Βρεγμένο δάπεδο, σπασμένο σκαλοπάτι, ασφώτιστο κλιμακοστάσιο.
Είναι οι απαιτήσεις που οι άνθρωποι ντρέπονται περισσότερο να εγείρουν, και εκείνες όπου η μαρτυρία εξαφανίζεται ταχύτερα. Το χυμένο υγρό σκουπίζεται λίγα λεπτά μετά την πτώση. Η ξεκολλημένη πλάκα τσιμεντάρεται το επόμενο πρωί. Ο υπάλληλος που σας βοήθησε να σηκωθείτε έχει ήδη αποχωρήσει όταν κάποιος ρωτήσει το όνομά του.
Τίποτε από αυτά δεν είναι ύποπτο. Το κατάστημα που σκουπίζει το δάπεδο αφού κάποιος γλίστρησε πράττει το εύλογο. Είναι όμως ακριβώς ο λόγος για τον οποίο εδώ η πρώτη ώρα μετρά περισσότερο από κάθε άλλο είδος ατυχήματος.
Τι χρειαζόμαστε σε μια πρώτη επικοινωνία
Την ημερομηνία, τον ακριβή χώρο, και τι υπήρχε στο δάπεδο ή τι έφταιγε στο σκαλοπάτι. Κάθε φωτογραφία που λήφθηκε πριν καθαριστεί ή επιδιορθωθεί. Το όνομα της επιχείρησης και όποιου μιλήσατε, το αν συμπληρώθηκε έντυπο συμβάντος και αν σας δόθηκε αντίγραφο, και το πρώτο ιατρικό αρχείο. Αν το ατύχημα συνέβη σε κοινόχρηστο χώρο πολυκατοικίας, πείτε μας αν υπάρχει διαχειριστική επιτροπή.
Ποιος ευθύνεται
Όποιος είχε τον έλεγχο του χώρου.
Το ερώτημα αφετηρίας είναι ποιος είχε τον έλεγχο του τμήματος του υποστατικού όπου συνέβη το ατύχημα. Δεν είναι πάντοτε το πρόσωπο του οποίου το όνομα βρίσκεται πάνω από την είσοδο, και συχνά δεν είναι ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης του κτηρίου.
- Η επιχείρηση που κατέχει το υποστατικό: το κατάστημα, το ξενοδοχείο, το εστιατόριο, το γυμναστήριο, η κλινική ή η υπεραγορά
- Ο ιδιοκτήτης του κτηρίου, όταν ιδιοκτήτης και κάτοχος είναι διαφορετικά πρόσωπα
- Η διαχειριστική επιτροπή κοινόκτητης οικοδομής, όταν το ατύχημα συνέβη σε κοινόχρηστο χώρο, όπως είσοδος, κλιμακοστάσιο, προθάλαμος ανελκυστήρα, χώρος στάθμευσης ή πισίνα
- Εργολάβος που εκτελούσε εργασίες, καθαρισμό ή συντήρηση κατά τον χρόνο εκείνο
- Δημόσια αρχή, όταν ο χώρος είναι δρόμος, πεζοδρόμιο, πάρκο ή άλλος δημόσιος χώρος
Η διάκριση μεταξύ ιδιοκτήτη και κατόχου αξίζει να ξεκαθαρίζει νωρίς. Όταν το υποστατικό είναι μισθωμένο, το μισθωτήριο και κάθε συμφωνία συντήρησης, καθαρισμού ή παροχής υπηρεσιών για το σημείο όπου συνέβη το ατύχημα είναι από τα πρώτα έγγραφα που πρέπει να εξασφαλιστούν.
Οι κοινόχρηστοι χώροι κοινόκτητων οικοδομών διέπονται από τον περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμο, ΚΕΦ. 224, όπως τροποποιήθηκε με τον Ν. 6(Ι)/1993. Το άρθρο 38ΚΒ επιβάλλει σε κάθε κοινόκτητη οικοδομή να έχει διαχειριστική επιτροπή. Το άρθρο 38ΚΖ(1) υποχρεώνει την επιτροπή να ελέγχει, να λειτουργεί, να διαχειρίζεται και να διευθύνει την κοινόκτητη ιδιοκτησία και να τη διατηρεί σε καλή κατάσταση και λειτουργικότητα. Το άρθρο 38ΚΣΤ της παρέχει την ικανότητα να ενάγει και να ενάγεται σε σχέση με κάθε ζήτημα που αφορά την κοινόκτητη ιδιοκτησία ή οικοδομή. Το ΚΕΦ. 224 δεν καθιερώνει το ίδιο ευθύνη έναντι ενοίκου ή επισκέπτη που τραυματίζεται, οπότε η απαίτηση αυτή εγείρεται στη βάση της αμέλειας κατά τον περί Αστικών Αδικημάτων Νόμο, ΚΕΦ. 148: η εκ του νόμου υποχρέωση συντήρησης είναι ο λόγος για τον οποίο η επιτροπή τελεί σε σχέση εγγύτητας με όσους χρησιμοποιούν τους χώρους αυτούς και τους οφείλει καθήκον επιμέλειας, ο δε παθών οφείλει και πάλι να αποδείξει την παράβαση και την αιτιώδη συνάφεια. Ο οδηγός του γραφείου για τα κοινόχρηστα έξοδα και τους κοινόχρηστους χώρους εξετάζει τον τρόπο λειτουργίας των οικοδομών αυτών.
Όταν το ίδιο το πράγμα που προκάλεσε τον τραυματισμό κατασκευάστηκε, μετατράπηκε ή επεκτάθηκε, η θέση της άδειας κατά τον περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμο, ΚΕΦ. 96, έχει άμεση σημασία. Το άρθρο 8(1)(α) ορίζει ότι τα σχέδια και οι υπολογισμοί ελέγχονται για τον σκοπό διασφάλισης καταλλήλων συνθηκών υγείας και ασφάλειας αναφορικά με την οικοδομή, οπότε κατασκευή που ανεγέρθηκε χωρίς άδεια είναι κατασκευή που ουδείς έλεγξε για τον σκοπό αυτόν. Το άρθρο 29 προχωρεί περισσότερο: η παράβαση υποχρέωσης που επιβάλλει το ΚΕΦ. 96 αποτελεί αστικό αδίκημα δυνάμει του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου και δημιουργεί αγώγιμο δικαίωμα υπέρ του ζημιωθέντος, η δε ευθύνη αυτή δεν μπορεί να περιοριστεί ή να αποκλειστεί με συμβατικό όρο ή ειδοποίηση. Η απουσία άδειας δεν κρίνει από μόνη της την υπόθεση, διότι η αιτιώδης συνάφεια παραμένει προς απόδειξη, ενώ το άρθρο 4Β εξαιρεί ορισμένες μικρής κλίμακας κατασκευές από την υποχρέωση άδειας.
Ο φάκελος της άδειας για συγκεκριμένο υποστατικό τηρείται από τον Διευθυντή Αδειοδότησης της Ανάπτυξης του Επαρχιακού Οργανισμού Αυτοδιοίκησης. Μπορεί να ζητηθεί γραπτώς από οποιονδήποτε, περιλαμβανομένου του παθόντος ή του δικηγόρου του, δυνάμει του περί του Δικαιώματος Πρόσβασης σε Πληροφορίες του Δημόσιου Τομέα Νόμου του 2017, Ν. 184(Ι)/2017, του οποίου τα άρθρα 3 και 8 παρέχουν δικαίωμα να πληροφορηθεί ο αιτητής αν η αρχή κατέχει την πληροφορία και να τη λάβει. Αφού αρχίσει η διαδικασία, μπορεί επίσης να εξασφαλιστεί με δικαστικό διάταγμα.
Σε κάθε περίπτωση, η βάση της απαίτησης παραμένει η αμέλεια, που είναι αστικό αδίκημα κατά το άρθρο 51 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, ΚΕΦ. 148. Το ότι υπήρχε κίνδυνος και το ότι κάποιος τραυματίστηκε δεν αποδεικνύουν από μόνα τους ότι ο κάτοχος υπολείφθηκε του απαιτούμενου μέτρου επιμέλειας.
Μαρτυρία
Η πρώτη ώρα κρίνει τα περισσότερα.
Στην κατηγορία αυτή, περισσότερο από κάθε άλλη, ο ίδιος ο κίνδυνος αίρεται πριν προλάβει να καταγραφεί.
- Φωτογραφία του ίδιου του κινδύνου, στη θέση του, πριν καθαριστεί ή επιδιορθωθεί, με κάτι στο κάδρο που να δείχνει την κλίμακα και τη θέση
- Φωτογραφίες του περιβάλλοντος χώρου: φωτισμός, σήμανση, το αν υπήρχε προειδοποιητικός κώνος, και η επιφάνεια του δαπέδου
- Το έντυπο συμβάντος που συμπληρώνει η επιχείρηση, και αντίγραφό του. Ζητήστε το αντίγραφο επιτόπου. Εξασφαλίζεται πολύ δυσκολότερα αργότερα
- Το όνομα του υπεύθυνου ή του υπαλλήλου που ασχολήθηκε με το περιστατικό
- Καταγραφές καμερών, τις οποίες τα περισσότερα εμπορικά και ξενοδοχειακά υποστατικά διαθέτουν και τις οποίες τα περισσότερα συστήματα διαγράφουν μέσα σε λίγες ημέρες. Το γραπτό αίτημα διαφύλαξης, υποβαλλόμενο νωρίς, είναι το χρησιμότερο βήμα σε τέτοια υπόθεση. Δεν υποχρεώνει από μόνο του την επιχείρηση να κρατήσει το υλικό, θεμελιώνει όμως τι γνώριζε, ώστε η μεταγενέστερη διαγραφή να μην μπορεί να αποδοθεί στον συνήθη κύκλο εγγραφής, και παρέχει τη νόμιμη βάση διατήρησης. Μπορεί να συνδυαστεί με αίτημα πρόσβασης στο υλικό ως δεδομένο προσωπικού χαρακτήρα. Δεσμευτική για τον κάτοχο είναι η διαταγή που εκδίδει το Δικαστήριο δυνάμει του Μέρους 25 των Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας 2023
- Ονόματα και τηλέφωνα όσων είδαν το συμβάν, περιλαμβανομένων άλλων πελατών
- Τα υποδήματα που φορούσατε, φυλαγμένα ως είχαν
- Η πρώτη ιατρική επίσκεψη, και οι αποδείξεις για κάθε δαπάνη που ακολούθησε
Δύο ζητήματα που τίθενται συχνά είναι το πόση ώρα υπήρχε ο κίνδυνος και το αν είχε ελέγξει κανείς. Προγράμματα καθαρισμού, αρχεία επιθεώρησης και βάρδιες προσωπικού είναι έγγραφα που ενδέχεται να υπάρχουν, και τα κατέχει η άλλη πλευρά. Πριν από την έγερση αγωγής δεν υπάρχει διαδικασία που να επιβάλλει την προσαγωγή τους, και γι' αυτό ζητούνται γραπτώς και νωρίς. Αφού καταχωριστεί η αγωγή, μπορούν να ζητηθούν με διάταγμα ειδικής αποκάλυψης δυνάμει του Μέρους 31 των Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας 2023, το οποίο καλύπτει έγγραφα στην κατοχή, φύλαξη, έλεγχο ή εξουσία διαδίκου που εύλογα μπορούν να υποστηρίξουν την υπόθεση οποιουδήποτε διαδίκου.
Τι καλύπτει η απαίτηση, και ο χρόνος που έχετε
Η απαίτηση καλύπτει τον τραυματισμό και τις τεκμηριωμένες συνέπειές του. Τα κονδύλια ζημιάς που συνήθως εξετάζονται εκτίθενται στον οδηγό του γραφείου Personal Injury Claims in Cyprus. Στις πτώσεις, η πρακτική δυσκολία είναι συνήθως η απόδειξη της κατάστασης του υποστατικού και όχι η απόδειξη του τραυματισμού, και γι' αυτό οι φωτογραφίες έχουν τόση σημασία.
Η αγωγή για αποζημίωση λόγω σωματικής βλάβης υπόκειται σε προθεσμία παραγραφής τριών ετών, βάσει του περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμου 66(Ι)/2012. Από πότε άρχισε να τρέχει στα δικά σας γεγονότα, και ποια είναι η θέση όταν ο παθών ήταν ανήλικος, είναι ερωτήματα που τίθενται νωρίς και όχι αργά.
Αν η ευθύνη είναι εν μέρει και δική σας, το άρθρο 57 του ΚΕΦ. 148 προβλέπει ότι η αξίωση δεν αναιρείται, αλλά η αποζημίωση μειώνεται στην έκταση που το Δικαστήριο κρίνει δίκαιη ενόψει του μεριδίου ευθύνης σας.
Ερωτήσεις που μας τίθενται
Γλίστρησα σε υπεραγορά. Κατά ποιου στρέφομαι;
Το πρώτο ερώτημα είναι ποιος είχε τον έλεγχο του σημείου όπου συνέβη το ατύχημα, που μπορεί να είναι η επιχείρηση που κατέχει το υποστατικό, ο ιδιοκτήτης του κτηρίου όταν το ελάττωμα βρίσκεται στη δομή, ή εργολάβος που εκτελούσε εργασίες ή καθαρισμό. Η βάση της απαίτησης παραμένει η αμέλεια, αστικό αδίκημα κατά το άρθρο 51 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, ΚΕΦ. 148. Το ότι υπήρχε κίνδυνος δεν αποδεικνύει από μόνο του παράβαση του απαιτούμενου μέτρου επιμέλειας.
Δεν το κατήγγειλα εκείνη τη στιγμή. Ντρεπόμουν.
Είναι η συνήθης αντίδραση και δεν είναι μοιραία. Επιστρέψτε, ή γράψτε, και δηλώστε το τώρα, με την ημερομηνία και τον ακριβή χώρο. Έπειτα καταγράψτε τη δική σας εκδοχή όσο ακόμη τη θυμάστε. Εκείνο που χάνεται από τη μη άμεση δήλωση είναι η σύγχρονη καταγραφή της ίδιας της επιχείρησης, και γι' αυτό το υλικό των καμερών πρέπει να ζητηθεί γρήγορα.
Μου ζήτησαν να υπογράψω κάτι πριν φύγω.
Στείλτε μας το, ή στείλτε μας φωτογραφία του, πριν υπογράψετε οτιδήποτε άλλο. Άλλο πράγμα το έντυπο συμβάντος που καταγράφει τι συνέβη και άλλο ένα έγγραφο που καταγράφει συμφωνία για το τι θα ακολουθήσει, και τα δύο δεν ξεχωρίζουν πάντοτε εύκολα τη στιγμή εκείνη. Η απόδειξη, το εξοφλητικό, η δήλωση απαλλαγής και η συμφωνία συμβιβασμού είναι συμβάσεις και σας δεσμεύουν εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 10 του περί Συμβάσεων Νόμου, ΚΕΦ. 149. Παραμερίζονται μόνο για τους λόγους που ο ίδιος Νόμος προβλέπει: εξαναγκασμός κατά το άρθρο 15, ψυχική πίεση κατά το άρθρο 16, απάτη κατά το άρθρο 17, ψευδής παράσταση κατά το άρθρο 18 και κοινή πλάνη ως προς ουσιώδες γεγονός κατά το άρθρο 21. Το άρθρο 16(2)(β) και (3) έχει εδώ σημασία: όταν το ένα μέρος συμβάλλεται με πρόσωπο του οποίου η ικανότητα είναι προσωρινά επηρεασμένη λόγω ασθένειας ή σωματικής κατάπτωσης και η συναλλαγή φαίνεται από μόνη της υπέρμετρα επαχθής, το βάρος απόδειξης ότι δεν υπήρξε ψυχική πίεση μετατίθεται σε εκείνο.
Συνέβη στον κοινόχρηστο χώρο της δικής μου πολυκατοικίας.
Τότε τίθεται το ερώτημα ποιος έχει την ευθύνη συντήρησης του χώρου αυτού. Το άρθρο 38ΚΖ(1) του περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμου, ΚΕΦ. 224, θέτει την υποχρέωση διατήρησης της κοινόκτητης ιδιοκτησίας σε καλή κατάσταση και λειτουργικότητα στη διαχειριστική επιτροπή, ενώ το άρθρο 38ΚΣΤ επιτρέπει στην επιτροπή να ενάγει και να ενάγεται για ζητήματα της κοινόκτητης ιδιοκτησίας. Η απαίτηση τραυματισθέντος ενοίκου ή επισκέπτη παραμένει απαίτηση αμέλειας κατά τον περί Αστικών Αδικημάτων Νόμο, ΚΕΦ. 148, και κρίνεται από το τι γνώριζε και τι έπραξε η επιτροπή. Πείτε μας αν υπάρχει επιτροπή, αν εισπράττονται κοινόχρηστα, και αν είχε παραπονεθεί κανείς για το ίδιο πράγμα παλαιότερα.
Τραυματίστηκε το παιδί μου.
Ρωτήστε για την προθεσμία και για το ποιος εγείρει την απαίτηση πριν κάνετε οτιδήποτε άλλο, και μη θεωρήσετε κανένα από τα δύο δεδομένο χωρίς να ρωτήσετε. Συγκεντρώστε την ίδια μαρτυρία: φωτογραφίες, την καταγραφή του συμβάντος και τα ιατρικά σημειώματα.
Υπήρχε πινακίδα «προσοχή, βρεγμένο δάπεδο». Σημαίνει ότι δεν δικαιούμαι;
Η παρουσία ή η απουσία προειδοποιητικής σήμανσης είναι στοιχείο που φωτογραφίζεται και εξετάζεται μαζί με όλα τα υπόλοιπα, και δεν κρίνει από μόνη της την υπόθεση. Το ερώτημα παραμένει αν ο κάτοχος του χώρου υπολείφθηκε του μέτρου επιμέλειας που απαιτείτο υπό τις περιστάσεις. Αν η ευθύνη είναι εν μέρει και δική σας, το άρθρο 57 του ΚΕΦ. 148 προβλέπει μείωση της αποζημίωσης και όχι απόρριψη της αξίωσης.
Το ατύχημα έγινε σε πεζοδρόμιο ή σε δημόσιο χώρο.
Τότε το ερώτημα ποιος είχε την ευθύνη για το συγκεκριμένο σημείο τίθεται από την αρχή, και μπορεί να αφορά δημόσια αρχή, δήμο ή εργολάβο που εκτελούσε έργα. Αν και σε ποια βάση θεμελιώνεται απαίτηση κατά δημόσιας αρχής, και αν ισχύει ειδική διαδικασία ή συντομότερη προθεσμία, είναι ερώτημα που δεν απαντάται εδώ και εξετάζεται επί των γεγονότων σας.
Πόσο χρόνο έχω για να διεκδικήσω μετά από πτώση;
Η αγωγή για αποζημίωση λόγω σωματικής βλάβης υπόκειται σε προθεσμία παραγραφής τριών ετών, βάσει του περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμου 66(Ι)/2012. Πρακτικά όμως η μαρτυρία στην κατηγορία αυτή χάνεται μέσα σε ημέρες και όχι σε χρόνια. Πείτε μας πρώτα την ημερομηνία και τον χώρο.
Σχετικά κείμενα
Personal Injury Claims in Cyprus: Liability, Evidence and Damages
Σωματικές βλάβεςCommon Expenses and Communal Areas in Cyprus
ΑκίνηταΗ σελίδα αυτή εντάσσεται στη δικαστηριακή εκπροσώπηση. Επιστροφή στις σωματικές βλάβες. Η αγγλική έκδοση βρίσκεται στη σελίδα Accidents in Public and Private Places.
Επικοινωνία
Πώς ξεκινά μια υπόθεση
Λίγες προτάσεις αρκούν: πού συνέβη, τι έφταιγε στον χώρο, και πότε. Απαντούμε εντός μίας εργάσιμης ημέρας. Παρακαλούμε μη μας αποστέλλετε εμπιστευτικά έγγραφα προτού σας επιβεβαιώσουμε ότι μπορούμε να αναλάβουμε.
Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε., Λευκωσία. Τηλέφωνο +357 22 680 330. Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο office@kleanthousplatis.com. Για επείγοντα, klitos@kleanthousplatis.com.
Του Κλείτου Πλατή, Δικηγόρου.
Αποποίηση Ευθύνης: Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η νομοθεσία και η εφαρμογή της ενδέχεται να μεταβληθούν, ενώ κάθε περίπτωση διαφέρει. Παρακαλούμε επικοινωνήστε με το γραφείο Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε. για συμβουλή προσαρμοσμένη στη δική σας υπόθεση.