Ιατρική αμέλεια

Το κακό αποτέλεσμα δεν συνιστά από μόνο του αμέλεια.

Η πρόταση αυτή συμπυκνώνει όλη τη δυσκολία του αντικειμένου, και αξίζει να λεχθεί πριν από οτιδήποτε άλλο. Μια θεραπεία μπορεί να εκτελεστεί με επάρκεια και να καταλήξει άσχημα. Εμφανίζονται επιπλοκές που δεν προκάλεσε κανείς. Η απαίτηση δεν αφορά το αν το αποτέλεσμα ήταν αυτό που ελπίζατε. Αφορά το αν η φροντίδα υπολείφθηκε του απαιτούμενου μέτρου, και αν η παράλειψη αυτή, και όχι η υποκείμενη νόσος, προκάλεσε τη βλάβη.

Η αμέλεια είναι αστικό αδίκημα κατά το άρθρο 51 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, ΚΕΦ. 148. Στις υποθέσεις αυτές όμως η εφαρμογή του κανόνα εξαρτάται από ανεξάρτητη μαρτυρία εμπειρογνώμονα σε βαθμό που δεν συναντάται σε κανένα άλλο είδος απαίτησης για σωματική βλάβη, και γι' αυτό απαιτούν περισσότερο χρόνο πριν μπορέσει κανείς να σας πει αν υπάρχει κάτι σε αυτές.

Δύο ερωτήματα, και το δεύτερο είναι δυσκολότερο.

Αν η φροντίδα υπολείφθηκε του απαιτούμενου μέτρου

Δεν υπάρχει ειδική νομοθεσία περί ιατρικής αμέλειας στην Κύπρο. Η απαίτηση στηρίζεται στον περί Αστικών Αδικημάτων Νόμο, ΚΕΦ. 148, ο οποίος ορίζει την επαγγελματική αμέλεια ως την παράλειψη καταβολής τέτοιας δεξιότητας ή επιμέλειας για την άσκηση επαγγέλματος όπως θα κατέβαλλε υπό τις περιστάσεις λογικό συνετό πρόσωπο που έχει τα προσόντα για την άσκησή του. Στην υπόθεση Αγγελή ν. Βορκά (2007) 1 ΑΑΔ 761 το Ανώτατο Δικαστήριο όρισε τα τρία στοιχεία που πρέπει να αποδείξει ο ασθενής: την ύπαρξη υποχρέωσης επιμέλειας εντός της σχέσης ιατρού και ασθενούς, αμελή πράξη ή παράλειψη κατώτερη από ό,τι θεωρείται ικανοποιητικό από τα Δικαστήρια, και πρόκληση ζημιάς. Το ίδιο Δικαστήριο τόνισε ότι ο ιατρός δεν αναμένεται να είναι πάντοτε επιτυχής και ότι η επιπλοκή μετά από επέμβαση δεν σημαίνει από μόνη της αμέλεια. Οι αρχές αυτές επαναλήφθηκαν στην Παναγιώτου ν. Αλεξάνδρας Μ., Αρ. 298/2016, Ανώτατο Δικαστήριο, 4/7/2025.

Το μέτρο είναι εκείνο που η ιατρική επιστημονική κοινότητα αποδεχόταν σε τέτοιες ή παρόμοιες συνθήκες κατά τον κρίσιμο χρόνο. Στην υπόθεση Γιάλλουρος ν. Ψύλλου, Ανώτατο Δικαστήριο, 2009, το Ανώτατο Δικαστήριο παραμέρισε εύρημα ευθύνης επειδή η αποδεκτή μαρτυρία κατέδειξε ότι ο ιατρός έπραξε ό,τι ήταν ιατρικώς αποδεκτό από την επιστημονική κοινότητα σε τέτοιες ή παρόμοιες συνθήκες. Συνεπώς, η επίκληση ότι άλλος θεράπων θα ενεργούσε διαφορετικά δεν θεμελιώνει από μόνη της παράβαση: πρέπει να δειχθεί ότι η επιλογή βρισκόταν εκτός του φάσματος που η ιατρική επιστήμη αναγνωρίζει ως αποδεκτό. Το Δικαστήριο διατηρεί την ευχέρεια να απορρίψει ιατρική γνώμη που δεν αντέχει τη λογική ανάλυση, τούτο όμως αντιμετωπίζεται ως σπάνιο.

Όλα τα ανωτέρω θεμελιώνονται με μαρτυρία εμπειρογνώμονα που ασκεί το ίδιο πεδίο.

Αν η παράλειψη προκάλεσε τη βλάβη

Εδώ κρίνονται οι περισσότερες τέτοιες υποθέσεις. Η αιτιώδης συνάφεια αποτελεί χωριστό και αυτοτελές στοιχείο, και το βάρος της απόδειξης το φέρει ο ασθενής. Ο ασθενής που ήταν ήδη ασθενής, και που ούτως ή άλλως θα υφίστατο μέρος από όσα ακολούθησαν, οφείλει να δείξει ότι η ζημιά που επικαλείται δεν ήταν αναπόφευκτη συνέπεια της υποκείμενης νόσου αλλά οφείλεται αιτιωδώς στην πράξη ή παράλειψη που προβάλλεται, και ότι δεν μεσολάβησε άλλη αιτία. Αν ο εναγόμενος αποδείξει ότι η κατάσταση θα επερχόταν ούτως ή άλλως, ο αιτιακός δεσμός αποκόπτεται ή περιορίζεται. Ο διαχωρισμός των συνεπειών της νόσου από τις συνέπειες της θεραπείας είναι εργασία εμπειρογνώμονα, και είναι ο λόγος για τον οποίο μια τέτοια απαίτηση δεν αξιολογείται από την αφήγηση και μόνο.

Τι σας ειπώθηκε εκ των προτέρων

Τα έντυπα συγκατάθεσης, οι σημειώσεις της συζήτησης που προηγήθηκε και κάθε ενημερωτικό έντυπο που σας δόθηκε πριν από την επέμβαση είναι από τα πρώτα έγγραφα που αναζητούμε.

Το αν η θεραπεία δόθηκε σε δημόσιο ή σε ιδιωτικό πλαίσιο πρέπει να διαπιστώνεται εξαρχής αντί να θεωρείται δεδομένο.

Ο φάκελος, πλήρης και χωρίς περικοπές.

Τα ιατρικά αρχεία δεν είναι μέρος της μαρτυρίας στις υποθέσεις αυτές. Είναι σχεδόν το σύνολό της.

Ζητήστε τον πλήρη φάκελο και όχι περίληψη, και ζητήστε τον γραπτώς ώστε να υπάρχει καταγραφή του πότε ζητήθηκε. Τα ιατρικά αρχεία αποτελούν δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, και ο ασθενής έχει δικαίωμα πρόσβασης στα δεδομένα που τον αφορούν κατά το άρθρο 15 του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων, όπως ενσωματώνεται στο κυπριακό δίκαιο με τον περί της Προστασίας των Φυσικών Προσώπων Έναντι της Επεξεργασίας των Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και της Ελεύθερης Κυκλοφορίας των Δεδομένων αυτών Νόμο του 2018, Ν. 125(Ι)/2018. Το γραπτό αίτημα πρέπει να απαντηθεί εντός ενός μηνός, με δυνατότητα παράτασης δύο ακόμη μηνών σε πολύπλοκες περιπτώσεις, και ο υπεύθυνος επεξεργασίας δεν πρέπει να διαγράψει το υλικό που αφορά το αίτημα όσο αυτό εξετάζεται. Το εξιτήριο δεν είναι ο φάκελος. Χρειάζονται συνήθως τα πάντα, περιλαμβανομένων και όσων μοιάζουν διοικητικά.

• Κλινικές σημειώσεις για κάθε επίσκεψη, πλήρεις, περιλαμβανομένων των χειρόγραφων καταχωρήσεων
• Νοσηλευτικές σημειώσεις και διαγράμματα παρακολούθησης, που συχνά καταγράφουν τον χρόνο μιας επιδείνωσης ακριβέστερα από οτιδήποτε άλλο στον φάκελο
• Απεικονιστικές εξετάσεις και οι εκθέσεις επ' αυτών, και εργαστηριακά αποτελέσματα
• Χειρουργικά πρακτικά, αναισθησιολογικά αρχεία και διαγράμματα φαρμακευτικής αγωγής
• Έντυπα συγκατάθεσης και κάθε ενημερωτικό έντυπο που σας δόθηκε
• Παραπεμπτικά και αλληλογραφία μεταξύ θεραπόντων
• Αρχεία από κάθε άλλο ίδρυμα που ενεπλάκη, περιλαμβανομένης κάθε μεταγενέστερης θεραπείας αλλού, διότι τα μεταγενέστερα αρχεία συχνά περιγράφουν την προγενέστερη παράλειψη

Καταγράψτε τη δική σας εκδοχή τώρα, όσο είναι νωπή, με ημερομηνίες, ονόματα και όσα σας ειπώθηκαν. Η ανάμνηση των συνομιλιών είναι το μέρος της μαρτυρίας που φθείρεται ταχύτερα, και σε αντίθεση με τα αρχεία δεν υπάρχει πουθενά αλλού.

Κρατήστε κάθε αλληλογραφία παραπόνου. Η απάντηση σε παράπονο είναι έγγραφο που συνέταξε η άλλη πλευρά για τα ίδια γεγονότα, και αξίζει να υπάρχει είτε είναι ικανοποιητική είτε όχι.

Τι καλύπτει η απαίτηση, και ο χρόνος που έχετε

Η απαίτηση καλύπτει τη βλάβη που αποδίδεται στην παράλειψη και τις τεκμηριωμένες συνέπειές της, περιλαμβανομένης της περαιτέρω θεραπείας που κατέστη αναγκαία εξαιτίας της. Τα κονδύλια ζημιάς που συνήθως εξετάζονται εκτίθενται στον οδηγό του γραφείου Personal Injury Claims in Cyprus. Το ύψος μιας τέτοιας απαίτησης εξαρτάται από το τι δείχνει η μαρτυρία του εμπειρογνώμονα ότι προκάλεσε πράγματι η παράλειψη, και γι' αυτό δεν μπορεί να προσδιοριστεί εξαρχής.

Η αγωγή για αποζημίωση λόγω σωματικής βλάβης υπόκειται σε προθεσμία παραγραφής τριών ετών, βάσει του περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμου 66(Ι)/2012. Από πότε άρχισε να τρέχει είναι ερώτημα που τίθεται νωρίς, και εδώ έχει μεγαλύτερη σημασία παρά αλλού, διότι η ημερομηνία της θεραπείας και η ημερομηνία κατά την οποία ο ασθενής αντιλήφθηκε ότι κάτι πήγε στραβά απέχουν συχνά μεταξύ τους. Πείτε μας και τις δύο. Η υποβολή παραπόνου και η αναμονή της απάντησης δεν πρέπει να θεωρηθεί ότι σταματά τον χρόνο.

Πώς ξεκινά μια υπόθεση

Λίγες προτάσεις αρκούν: τι έγινε, πότε, και πού. Απαντούμε εντός μίας εργάσιμης ημέρας. Παρακαλούμε μη μας αποστέλλετε εμπιστευτικά έγγραφα προτού σας επιβεβαιώσουμε ότι μπορούμε να αναλάβουμε.

Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε., Λευκωσία. Τηλέφωνο +357 22 680 330. Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο office@kleanthousplatis.com. Για επείγοντα, klitos@kleanthousplatis.com.

Υποβολή ερωτήματος