Απόφαση του 1999 υπέρ της Barclays, την εκτελεί η διάδοχος

Εγγυήτρια εναντίον της οποίας η Barclays είχε εξασφαλίσει απόφαση το 1999 υποστήριξε, δεκαοκτώ χρόνια αργότερα, ότι η Ελληνική Τράπεζα δεν είχε δικαίωμα να την εκτελέσει, επειδή δεν υπήρξε ποτέ διάδικος στην υπόθεση. Στις 9 Οκτωβρίου 2026 το Εφετείο απέρριψε ομόφωνα το επιχείρημα. Η απόφαση πέρασε στην αποκτώσα τράπεζα εκ του νόμου, και η αγωγή που ζητούσε από το δικαστήριο να κηρύξει το αντίθετο ήταν καταχρηστική και προσέκρουε σε δεδικασμένο.

Η απόφαση, Charbonded Ltd ν. Themis Portfolio (S1) Management Holdings Limited, αφορά κάθε οφειλέτη και εγγυητή του οποίου το δάνειο μεταφέρθηκε από μία τράπεζα σε άλλη.

Ένα δάνειο, σχεδόν τέσσερις δεκαετίες

Το 1989 η Barclays Bank Plc δάνεισε 250.000 λίρες Κύπρου στην εταιρεία M.A. Goodvalue Suppliers Ltd. Η Charbonded Ltd ήταν μία από τις εγγυήτριες, και το δάνειο εξασφαλιζόταν επίσης με υποθήκη σε ακίνητο της οφειλέτριας. Η Barclays καταχώρισε αγωγή το 1995. Με συμφωνία της 1ης Απριλίου 1996 η Ελληνική Τράπεζα εξαγόρασε τις εργασίες της Barclays στην Κύπρο, με χρόνο μεταβίβασης την 30ή Απριλίου 1996, και η εξαγορά δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα το 1997.

Η υπόθεση συνεχίστηκε στο όνομα της Barclays. Στις 7 Ιανουαρίου 1999 το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας εξέδωσε απόφαση για 223.695,08 λίρες Κύπρου, με τόκο 9 τοις εκατό, εναντίον της οφειλέτριας και των εγγυητών, και διέταξε την πώληση του υποθηκευμένου ακινήτου. Το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε την έφεση το 2001. Ήταν παραδεκτό ότι η εγγυήτρια δεν είχε καταβάλει έκτοτε τίποτα.

Τον Ιανουάριο του 2017 η Ελληνική Τράπεζα απέστειλε Ειδοποίηση Τύπου Θ δυνάμει του Μέρους VIA του Ν. 9/1965 για την πώληση του ακινήτου. Η εγγυήτρια καταχώρισε τότε αγωγή εναντίον της Ελληνικής Τράπεζας, ζητώντας δήλωση ότι δεν νομιμοποιείται να εκτελέσει την απόφαση του 1999, αφού η σύμβασή της ήταν με την Barclays και όχι με την Ελληνική. Το Επαρχιακό Δικαστήριο απέρριψε την αγωγή επί προδικαστικών σημείων τον Ιανουάριο του 2020. Κατά την έφεση, τη θέση της Ελληνικής Τράπεζας πήρε η Themis Portfolio (S1), στην οποία είχαν στο μεταξύ μεταβιβαστεί οι πιστωτικές διευκολύνσεις και οι εξασφαλίσεις τους.

Η αποκτώσα τράπεζα υπεισέρχεται στην απόφαση

Το Εφετείο στηρίχθηκε στον περί της Μεταβίβασης Τραπεζικών Εργασιών και Εξασφαλίσεων Νόμο του 1997, Ν. 64(Ι)/1997, ο οποίος ισχύει αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου 1996. Κατά το άρθρο 4, στον χρόνο μεταβίβασης οι μεταβιβαζόμενες εργασίες της εξαγορασθείσας τράπεζας περνούν στην αποκτώσα. Το άρθρο 6 προβλέπει ότι οποιαδήποτε αγωγή ή διαδικασία, και οποιοδήποτε αγώγιμο δικαίωμα, που εκκρεμεί ή υφίσταται στον χρόνο μεταβίβασης δεν τερματίζεται ούτε διακόπτεται, αλλά μπορεί να συνεχίζεται ή να εκτελείται από ή προς όφελος της αποκτώσας τράπεζας.

Άρα όσα δικαιώματα απέκτησε η Barclays με την απόφαση του 1999 μεταβιβάστηκαν στην Ελληνική Τράπεζα, η οποία δικαιούνταν να την εκτελέσει. Δεν είχε σημασία ότι η μεταβίβαση έγινε πριν εκδοθεί η απόφαση, ούτε ότι η Ελληνική Τράπεζα δεν έγινε ποτέ διάδικος. Η απόφαση στην έφεση του 2001, που έκρινε ότι η συμφωνία των δύο τραπεζών δεν επηρέαζε τη σύμβαση των εγγυητών με την Barclays, δεν στέρησε από την Ελληνική Τράπεζα το δικαίωμα εκτέλεσης.

Η αλλαγή τράπεζας δεν σβήνει την απόφαση. Η τράπεζα που αποκτά τις εργασίες αποκτά και το δικαίωμα να την εκτελέσει.

Γιατί η αγωγή απέτυχε πριν από τη δίκη

Το Εφετείο συμφώνησε ότι η αγωγή μπορούσε να κριθεί επί προδικαστικών σημείων. Δεν είχε καταχωριστεί σχετική αίτηση, αλλά το δικαστήριο μπορεί να θέσει νομικό σημείο αυτεπάγγελτα. Τα γεγονότα ήταν παραδεκτά, οπότε δεν χρειαζόταν μαρτυρία.

Επί της ουσίας, η εγγυήτρια δεν προσδιόρισε κανένα αγώγιμο δικαίωμα εναντίον της τράπεζας. Ζητούσε αρνητική διακήρυξη, ότι η τράπεζα δεν μπορεί να ασκήσει δικαιώματα που της δίνει ο νόμος. Το άρθρο 41 του περί Δικαστηρίων Νόμου, Ν. 14/1960, δίνει στο δικαστήριο εξουσία να εκδίδει αναγνωριστικές αποφάσεις, αλλά η αρνητική διακήρυξη εκδίδεται μόνο σε εξαιρετικές περιστάσεις, και τα δικαστήρια δεν απαντούν σε ακαδημαϊκά ερωτήματα. Η αγωγή ήταν καταχρηστική. Υπήρχε και δεδικασμένο: το ίδιο δάνειο είχε κριθεί μεταξύ των ίδιων διαδίκων, με την αποκτώσα τράπεζα ως διάδοχο της Barclays. Η έφεση απορρίφθηκε με έξοδα 5.100 ευρώ.

Τι σημαίνει στην πράξη

Αν εγγυηθήκατε δάνειο εταιρείας ή δανειστήκατε ο ίδιος, και ο δανειστής έχει στο μεταξύ εξαγοραστεί ή το δάνειό σας πωλήθηκε σε εταιρεία διαχείρισης, θεωρήστε ότι κάθε απόφαση εναντίον σας μπορεί να την εκτελέσει όποιος κατέχει σήμερα το δάνειο. Με τα επιχειρήματα που ακούστηκαν, το Εφετείο δεν είδε εμπόδιο στο ότι πέρασαν δεκαοκτώ χρόνια από το 1999 ως το 2017. Η απόφαση του 1999 έφερε τόκο 9 τοις εκατό τον χρόνο μέχρι την εξόφληση, οπότε ένα παλιό εξ αποφάσεως χρέος μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερο από το ποσό που αρχικά επιδικάστηκε.

Όταν λάβετε ειδοποίηση από τράπεζα ή εταιρεία με την οποία δεν συναλλαχθήκατε ποτέ, τα χρήσιμα ερωτήματα είναι συγκεκριμένα. Ζητήστε την αλυσίδα των μεταβιβάσεων από τον αρχικό δανειστή, την κατάσταση λογαριασμού και την ημερομηνία και το περιεχόμενο της απόφασης. Έπειτα ελέγξτε τις προθεσμίες της ίδιας της ειδοποίησης. Με βάση το Μέρος VIA του Ν. 9/1965, η ειδοποίηση πώλησης προσβάλλεται με έφεση, εντός της προθεσμίας και για τους λόγους που ορίζει το Μέρος VIA, όχι με νέα αγωγή που ζητά να κηρυχθεί ότι ο νέος δικαιούχος δεν έχει δικαιώματα.

Η παγίδα είναι να αφιερώσει κανείς χρόνια σε αγωγή που δεν μπορεί να επιτύχει, ενώ το χρέος μεγαλώνει. Εδώ η αγωγή καταχωρίστηκε το 2017 και απορρίφθηκε οριστικά τον Οκτώβριο του 2026. Ο εγγυητής που έχει πραγματική υπεράσπιση, όπως πληρωμή που δεν πιστώθηκε ή ελάττωμα της ειδοποίησης, πρέπει να την προβάλει στη διαδικασία όπου μπορεί να κερδίσει.

Η δικαστηριακή μας εκπροσώπηση καλύπτει οφειλέτες και εγγυητές που αντιμετωπίζουν εκτέλεση παλαιών αποφάσεων, και το τμήμα ακινήτων χειρίζεται ειδοποιήσεις πώλησης υποθηκευμένων ακινήτων του Μέρους VIA.

Πηγές

• Charbonded Ltd ν. Themis Portfolio (S1) Management Holdings Limited, Πολιτική Έφεση αρ. 59/20, Εφετείο Κύπρου, 9 Οκτωβρίου 2026
• Ο περί της Μεταβίβασης Τραπεζικών Εργασιών και Εξασφαλίσεων Νόμος του 1997, Ν. 64(Ι)/1997, CyLaw
• Ο περί Δικαστηρίων Νόμος του 1960, Ν. 14/1960, ενοποιημένο κείμενο, άρθρο 41, CyLaw
• Ο περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων Νόμος του 1965, Ν. 9/1965, ενοποιημένο κείμενο, Μέρος VIA, CyLaw

Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε. Εγγεγραμμένη δικηγορική εταιρεία Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος HE 441973

Περαιτέρω ανάγνωση

Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η νομοθεσία και η εφαρμογή της ενδέχεται να μεταβληθούν, ενώ κάθε περίπτωση διαφέρει. Για συμβουλή στη δική σας υπόθεση επικοινωνήστε με τον Κλείτο Πλατή στο klitos@kleanthousplatis.com.

Λάβετε νομικές ενημερώσεις με email

Όταν αλλάζει το κυπριακό δίκαιο, να το μαθαίνετε από εμάς

Ένα σύντομο email όταν αλλάζει κάτι που μετρά: νέα νομοθεσία, μια απόφαση που αξίζει να ξέρετε, μια προθεσμία. Γραμμένο από τους συνεταίρους, χωρίς διαφημίσεις, διαγραφή με ένα κλικ.

Αφήστε το κενό

Εγγραφή

Είστε στη λίστα. Η επόμενη ενημέρωση για το κυπριακό δίκαιο θα έρθει στο email σας.

Η εγγραφή δεν ολοκληρώθηκε. Γράψτε στο office@kleanthousplatis.com και θα σας προσθέσουμε.

Η διεύθυνσή σας χρησιμοποιείται για αυτές τις ενημερώσεις και για τίποτε άλλο. Προστασία προσωπικών δεδομένων.