντάσσεται στη δικαστηριακή εκπροσώπηση, παράλληλα με τις κατασκευαστικές διαφορές. Επιστροφή στις σωματικές βλάβες. Η αγγλική έκδοση βρίσκεται στη σελίδα Construction and Workplace Accidents.
Επικοινωνία
Πώς ξεκινά μια υπόθεση
Λίγες προτάσεις αρκούν: τι συνέβη, πού βρίσκεται το έργο, και πότε. Απαντούμε εντός μίας εργάσιμης ημέρας. Παρακαλούμε μη μας αποστέλλετε εμπιστευτικά έγγραφα προτού σας επιβεβαιώσουμε ότι μπορούμε να αναλάβουμε.
Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε., Λευκωσία.
Του Κλείτου Πλατή, Δικηγόρου.
Αποποίηση Ευθύνης: Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η νομοθεσία και η εφαρμογή της ενδέχεται να μεταβληθούν, ενώ κάθε περίπτωση διαφέρει. Παρακαλούμε επικοινωνήστε με το γραφείο Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε. για συμβουλή προσαρμοσμένη στη δική σας υπόθεση.