Η τράπεζα δεν έδωσε την επιστολή του νόμου, η εγγύηση ίσχυσε

Ο εγγυητής που δεν έλαβε ποτέ την επιστολή που απαιτεί ο νόμος για τους εγγυητές δεν απαλλάσσεται μόνο γι’ αυτό. Στις 21 Οκτωβρίου 2026 το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε την έφεση συζύγου που εγγυήθηκε το τραπεζικό δάνειο του συζύγου της και υποθήκευσε το μερίδιό της σε ακίνητο για την εξασφάλισή του, και άφησε σε ισχύ απόφαση για 196.649,66 ευρώ και διάταγμα εκποίησης του ακινήτου.

Η υπόθεση αφορά όποιον έχει υπογράψει προσωπική εγγύηση για δάνειο άλλου, και κάθε οικογένεια όπου ο ένας σύζυγος δανείζεται και ο άλλος υπογράφει. Οι προστασίες του Ν. 197(Ι)/2003 είναι υπαρκτές, η απόφαση όμως δείχνει πόσο στενά λειτουργούν όταν η υπόθεση φτάσει στο δικαστήριο.

Τι συνέβη

Η Τράπεζα Κύπρου παραχώρησε στον σύζυγο δάνειο 105.000 λιρών Κύπρου (179.403,15 ευρώ). Η σύζυγος εγγυήθηκε τις υποχρεώσεις του μέχρι 126.000 λίρες, και οι δύο ενέγραψαν υποθήκη σε ακίνητό τους στο Παραλίμνι ως πρόσθετη εξασφάλιση. Το δάνειο μεταβιβάστηκε αργότερα στην Themis Portfolio Management Holdings Ltd, που υποκατέστησε την τράπεζα στη διαδικασία δυνάμει του Ν. 169(Ι)/2015.

Όταν το δάνειο έμεινε απλήρωτο, η τράπεζα ενήγαγε και τους δύο συζύγους στο Επαρχιακό Δικαστήριο Αμμοχώστου. Στις 10 Μαΐου 2017 το δικαστήριο εξέδωσε απόφαση εναντίον τους, αλληλέγγυα και κεχωρισμένα, για 196.649,66 ευρώ πλέον τόκους και έξοδα, και διέταξε την εκποίηση του ενυπόθηκου ακινήτου. Η σύζυγος καταχώρισε έφεση.

Τι υποστήριξε η εγγυήτρια

Υποστήριξε ότι η τράπεζα δεν της παρέδωσε ποτέ την επιστολή που απαιτεί το άρθρο 5 του Νόμου πριν υπογράψει ο εγγυητής. Η επιστολή αυτή πρέπει να αναφέρει το ποσό του δανείου, τα επιτόκια, τις δόσεις, τον τόκο υπερημερίας και τυχόν συνεγγυητές, μαζί με δήλωση για τα περιουσιακά στοιχεία του πρωτοφειλέτη. Υποστήριξε επίσης ότι η τράπεζα δεν την ενημέρωνε για τις καθυστερήσεις του συζύγου της, ότι είχε συμφωνήσει να ακυρωθεί η εγγύηση, και ότι υπέγραψε χωρίς ανεξάρτητη νομική συμβουλή.

Γιατί απορρίφθηκε η έφεση

Η επιστολή που έλειπε δεν την απάλλαξε, γιατί δεν απέδειξε ότι τη ζημίωσε. Το πρωτόδικο Δικαστήριο είχε δεχθεί ότι η επιστολή του άρθρου 5 δεν παραδόθηκε ποτέ. Το Ανώτατο έκρινε ότι οι παραλείψεις κατά τα άρθρα 5 και 12 του Νόμου απαλλάσσουν τον εγγυητή μόνο όταν αποδεικνύεται ότι έβλαψαν τη δυνατότητά του να ικανοποιηθεί τελικά από τον πρωτοφειλέτη, όπως προβλέπει το άρθρο 12(3)(α). Τέτοια βλάβη δεν αποδείχθηκε.

Υπέγραψε ελεύθερα και γνώριζε τι υπέγραφε. Το ίδιο το έγγραφο της εγγύησης ανέφερε ότι τη δίνει χωρίς πίεση και ότι αντιλαμβάνεται πλήρως τις συνέπειές της. Δικηγόρος είχε επίσης υπογράψει δήλωση στις 16 Δεκεμβρίου 2005 ότι της εξήγησε τους κινδύνους και ότι υπέγραψε ελεύθερα ενώπιόν του. Το πρωτόδικο Δικαστήριο βρήκε τη μαρτυρία της γεμάτη αντιφάσεις, και το Ανώτατο δεν είδε λόγο να επέμβει.

Δεν υπάρχει γενικός κανόνας ότι η εγγύηση συζύγου θέλει ανεξάρτητη συμβουλή. Με αναφορά στην Barclays Bank v O’Brien, όπως την εφάρμοσε η Σιάτη ν. Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος (2000), το Δικαστήριο επανέλαβε ότι η αυξημένη υποχρέωση της τράπεζας γεννάται όταν ο σύζυγος άσκησε αθέμιτη επιρροή ή δόλο. Τίποτε τέτοιο δεν αποδείχθηκε. Το ζεύγος είχε αγοράσει την ίδια περίοδο δύο κατοικίες, στην Αγία Νάπα και στο Παραλίμνι, και ο δανεισμός εξυπηρετούσε και τους δύο.

Η υποθήκη στεκόταν αυτοτελώς. Η εγγυήτρια δεν αμφισβήτησε ποτέ την υποθήκη, που περιείχε δική της αναγνώριση ότι οφείλει το εξασφαλισμένο ποσό. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η έγκυρη και αναμφισβήτητη υποθήκη δικαιολογούσε το διάταγμα εκποίησης, ό,τι κι αν λεγόταν για την εγγύηση.

Η επιστολή του νόμου που έλειψε είναι σημείο που αξίζει να προβληθεί, απαλλάσσει όμως τον εγγυητή μόνο αν αποδειχθεί ότι η παράλειψη προκάλεσε πραγματική ζημιά.

Η έφεση απορρίφθηκε με έξοδα 2.500 ευρώ πλέον ΦΠΑ σε βάρος της εγγυήτριας.

Τι σημαίνει στην πράξη

Για όποιον του ζητούν να υπογράψει εγγύηση: διαβάστε ό,τι σας δίνει η τράπεζα, και κρατήστε το. Αν δεν λάβατε επιστολή με το ποσό του δανείου, τις δόσεις και το επιτόκιο υπερημερίας, ζητήστε την πριν υπογράψετε. Να γνωρίζετε ότι η υπογεγραμμένη δήλωση ότι κατανοήσατε τους κινδύνους, και η βεβαίωση δικηγόρου ότι σας τους εξήγησε, θα χρησιμοποιηθούν αργότερα εναντίον σας, όπως έγινε εδώ.

Για διοικητικούς συμβούλους εταιρειών: το άρθρο 3(1) εξαιρεί από τον Νόμο την εγγύηση για δάνειο εταιρείας που δίνει πρόσωπο το οποίο ήταν διοικητικός σύμβουλος της εταιρείας κατά την υπογραφή. Πολλοί επιχειρηματίες που εγγυώνται τις διευκολύνσεις της δικής τους εταιρείας πιστεύουν το αντίθετο, γι’ αυτό η προστασία σας χτίζεται πριν υπογράψετε: διαπραγματευτείτε ανώτατο ποσό, χρονικό όριο και γραπτή ειδοποίηση για κάθε καθυστέρηση, και κρατήστε τα έγγραφα.

Για τον εγγυητή που ήδη ενάγεται: μη στηρίξετε την υπεράσπιση μόνο στην επιστολή που έλειψε. Το δικαστήριο ρωτά τι σας στοίχισε η παράλειψη της τράπεζας, για παράδειγμα αν μια έγκαιρη ειδοποίηση για τις καθυστερήσεις του πρωτοφειλέτη θα σας επέτρεπε να ικανοποιηθείτε από αυτόν πριν χαθεί η περιουσία του. Συγκεντρώστε αυτά τα στοιχεία νωρίς. Κι αν υπογράψατε και υποθήκη, εξετάστε την υποθήκη αυτοτελώς, γιατί υπεράσπιση που αγγίζει μόνο την εγγύηση μπορεί να αφήσει το ακίνητο εκτεθειμένο.

Η παγίδα είναι να θεωρηθεί η διαδικαστική παράλειψη της τράπεζας ως απαλλαγή. Εδώ η παράλειψη της τράπεζας έγινε δεκτή, και η εγγυήτρια έχασε την έφεση επειδή η ζημιά δεν αποδείχθηκε ποτέ. Στηρίξτε την υπεράσπιση σε όσα σας στοίχισε η παράλειψη, και έχει πραγματική πιθανότητα να μετρήσει.

Η ομάδα μας για δικαστικές υποθέσεις υπερασπίζεται εγγυητές και δανειολήπτες σε αγωγές τραπεζών, και οι δικηγόροι μας για ακίνητα συμβουλεύουν για υποθήκες και για την εκποίηση ενυπόθηκων ακινήτων. Σε συναφές θέμα, δείτε πώς διευθυντής εγγυητής έχασε επειδή δεν υπέδειξε ούτε μία λανθασμένη χρέωση στις καταστάσεις της τράπεζας.

Ερωτήσεις που μας γίνονται

Πηγές

• Ελένη Κωνσταντίνου ν. Themis Portfolio Management Holdings Ltd, Πολιτική Έφεση αρ. 223/2017, Ανώτατο Δικαστήριο Κύπρου, 21 Οκτωβρίου 2026
• Ο περί της Προστασίας Ορισμένης Κατηγορίας Εγγυητών Νόμος του 2003, Ν. 197(Ι)/2003, ενοποιημένο κείμενο, άρθρα 3, 5 και 12, CyLaw

Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε. Εγγεγραμμένη δικηγορική εταιρεία Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος HE 441973

Περαιτέρω ανάγνωση

Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η νομοθεσία και η εφαρμογή της ενδέχεται να μεταβληθούν, ενώ κάθε περίπτωση διαφέρει. Για συμβουλή στη δική σας υπόθεση επικοινωνήστε με τον Κλείτο Πλατή στο klitos@kleanthousplatis.com.

Λάβετε νομικές ενημερώσεις με email

Όταν αλλάζει το κυπριακό δίκαιο, να το μαθαίνετε από εμάς

Ένα σύντομο email όταν αλλάζει κάτι που μετρά: νέα νομοθεσία, μια απόφαση που αξίζει να ξέρετε, μια προθεσμία. Γραμμένο από τους συνεταίρους, χωρίς διαφημίσεις, διαγραφή με ένα κλικ.

Αφήστε το κενό

Εγγραφή

Είστε στη λίστα. Η επόμενη ενημέρωση για το κυπριακό δίκαιο θα έρθει στο email σας.

Η εγγραφή δεν ολοκληρώθηκε. Γράψτε στο office@kleanthousplatis.com και θα σας προσθέσουμε.

Η διεύθυνσή σας χρησιμοποιείται για αυτές τις ενημερώσεις και για τίποτε άλλο. Προστασία προσωπικών δεδομένων.