Η ετήσια άδεια στην Κύπρο είναι είκοσι εργάσιμες ημέρες με πενθήμερη εβδομάδα και είκοσι τέσσερις με εξαήμερη, κατά το άρθρο 5 του Ν. 8/1967, και δεν εξαγοράζεται με χρήμα παρά μόνο στον τερματισμό. Ο χρόνος εργασίας δεν υπερβαίνει τις σαράντα οκτώ ώρες την εβδομάδα κατά μέσο όρο, περιλαμβανομένων των υπερωριών, κατά το άρθρο 7 του Ν. 63(Ι)/2002, με περίοδο αναφοράς τεσσάρων μηνών.
Δύο νόμοι κρίνουν τα περισσότερα ερωτήματα για ώρες και άδειες στην Κύπρο, και απαντούν σε διαφορετικά πράγματα. Ο περί Ετησίων Αδειών μετ' Απολαβών Νόμος 8/1967 λέει πόση άδεια κερδίζεται και πώς λαμβάνεται. Ο περί της Οργάνωσης του Χρόνου Εργασίας Νόμος 63(Ι)/2002 λέει πόσο μεγάλη μπορεί να είναι η εβδομάδα, ποια ανάπαυση πρέπει να χωρά μέσα της, και πώς μοιάζει μια νυχτερινή βάρδια.
Και οι δύο θέτουν κατώτατα και όχι ανώτατα όρια. Όπου η σύμβαση, η συλλογική σύμβαση, το έθιμο ή άλλος νόμος δίνει περισσότερα, ισχύει το ευνοϊκότερο, και το λένε ρητά και οι δύο.
Πόση άδεια κερδίζεται
Το άρθρο 5(1) του Ν. 8/1967 καθορίζει το δικαίωμα του εργοδοτουμένου που έχει εργαστεί όχι λιγότερες από σαράντα οκτώ εβδομάδες εντός του έτους αδείας: είκοσι εργάσιμες ημέρες με πενθήμερη εβδομάδα εργασίας και είκοσι τέσσερις εργάσιμες ημέρες με εξαήμερη. Η επιφύλαξη του ίδιου εδαφίου δείχνει ότι πρόκειται για κατώτατο όριο: όταν ο εργοδοτούμενος δικαιούται δυνάμει νόμου, εθίμου, συλλογικής σύμβασης ή άλλου σε μακρότερο διάστημα, το διάστημα εκείνο υποκαθιστά τις ημέρες αυτές όσο παραμένει σε ισχύ.
Το άρθρο 5(3) ρυθμίζει το έτος στο οποίο ο εργοδοτούμενος εργάστηκε λιγότερες από πενήντα εβδομάδες: η άδεια είναι ανάλογη, με προσαρμογές κατά τους Κανονισμούς του άρθρου 9. Προστατεύει όμως τέσσερα είδη απουσίας, λογίζοντάς τα ως χρόνο εργασίας: την προσωρινή απουσία λόγω ατυχήματος ή ασθένειας, την άδεια μητρότητας, και την απουσία με γονική άδεια, άδεια πατρότητας, άδεια φροντίδας ή άδεια για λόγους ανωτέρας βίας. Έτος που διακόπηκε από ασθένεια ή γέννα δεν είναι επομένως έτος μειωμένης άδειας.
Τι δεν προσμετράται ως άδεια
Το άρθρο 6(1) απαριθμεί όσα δεν λογίζονται ως ημέρες ετήσιας άδειας, και είναι η απάντηση σε αρκετές συνήθεις πρακτικές μισθοδοσίας. Οι δημόσιες αργίες που καθιερώνονται από νόμο, έθιμο ή σύμβαση δεν είναι ημέρες άδειας. Ούτε η άδεια μητρότητας ή πατρότητας. Ούτε οι ημέρες ανικανότητας προς εργασία λόγω ατυχήματος ή ασθένειας. Ούτε οι ημέρες απεργίας ή ανταπεργίας.
Πώς λαμβάνεται, και πώς συσσωρεύεται
Το άρθρο 7(1) απαιτεί η άδεια να περιλαμβάνει μία συνεχή περίοδο όχι λιγότερη των εννέα ημερών. Άδεια που δίνεται μόνο σε μεμονωμένες ημέρες, όσο πρόθυμα και αν τη λαμβάνει έτσι ο εργοδοτούμενος, δεν ικανοποιεί τη διάταξη.
Το άρθρο 7(2) επιτρέπει τη συσσώρευση, με ανώτατο όριο και μόνο κατόπιν συμφωνίας: με συμφωνία εργοδότη και εργοδοτουμένου, οι άδειες συσσωρεύονται μέχρι ανώτατο όριο ίσο προς την άδεια που δικαιούται ο εργοδοτούμενος ως προς δύο έτη. Πέραν αυτού δεν υπάρχει τίποτε να μεταφερθεί.
Την εξαγορά τη ρυθμίζει ο άλλος νόμος. Το άρθρο 8(2) του Ν. 63(Ι)/2002 ορίζει ότι η ελάχιστη περίοδος ετήσιας άδειας μετ' αποδοχών μπορεί να αντικατασταθεί από χρηματική αποζημίωση μόνο σε περίπτωση τερματισμού της εργασιακής σχέσης. Η εξαγορά άδειας από εργαζόμενο που παραμένει βρίσκεται εκτός της διάταξης, και αξίζει να είναι γνωστό πριν τακτοποιηθεί ένα υπόλοιπο αδείας με χρήμα στο τέλος του έτους.
Η εβδομάδα, και ο μέσος όρος που μετρά
Το άρθρο 7(1) του Ν. 63(Ι)/2002 ορίζει ότι, τηρουμένων νόμων ή κανονισμών με ευνοϊκότερες ρυθμίσεις, ο χρόνος εργασίας ανά εβδομάδα δεν μπορεί να υπερβαίνει τις σαράντα οκτώ ώρες κατά μέσο όρο, συμπεριλαμβανομένων των υπερωριών. Η διάταξη ρυθμίζει τον μέσο όρο και όχι τη μεμονωμένη εβδομάδα.
Το άρθρο 7(3) θέτει την περίοδο αναφοράς στους τέσσερις μήνες, και το άρθρο 7(2) κρατά ουδέτερες στον υπολογισμό τις περιόδους ετήσιας άδειας μετ' αποδοχών και άδειας ασθενείας, ώστε ένας μήνας απουσίας να μην δημιουργεί περιθώριο για βαρύτερο μέσο όρο αλλού.
Το άρθρο 7(4) επιτρέπει ατομική παρέκκλιση από τα τρία αυτά εδάφια, τηρουμένων των γενικών αρχών προστασίας της ασφάλειας και της υγείας, και θέτει πέντε προϋποθέσεις: ο εργαζόμενος συναινεί· δεν υφίσταται καμία επίπτωση αν αρνηθεί· ο εργοδότης τηρεί και ενημερώνει αρχείο για όλους όσους παρέχουν τέτοια εργασία· το αρχείο είναι στη διάθεση της αρμόδιας αρχής, που δικαιούται να απαγορεύει ή να περιορίζει την υπέρβαση για λόγους ασφάλειας ή υγείας· και ο εργοδότης παρέχει, κατόπιν αιτήματος, πληροφορίες για τη συναίνεση. Παρέκκλιση που υπάρχει μόνο ως ρήτρα σε τυποποιημένη σύμβαση, χωρίς αρχείο και χωρίς πραγματική ελευθερία άρνησης, δεν τις πληροί.
Η ανάπαυση που πρέπει να χωρά μέσα στην εβδομάδα
Το άρθρο 4(1) δίνει σε κάθε εργαζόμενο ελάχιστη ημερήσια ανάπαυση ένδεκα συνεχόμενων ωρών ανά εικοσιτετράωρο, ενώ το άρθρο 4(2) ορίζει ότι το εικοσιτετράωρο αρχίζει στις 00:01 και λήγει στις 24:00.
Το άρθρο 5(1) δίνει διάλειμμα όταν ο χρόνος ημερήσιας εργασίας υπερβαίνει τις έξι ώρες. Το διάλειμμα είναι συνεχής περίοδος τουλάχιστον δεκαπέντε λεπτών κατά την οποία ο εργαζόμενος δικαιούται να απομακρυνθεί από τη θέση εργασίας του, και δεν επιτρέπεται να χορηγείται συνεχόμενα με την έναρξη ή τη λήξη της ημερήσιας εργασίας. Διάλειμμα κολλημένο στην αρχή ή στο τέλος της βάρδιας δεν είναι διάλειμμα κατά τη διάταξη.
Το άρθρο 6(1) δίνει ελάχιστη εβδομαδιαία ανάπαυση είκοσι τεσσάρων συνεχόμενων ωρών, και το άρθρο 6(3) επιτρέπει στον εργοδότη να επιλέξει αντ' αυτού είτε δύο περιόδους είκοσι τεσσάρων συνεχόμενων ωρών σε δεκατέσσερις ημέρες, είτε μία συνεχή περίοδο τουλάχιστον σαράντα οκτώ ωρών ανά δεκατέσσερις ημέρες.
Νυχτερινή εργασία
Το άρθρο 9(1) ορίζει ότι ο χρόνος εργασίας των εργαζομένων τη νύχτα δεν πρέπει να υπερβαίνει κατά μέσο όρο τις οκτώ ώρες ανά εικοσιτετράωρο, σε περίοδο ενός μηνός ή σε άλλη περίοδο που καθορίζουν συλλογικές συμβάσεις, ενώ η εικοσιτετράωρη εβδομαδιαία ανάπαυση του άρθρου 6(1) δεν λαμβάνεται υπόψη στον μέσο όρο.
Το άρθρο 9(2) είναι αυστηρότερο όταν η εργασία ενέχει ιδιαίτερους κινδύνους ή σημαντική σωματική ή πνευματική ένταση: οι εργαζόμενοι αυτοί δεν πρέπει να εργάζονται περισσότερο από οκτώ ώρες κατά τη διάρκεια εικοσιτετράωρης περιόδου στην οποία πραγματοποιούν νυχτερινή εργασία. Πρόκειται για απόλυτο όριο και όχι για μέσο όρο.
Συχνές Ερωτήσεις
Πόσες ημέρες ετήσιας άδειας δικαιούμαι;
Είκοσι εργάσιμες ημέρες με πενθήμερη εβδομάδα και είκοσι τέσσερις με εξαήμερη, κατά το άρθρο 5(1) του Ν. 8/1967, εφόσον έχετε εργαστεί τουλάχιστον σαράντα οκτώ εβδομάδες μέσα στο έτος αδείας. Όπου η σύμβαση ή η συλλογική σύμβαση δίνει περισσότερα, ισχύει το μακρότερο.
Έλειψα δύο μήνες με ασθένεια. Μειώνεται η άδειά μου;
Όχι. Το άρθρο 5(3) λογίζει την προσωρινή απουσία λόγω ατυχήματος ή ασθένειας ως χρόνο εργασίας για τον αναλογικό υπολογισμό, μαζί με την άδεια μητρότητας και την απουσία με γονική άδεια, άδεια πατρότητας, άδεια φροντίδας ή άδεια ανωτέρας βίας. Και κατά το άρθρο 6(1) οι ημέρες ανικανότητας λόγω ατυχήματος ή ασθένειας δεν προσμετρώνται καθόλου ως ημέρες άδειας.
Ο εργοδότης μέτρησε δημόσια αργία ως ημέρα άδειας.
Το άρθρο 6(1) δεν το επιτρέπει. Οι δημόσιες αργίες που καθιερώνονται από νόμο, έθιμο ή σύμβαση δεν είναι ημέρες ετήσιας άδειας, όπως δεν είναι ούτε η άδεια μητρότητας ή πατρότητας, ούτε οι ημέρες ανικανότητας λόγω ατυχήματος ή ασθένειας, ούτε οι ημέρες απεργίας ή ανταπεργίας.
Μπορώ να πληρωθώ την άδεια αντί να τη λάβω;
Μόνο όταν φεύγετε. Το άρθρο 8(2) του Ν. 63(Ι)/2002 επιτρέπει την αντικατάσταση της ελάχιστης ετήσιας άδειας με χρηματική αποζημίωση μόνο σε περίπτωση τερματισμού της εργασιακής σχέσης. Όσο η εργασία συνεχίζεται, η άδεια λαμβάνεται, και το άρθρο 7(1) του Ν. 8/1967 απαιτεί τουλάχιστον μία συνεχή περίοδο εννέα ημερών.
Μεταφέρεται η άδεια στο επόμενο έτος;
Με συμφωνία, και μέχρι ένα όριο. Το άρθρο 7(2) του Ν. 8/1967 επιτρέπει τη συσσώρευση με συμφωνία εργοδότη και εργοδοτουμένου μέχρι ανώτατο όριο ίσο προς την άδεια που δικαιούται ο εργοδοτούμενος ως προς δύο έτη.
Εργάζομαι τακτικά πάνω από σαράντα οκτώ ώρες. Είναι νόμιμο;
Εξαρτάται από τον μέσο όρο και από τη συναίνεση. Το άρθρο 7(1) του Ν. 63(Ι)/2002 θέτει όριο σαράντα οκτώ ωρών εβδομαδιαίως κατά μέσο όρο, περιλαμβανομένων των υπερωριών, το άρθρο 7(3) υπολογίζει τον μέσο όρο σε τέσσερις μήνες, και το άρθρο 7(2) κρατά ουδέτερες την ετήσια άδεια και την άδεια ασθενείας. Το άρθρο 7(4) επιτρέπει παρέκκλιση, αλλά μόνο όπου συναινέσατε, δεν υφίστασθε επίπτωση αν αρνηθείτε, και ο εργοδότης τηρεί αρχείο στη διάθεση της αρμόδιας αρχής, η οποία μπορεί να απαγορεύσει ή να περιορίσει την υπέρβαση για λόγους ασφάλειας ή υγείας.
Δικαιούμαι διάλειμμα μέσα στην ημέρα;
Όταν ο χρόνος ημερήσιας εργασίας υπερβαίνει τις έξι ώρες, ναι. Το άρθρο 5(1) του Ν. 63(Ι)/2002 δίνει συνεχές διάλειμμα τουλάχιστον δεκαπέντε λεπτών, κατά το οποίο δικαιούστε να απομακρυνθείτε από τη θέση εργασίας σας, και δεν επιτρέπεται να χορηγείται συνεχόμενα με την έναρξη ή τη λήξη της ημερήσιας εργασίας. Χωριστά, το άρθρο 4(1) απαιτεί ένδεκα συνεχόμενες ώρες ανάπαυσης ανά εικοσιτετράωρο.
Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η νομοθεσία και η εφαρμογή της ενδέχεται να μεταβληθούν, ενώ κάθε περίπτωση διαφέρει. Για συμβουλή στη δική σας υπόθεση επικοινωνήστε με τον Κλείτο Πλατή στο klitos@kleanthousplatis.com ή στο +357 22 680 330.
Κλείτος Πλατής
Δικηγόρος, Συνέταιρος
Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε., Λευκωσία · Δημοσιεύθηκε 22 Αυγούστου 2026
Χρειάζεστε συμβουλή για δική σας υπόθεση;
Στείλτε μας τα έγγραφα και μια σύντομη περιγραφή στο office@kleanthousplatis.com και θα σας απαντήσουμε εντός μίας εργάσιμης ημέρας.
Ή συμπληρώστε τη φόρμα επικοινωνίας, στείλτε μας μήνυμα στο WhatsApp, ή τηλεφωνήστε στο +357 22 680 330.
Όταν αλλάζει το κυπριακό δίκαιο, να το μαθαίνετε από εμάς
Ένα σύντομο email όταν αλλάζει κάτι που μετρά: νέα νομοθεσία, μια απόφαση που αξίζει να ξέρετε, μια προθεσμία. Γραμμένο από τους συνεταίρους, χωρίς διαφημίσεις, διαγραφή με ένα κλικ.
Η διεύθυνσή σας χρησιμοποιείται για αυτές τις ενημερώσεις και για τίποτε άλλο.