Η ανάκληση δικής σας επιταγής χωρίς εύλογη αιτία είναι ποινικό αδίκημα. Η υπεράσπιση υπάρχει μόνο αν δώσατε γραπτώς στην τράπεζα τον λόγο, πριν ή κατά την παρουσίαση.
Κλείτος Πλατής, δικηγόρος
Το πρώτο σας μήνυμα δεν κοστίζει τίποτα: εντός μίας εργάσιμης ημέρας σας λέμε αν μπορούμε να βοηθήσουμε και πόσο θα κοστίσει.
klitos@kleanthousplatis.com
Η εντολή μη πληρωμής μιας επιταγής δεν απαγορεύεται. Ο νόμος όμως την ελέγχει αυστηρά: όποιος σταματά την πληρωμή της δικής του επιταγής χωρίς εύλογη αιτία διαπράττει ποινικό αδίκημα.
Το αν υπάρχει υπεράσπιση κρίνεται κυρίως από όσα κάνατε τη στιγμή της ανάκλησης: τι γράψατε στην τράπεζα, πότε, και αν ήταν ο πραγματικός λόγος. Αν βρίσκεστε στην άλλη πλευρά, κρατάτε επιταγή που δεν πληρώθηκε, το άρθρο μας για την ακάλυπτη επιταγή εξηγεί τα δικαιώματα του κατόχου. Οι δικηγόροι μας για δικαστικές υποθέσεις μπορούν να εξετάσουν την εντολή ανάκλησης πριν τη δώσετε.
Τι ορίζει ο νόμος
Η ανάκληση χωρίς εύλογη αιτία τιμωρείται όπως και η επιταγή χωρίς αντίκρισμα. Το άρθρο 305Α(2) του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154, καλύπτει το πρόσωπο που, χωρίς εύλογη αιτία, προκαλεί με οποιαδήποτε πράξη τη μη εξόφληση επιταγής που εξέδωσε, πριν ή κατά την ημερομηνία που κατέστη πληρωτέα.
Η ποινή είναι φυλάκιση μέχρι τρία χρόνια, ή χρηματική ποινή μέχρι €10.000, ή και τα δύο. Είναι η ίδια με του άρθρου 305Α(1), που αφορά την επιταγή που επιστρέφει λόγω έλλειψης κεφαλαίων ή κλειστού λογαριασμού.
Η επιφύλαξη του ίδιου εδαφίου βάζει έναν όρο. Την υπεράσπιση της εύλογης αιτίας μπορεί να την προβάλει ο εκδότης μόνο εφόσον, κατά ή πριν από την παρουσίαση της επιταγής, έδωσε γραπτώς στην τράπεζα τον λόγο ή τους λόγους της εντολής μη πληρωμής.
Χωρίς γραπτό λόγο στην τράπεζα, κατά ή πριν από την παρουσίαση, η υπεράσπιση της εύλογης αιτίας δεν υπάρχει.
Τι είναι «εύλογη αιτία»
Εύλογη αιτία σημαίνει ανάκληση ειλικρινή και δικαιολογημένη από τα γεγονότα. Στη N.C. Diamonds Co. Ltd ν. Γεωργίου (2001), το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε την αθώωση εκδότη και έκρινε ότι η ενέργειά του ήταν ειλικρινής και υπαγορεύθηκε από εύλογη αιτία. Ο εκδότης είχε απευθυνθεί στην Αστυνομία για την αντισυμβατική στάση του πωλητή, και το Δικαστήριο το είδε ως απόδειξη της καλής του πίστης.
Το Δικαστήριο έκρινε επίσης ότι η ποινική ευθύνη του εκδότη κρίνεται στο αυστηρό πλαίσιο του εδαφίου (2), χωρίς να επεκτείνεται σε άλλες έννομες σχέσεις. Διαφορετικά, σημείωσε, θα καθιερωνόταν η αντίθετη θεωρία, ότι η επιταγή δεν ανακαλείται ποτέ.
Το βάρος της απόδειξης βρίσκεται στον εκδότη. Όπως επανέλαβε το Εφετείο το 2026, ο κατηγορούμενος αποδεικνύει την εύλογη αιτία στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων, δηλαδή ως πιθανότερη από το αντίθετο, και πάντα υπό τον όρο του γραπτού λόγου.
Ο γραπτός λόγος γίνεται η υπεράσπισή σας
Ό,τι γράψατε στην τράπεζα είναι ο μόνος λόγος που μπορείτε να προβάλετε αργότερα. Στη Χριστοφόρου ΔΕΠΕ ν. Ιωάννου (2026), ο εκδότης είχε δηλώσει στην τράπεζα ότι οι επιταγές χάθηκαν («Lost Cheque»). Στο δικαστήριο υποστήριξε ότι τις εξέδωσε υπό εκφοβισμό.
Το Εφετείο έκρινε ότι η δήλωση στην τράπεζα τον εμπόδιζε να προβάλει διαφορετική αιτία. Υιοθέτησε τη Ttozios Management Ltd ν. Κυριάκου (2016): η εύλογη αιτία συναρτάται άμεσα και αποκλειστικά με τον λόγο που δηλώθηκε γραπτώς κατά τον ουσιώδη χρόνο της ανάκλησης. Η καταδίκη επικυρώθηκε.
Στη Γλυκύς G.N.S. Teleman Ltd ν. Λαρτίδη (2021), ο εκδότης επικαλέστηκε κλοπή των επιταγών, και η εκδοχή του απορρίφθηκε ως αναξιόπιστη. Το Ανώτατο Δικαστήριο παραμέρισε την αθώωσή του και τον καταδίκασε. Σημείωσε ότι η δίκη είχε αναλωθεί σε ζήτημα αντιπαροχής που ο εκδότης δεν είχε επικαλεστεί όταν ανακάλεσε τις επιταγές.
Η συμπεριφορά πριν από την ανάκληση μετρά
Το δικαστήριο εξετάζει αν η διαφωνία ήταν πραγματική πριν από την ανάκληση. Στη Φωτίου ν. Exantas Marine Enterprises Ltd (2012), οι αγοραστές ενός σκάφους το παρέλαβαν, υπέγραψαν και εξέδωσαν μεταχρονολογημένη επιταγή. Αργότερα την ανακάλεσαν επικαλούμενοι καθυστέρηση και κακοτεχνίες.
Καμία επιστολή διαμαρτυρίας δεν είχε σταλεί, και ένας από αυτούς παραδέχτηκε ότι εξέδωσαν την επιταγή μόνο για να παραλάβουν το σκάφος. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε την κρίση ότι έλειπε η καλή πίστη και απέρριψε την έφεση. Αν κάτι πήγε στραβά στη συναλλαγή, γράψτε το στον άλλον όταν συμβαίνει.
Οι ποινές
Τα δικαστήρια αντιμετωπίζουν το αδίκημα αυστηρά. Στην L.C.A. Domiki Ltd ν. R.K.A. Kikkos Developers Ltd (2015), για επιταγή €12.000, το Ανώτατο Δικαστήριο επέβαλε πρόστιμο €3.000 στην εταιρεία και άμεση φυλάκιση έξι μηνών στον διευθυντή της, «εξαντλώντας κάθε δυνατή επιείκεια». Σημείωσε ότι το σύνηθες μέτρο είναι η άμεση φυλάκιση.
Στη Γλυκύς (2021), για δύο επιταγές €70.000 χωρίς καμία πληρωμή, η ποινή ήταν φυλάκιση δώδεκα μηνών. Γι’ αυτό η απόφαση να σταματήσετε μια επιταγή παίρνεται με σκέψη και με τα έγγραφα μπροστά σας, όχι στη ζέστη μιας διαφωνίας.
Τι σημαίνει στην πράξη
- Πριν δώσετε εντολή μη πληρωμής, γράψτε στην τράπεζα τον πραγματικό και συγκεκριμένο λόγο: αυτός θα είναι η υπεράσπισή σας.
- Μη γράψετε ότι η επιταγή χάθηκε ή κλάπηκε, αν δεν χάθηκε ή δεν κλάπηκε.
- Κρατήστε αντίγραφο της εντολής με την ημερομηνία που την παρέλαβε η τράπεζα.
- Αν διαφωνείτε με τον δικαιούχο, γράψτε του τότε, με τα συγκεκριμένα προβλήματα.
- Μιλήστε μας πριν από την ανάκληση, γιατί η διατύπωση εκείνης της στιγμής δεν αλλάζει αργότερα.
Η ανάκληση με πραγματικό λόγο, γραμμένο στην τράπεζα την ώρα που πρέπει, είναι ο δρόμος που αφήνει ο νόμος. Χρησιμοποιήστε τον σωστά.
Ερωτήσεις που μας γίνονται
Μπορώ να ανακαλέσω μια επιταγή που έδωσα;
Ο νόμος δεν απαγορεύει την εντολή μη πληρωμής. Αν όμως η ανάκληση γίνει χωρίς εύλογη αιτία, είναι ποινικό αδίκημα κατά το άρθρο 305Α(2) του Ποινικού Κώδικα. Γι’ αυτό ο λόγος γράφεται στην τράπεζα πριν ή κατά την παρουσίαση, και πρέπει να είναι ο πραγματικός.
Τι ακριβώς να γράψω στην τράπεζα;
Τον πραγματικό και συγκεκριμένο λόγο για τον οποίο σταματάτε την πληρωμή. Το Εφετείο έκρινε το 2026 ότι η εύλογη αιτία συναρτάται αποκλειστικά με τον λόγο που δηλώθηκε γραπτώς τότε, άρα αυτός ο λόγος θα είναι η υπεράσπισή σας. Γενικές ή αναληθείς διατυπώσεις, όπως «χάθηκε» για επιταγή που δεν χάθηκε, κλείνουν την πόρτα σε κάθε άλλο λόγο.
Αν πληρώσω το ποσό αργότερα, τελειώνει η υπόθεση;
Όχι απαραίτητα. Στη Χριστοφόρου ΔΕΠΕ ν. Ιωάννου (2026) το ποσό πληρώθηκε μετά την καταδίκη, και το Εφετείο επικύρωσε την ποινή σημειώνοντας ότι θα δικαιολογείτο ακόμη και φυλάκιση. Η μεταγενέστερη πληρωμή δεν σβήνει την ανάκληση που έγινε χωρίς εύλογη αιτία.
Τι να γράψω στο πρώτο μήνυμα;
Αν ετοιμάζεστε να ανακαλέσετε επιταγή ή αν την ανακαλέσατε ήδη, τι γράψατε στην τράπεζα και πότε, και ποια διαφορά υπάρχει με τον δικαιούχο. Αν έχετε λάβει κλήση ή κατηγορητήριο, αναφέρετε την ημερομηνία.
Πηγές
- Ο Ποινικός Κώδικας, Κεφ. 154, ενοποιημένο κείμενο, άρθρο 305Α
- N.C. Diamonds Co. Ltd ν. Χρίστου Γεωργίου (2001) 2 ΑΑΔ 763, Ποινική Έφεση 7105, Ανώτατο Δικαστήριο, 11 Δεκεμβρίου 2001
- Χρίστος Σ. Χριστοφόρου ΔΕΠΕ κ.α. ν. Ιωάννη Α. Ιωάννου, Ποινικές Εφέσεις 218/22 και 219/22, Εφετείο, 31 Μαρτίου 2026
- Φωτίου κ.α. ν. Exantas Marine Enterprises Ltd (2012) 2 ΑΑΔ 704, Ανώτατο Δικαστήριο
- Νίκος Γλυκύς G.N.S. Teleman Ltd ν. Λαρτίδη, Ποινική Έφεση 85/19, Ανώτατο Δικαστήριο, 30 Ιουνίου 2021 (ενοχή)
- Νίκος Γλυκύς G.N.S. Teleman Ltd ν. Λαρτίδη, Ποινική Έφεση 85/19, Ανώτατο Δικαστήριο, 11 Νοεμβρίου 2021 (ποινή)
- L.C.A. Domiki Ltd ν. R.K.A. Kikkos Developers Ltd κ.α. (Αρ. 2) (2015) 2 ΑΑΔ 91, Ανώτατο Δικαστήριο, 17 Μαρτίου 2015
Κλείτος Πλατής
Δικηγόρος, Συνέταιρος
Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε., Κύπρος
Δημοσιεύθηκε 16 Οκτωβρίου 2026
Χρειάζεστε συμβουλή για δική σας υπόθεση;
Το πρώτο σας μήνυμα δεν κοστίζει τίποτα: εντός μίας εργάσιμης ημέρας σας λέμε αν μπορούμε να βοηθήσουμε και πόσο θα κοστίσει.
klitos@kleanthousplatis.com
Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε. Εγγεγραμμένη δικηγορική εταιρεία Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος HE 441973
Περαιτέρω ανάγνωση
Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η νομοθεσία και η εφαρμογή της ενδέχεται να μεταβληθούν, ενώ κάθε περίπτωση διαφέρει. Για συμβουλή στη δική σας υπόθεση επικοινωνήστε με τον Κλείτο Πλατή στο klitos@kleanthousplatis.com.
Λάβετε νομικές ενημερώσεις με email
Όταν αλλάζει το κυπριακό δίκαιο, να το μαθαίνετε από εμάς
Ένα σύντομο email όταν αλλάζει κάτι που μετρά: νέα νομοθεσία, μια απόφαση που αξίζει να ξέρετε, μια προθεσμία. Γραμμένο από τους συνεταίρους, χωρίς διαφημίσεις, διαγραφή με ένα κλικ.
Είστε στη λίστα. Η επόμενη ενημέρωση για το κυπριακό δίκαιο θα έρθει στο email σας.
Η εγγραφή δεν ολοκληρώθηκε. Γράψτε στο office@kleanthousplatis.com και θα σας προσθέσουμε.
Η διεύθυνσή σας χρησιμοποιείται για αυτές τις ενημερώσεις και για τίποτε άλλο. Προστασία προσωπικών δεδομένων.