Εργατικά και εργοταξιακά ατυχήματα

Πτώση από ύψος, ένα όρυγμα, ένα φορτίο που μετακινήθηκε.

Στις κατασκευές το γραφείο έρχεται σε αυτή την εργασία από την αντίθετη κατεύθυνση. Ασχολούμαστε με συμβάσεις έργου, άδειες και τη δομή των έργων, καθώς και με διαφορές για ελαττώματα, καθυστερήσεις και ανεξόφλητες πιστοποιήσεις, πράγμα που σημαίνει ότι διαβάζουμε ούτως ή άλλως αρχεία εργοταξίου, χρονοδιαγράμματα και υπεργολαβίες. Όταν κάποιος τραυματίζεται σε εργοτάξιο, αυτά ακριβώς είναι τα έγγραφα που κρίνουν ποιος ευθύνεται.

Το ίδιο ισχύει και για χώρους εργασίας που δεν είναι εργοτάξια. Μια αποθήκη, μια κουζίνα, ένα συνεργείο ή ένα δρομολόγιο διανομής γεννούν το ίδιο ερώτημα: ποιος είχε τον έλεγχο του πράγματος που προκάλεσε τον τραυματισμό, και τι γνώριζε γι' αυτό εκ των προτέρων.

Συνήθως ευθύνεται περισσότερος από ένας.

Το εργοτάξιο είναι ο μοναδικός χώρος εργασίας όπου οι παρόντες σχεδόν ποτέ δεν εργοδοτούνται όλοι από την ίδια εταιρεία. Γι' αυτό το πρώτο ερώτημα σε εργοταξιακό ατύχημα δεν είναι τι συνέβη, αλλά ποιος είχε τον έλεγχο του τμήματος του εργοταξίου όπου συνέβη.

Η ευθύνη του εργοδότη έναντι του παθόντος εργοδοτουμένου στηρίζεται στο γενικό δίκαιο της αμέλειας του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, ΚΕΦ. 148, του οποίου το άρθρο 51 ορίζει την αμέλεια ως την τέλεση πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις δεν θα τελούσε λογικό συνετό πρόσωπο ή την παράλειψη πράξης την οποία τέτοιο πρόσωπο θα τελούσε. Στον χώρο εργασίας τούτο σημαίνει την υποχρέωση παροχής ασφαλούς συστήματος εργασίας, και το Ανώτατο Δικαστήριο έχει επανειλημμένα επικυρώσει ευθύνη εργολαβικών εταιρειών που δεν την τήρησαν. Όταν στο ίδιο εργοτάξιο ευθύνονται περισσότερες εταιρείες, ο παθών μπορεί να τις εναγάγει από κοινού κατά το άρθρο 11 του ΚΕΦ. 148 και το Δικαστήριο επιμερίζει την ευθύνη. Υποχρεώσεις ασφάλειας στο εργοτάξιο επιβάλλει επίσης ο περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμος, Ν. 89(Ι)/1996, ο οποίος βαρύνει πρωτίστως τον εργολάβο και τον εργοδότη.

• Ο εργοδότης του παθόντος, είτε πρόκειται για τον κύριο εργολάβο, για υπεργολάβο, είτε για γραφείο εξεύρεσης εργασίας
• Ο κύριος εργολάβος, όταν η κατάσταση που προκάλεσε τον τραυματισμό αφορούσε το εργοτάξιο ως σύνολο και όχι την εργασία μιας ειδικότητας
• Άλλος υπεργολάβος, όταν η εργασία της μίας ειδικότητας δημιούργησε τον κίνδυνο για την άλλη
• Ο ιδιοκτήτης ή ο αναπτυξιακός φορέας, αναλόγως του τι κράτησε για τον εαυτό του και του τι μεταβίβασε
• Ο προμηθευτής, ο εκμισθωτής ή ο συντηρητής μηχανημάτων, ικριωμάτων ή εξοπλισμού που αστόχησε

Το πώς κατανέμεται η ευθύνη μεταξύ των προσώπων αυτών είναι συνήθως γραμμένο πριν τραυματιστεί οποιοσδήποτε, στη σύμβαση έργου και στις υπεργολαβίες. Πρόκειται για συμφωνίες που διέπονται από τον περί Συμβάσεων Νόμο, ΚΕΦ. 149, και είναι συχνά τα πρώτα έγγραφα που ζητούμε. Το τι υποσχέθηκε η μία εταιρεία στην άλλη ως προς την επίβλεψη, την πρόσβαση, τα μηχανήματα και την ασφάλεια του εργοταξίου αποτελεί μαρτυρία, ό,τι άλλο και αν είναι.

Όταν ο υπαίτιος εργαζόταν για λογαριασμό εταιρείας, τίθεται και το άρθρο 13 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, ΚΕΦ. 148, το οποίο προβλέπει ότι ο κύριος ευθύνεται για κάθε πράξη του υπηρέτη του την οποία εξουσιοδότησε ή ενέκρινε, ή την οποία ο υπηρέτης διέπραξε κατά την εκτέλεση της εργασίας του, με το εδάφιο (3) να ορίζει ότι στην πράξη περιλαμβάνεται και η παράλειψη και το εδάφιο (4) ότι δεν επηρεάζεται η ίδια η ευθύνη του υπηρέτη.

Η άδεια δείχνει ποιος όφειλε να επιβλέπει

Κατά το άρθρο 9Α του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου, ΚΕΦ. 96, ουδεμία άδεια που αφορά εργασίες προνοούμενες από τον Νόμο αυτόν υλοποιείται, εκτός αν η αρμόδια αρχή ικανοποιηθεί ότι ο αιτητής έχει κατάλληλα διορίσει επιβλέποντα μηχανικό. Υπάρχει εξαίρεση: για έργο περιορισμένης κλίμακας και σημασίας η αρμόδια αρχή δύναται να επιτρέψει την υλοποίηση χωρίς να απαιτήσει τον διορισμό, και το τι συνιστά τέτοιο έργο καθορίζεται με υπουργικό διάταγμα. Το εδάφιο (2) του άρθρου 9Α επιβάλλει στον ιδιοκτήτη να ενημερώνει γραπτώς και έγκαιρα τον επιβλέποντα μηχανικό για τον χρόνο έναρξης των εργασιών και για τυχόν αναστολές. Οι γνωστοποιήσεις αυτές απευθύνονται στον μηχανικό και όχι στην αρμόδια αρχή. Το εδάφιο (3) επιβάλλει στον μηχανικό να μη συνεργεί ούτε να ανέχεται την έναρξη του έργου προτού βεβαιωθεί για την ύπαρξη της άδειας, και να επιβλέπει το έργο σε όλα τα στάδια μέχρι την αποπεράτωσή του.

Για τον παθόντα οι διατάξεις αυτές είναι χρήσιμες για λόγο που δεν έχει σχέση με την οικοδομή. Ο διορισμός του επιβλέποντος μηχανικού κατατίθεται στην αρμόδια αρχή ως προϋπόθεση υλοποίησης της άδειας, και αποτελεί επομένως αρχείο που υπάρχει ανεξάρτητα από τον εργολάβο. Οι γραπτές γνωστοποιήσεις του ιδιοκτήτη δεν κατατίθενται εκεί, και εξασφαλίζονται από τον ιδιοκτήτη ή τον μηχανικό, στην πράξη με ειδική αποκάλυψη εγγράφων αφού αρχίσει η διαδικασία.

Το αν ο επιβλέπων μηχανικός οφείλει καθήκον επιμέλειας έναντι προσώπου που τραυματίστηκε στο εργοτάξιο είναι χωριστό ερώτημα. Δεν εντοπίστηκε κυπριακή απόφαση που να θεμελιώνει τέτοιο καθήκον. Ο ρόλος του μηχανικού κατά το ΚΕΦ. 96 στρέφεται στη συμμόρφωση με την άδεια και τους Κανονισμούς και όχι στη γενική ασφάλεια του εργοταξίου, η οποία βαρύνει πρωτίστως τον εργολάβο και τον εργοδότη δυνάμει του Ν. 89(Ι)/1996. Προηγείται η διαπίστωση του ποιος ήταν ο μηχανικός αυτός και αν η θέση της άδειας ήταν καν εντάξει.

Όταν οι εργασίες εκτελέστηκαν χωρίς την άδεια που απαιτεί το ΚΕΦ. 96, ή κατά τρόπο διαφορετικό από αυτήν, τούτο έχει άμεση σημασία. Το άρθρο 29 του ΚΕΦ. 96 ορίζει ότι η παράβαση υποχρέωσης που επιβάλλει ο Νόμος αυτός αποτελεί αστικό αδίκημα δυνάμει του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου και δημιουργεί αγώγιμο δικαίωμα υπέρ του ζημιωθέντος, το οποίο δεν μπορεί να περιοριστεί ή να αποκλειστεί με συμβατικό όρο ή ειδοποίηση. Δεν συνάγεται ότι η απουσία άδειας κρίνει την υπόθεση: ο παθών οφείλει και πάλι να αποδείξει τον αιτιώδη σύνδεσμο μεταξύ της παράβασης και του τραυματισμού. Ο οδηγός του γραφείου για τα ελαττώματα οικοδομής εξετάζει τη θέση της άδειας από τη σκοπιά της ίδιας της οικοδομής.

Ο φάκελος της άδειας τηρείται από τον Διευθυντή Αδειοδότησης της Ανάπτυξης του Επαρχιακού Οργανισμού Αυτοδιοίκησης, και μπορεί να ζητηθεί γραπτώς δυνάμει του περί του Δικαιώματος Πρόσβασης σε Πληροφορίες του Δημόσιου Τομέα Νόμου του 2017, Ν. 184(Ι)/2017, ή να εξασφαλιστεί με δικαστικό διάταγμα αποκάλυψης αφού αρχίσει η διαδικασία.

Ένα εργοτάξιο αλλάζει μέσα σε λίγες ώρες.

Είναι η κατηγορία όπου ο τόπος αλλοιώνεται συχνότερα πριν προλάβει κανείς να τον φωτογραφίσει, και μάλιστα για απολύτως θεμιτούς λόγους.

Οι εργασίες συνεχίζονται. Το όρυγμα επιχώνεται, το ικρίωμα αποσυναρμολογείται και στήνεται αλλού, το σπασμένο κιγκλίδωμα αντικαθίσταται το ίδιο απόγευμα από πρόσωπο που ενεργεί με απόλυτη καλή πίστη. Τίποτε από αυτά δεν είναι απόκρυψη, και όλα καταστρέφουν ό,τι θα έδειχνε πώς ήταν το εργοτάξιο τη στιγμή του ατυχήματος.

• Φωτογραφίες του ακριβούς σημείου, πριν μετακινηθεί οτιδήποτε, με το τι υπήρχε κάτω και τι από πάνω
• Η εγγραφή στο όποιο αρχείο ατυχημάτων τηρεί το εργοτάξιο, και κάθε έκθεση που στάλθηκε στον εργοδότη, στον κύριο εργολάβο ή σε αρχή
• Η ταυτότητα του επιβλέποντος μηχανικού και η θέση της άδειας, όπως πιο πάνω
• Καταγραφές καμερών, όπου το εργοτάξιο ή το γειτονικό ακίνητο διαθέτει. Είναι το υλικό που χάνεται συχνότερα, διότι τα συστήματα γράφουν συνήθως πάνω από το ίδιο τους το υλικό μέσα σε λίγες ημέρες. Το γραπτό αίτημα διαφύλαξης δεν υποχρεώνει από μόνο του τον κάτοχο να το κρατήσει, θεμελιώνει όμως τη γνώση του, ώστε η μεταγενέστερη διαγραφή να μην μπορεί να αποδοθεί σε ρουτίνα, και του παρέχει νόμιμη βάση διατήρησης. Δεσμευτική είναι η διαταγή που εκδίδει το Δικαστήριο δυνάμει του Μέρους 25 των Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας 2023
• Ονόματα, τηλέφωνα και υπηκοότητες όλων όσοι ήταν παρόντες. Τα συνεργεία μετακινούνται μεταξύ έργων και μεταξύ χωρών, και ο μάρτυρας που εντοπίζεται εύκολα την πρώτη εβδομάδα μπορεί να είναι αδύνατο να βρεθεί τον έκτο μήνα
• Αρχεία επιθεώρησης, ενοικίασης και συντήρησης για κάθε μηχάνημα, ανυψωτικό ή ικρίωμα που εμπλέκεται
• Το πρώτο ιατρικό αρχείο μετά τον τραυματισμό, και κάθε επόμενο

Αν εξακολουθείτε να εργάζεστε στο έργο, ζητήστε αντίγραφο όσων καταγράφηκαν τότε, αντί να βασιστείτε στο ότι θα μπορέσετε να το εξασφαλίσετε αργότερα.

Τι καλύπτει η απαίτηση, και ο χρόνος που έχετε

Η απαίτηση στρέφεται στον τραυματισμό και στις τεκμηριωμένες συνέπειές του: την ιατρική περίθαλψη, την επίδραση στην εργασία που μπορείτε να εκτελείτε, και την επίδραση στην υπόλοιπη ζωή σας. Οι γενικές αποζημιώσεις καλύπτουν τον πόνο, την ταλαιπωρία και τη στέρηση των απολαύσεων της ζωής. Οι ειδικές αποζημιώσεις είναι η τεκμηριωμένη οικονομική ζημιά και πρέπει να δικογραφούνται ρητά και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα: η απώλεια εισοδημάτων μέχρι την εκδίκαση, η μελλοντική απώλεια εισοδημάτων, η απώλεια της ικανότητας προς εργασία, και τα ιατρικά έξοδα και τα έξοδα αποκατάστασης. Τα κονδύλια εκτίθενται στον οδηγό του γραφείου Personal Injury Claims in Cyprus. Το ύψος μιας συγκεκριμένης απαίτησης εξαρτάται από την ιατρική μαρτυρία και από την τεκμηριωμένη ζημιά, και δεν εκτιμάται από το είδος του ατυχήματος.

Η αγωγή για αποζημίωση λόγω σωματικής βλάβης υπόκειται σε προθεσμία παραγραφής τριών ετών, βάσει του περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμου 66(Ι)/2012. Όταν το εργοταξιακό ατύχημα συνυπάρχει με συμβατική διαφορά μεταξύ εταιρειών, οι προθεσμίες που ισχύουν για την καθεμία πρέπει να διαπιστώνονται χωριστά και νωρίς, διότι δεν είναι κατ' ανάγκη οι ίδιες.

Όταν ο τραυματισμός σας εμποδίζει να επιστρέψετε στην ίδια εργασία, κρατήστε τα στοιχεία των αποδοχών σας πριν από αυτόν. Η απώλεια της εισοδηματικής ικανότητας αποδεικνύεται με έγγραφα και με ιατρική μαρτυρία μαζί: αποδεικτικά αποδοχών, βεβαιώσεις εργοδότη, φορολογικές δηλώσεις και αρχεία Κοινωνικών Ασφαλίσεων για τον μισθωτό, ή λογιστικά βιβλία, φορολογικές δηλώσεις και τιμολόγια για τον αυτοεργοδοτούμενο, μαζί με μαρτυρία εμπειρογνώμονα για το ποσοστό ανικανότητας και τη σύνδεσή του με το ατύχημα. Η προφορική μαρτυρία χωρίς τεκμηρίωση έχει κριθεί ανεπαρκής.

Η συνυπαιτιότητα του παθόντος δεν εκμηδενίζει την απαίτηση. Το άρθρο 57 του ΚΕΦ. 148 επιβάλλει μείωση της αποζημίωσης κατά το ποσοστό που το Δικαστήριο αποδίδει στη δική σας συμβολή, και μόνο κατά αυτό.

Πώς ξεκινά μια υπόθεση

Λίγες προτάσεις αρκούν: τι συνέβη, πού βρίσκεται το έργο, και πότε. Απαντούμε εντός μίας εργάσιμης ημέρας. Παρακαλούμε μη μας αποστέλλετε εμπιστευτικά έγγραφα προτού σας επιβεβαιώσουμε ότι μπορούμε να αναλάβουμε.

Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε., Λευκωσία. Τηλέφωνο +357 22 680 330. Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο office@kleanthousplatis.com. Για επείγοντα, klitos@kleanthousplatis.com.

Υποβολή ερωτήματος