Ο εργαζόμενος πατέρας δικαιούται δύο εβδομάδες άδεια πατρότητας χωρίς προϋπηρεσία, με επίδομα από τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις αν η ασφάλισή του το θεμελιώνει. Μετά από έξι μήνες στον ίδιο εργοδότη, κάθε γονέας δικαιούται δεκαοκτώ εβδομάδες γονική άδεια για κάθε παιδί, μέρος της με επίδομα, και προστατεύεται από απόλυση.
Το πρώτο σας μήνυμα δεν κοστίζει τίποτα: εντός μίας εργάσιμης ημέρας σας λέμε αν μπορούμε να βοηθήσουμε και πόσο θα κοστίσει.
klitos@kleanthousplatis.com
Το παιδί σας έρχεται, ή μια υιοθεσία ολοκληρώνεται, και θέλετε να ξέρετε τρία πράγματα: πόση άδεια δικαιούστε, ποιος την πληρώνει και τι μπορεί να πει ο εργοδότης. Οι εργοδότες κάνουν τις ίδιες ερωτήσεις από την άλλη πλευρά.
Δύο νόμοι απαντούν. Ο περί Αδειών (Πατρότητας, Γονική, Φροντίδας, Ανωτέρας Βίας) και Ευέλικτων Ρυθμίσεων Εργασίας για την Ισορροπία μεταξύ Επαγγελματικής και Ιδιωτικής Ζωής Νόμος του 2022, Ν. 216(Ι)/2022, δίνει την άδεια και προστατεύει τον εργαζόμενο που τη λαμβάνει. Ο περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμος του 2010, Ν. 59(Ι)/2010, καταβάλλει τα επιδόματα. Και οι δύο παρουσιάζονται εδώ όπως ισχύουν στις 29 Οκτωβρίου 2026, με τις τροποποιήσεις του 2024 και του 2025. Την άδεια φροντίδας, την απουσία για λόγους ανωτέρας βίας και τις ευέλικτες ρυθμίσεις εργασίας, που ρυθμίζει ο ίδιος Νόμος, τις εξηγούμε στο άρθρο για τις οικογενειακές άδειες και την ευέλικτη εργασία.
Άδεια πατρότητας: δύο εβδομάδες, χωρίς προϋπηρεσία
Ο εργαζόμενος πατέρας δικαιούται άδεια πατρότητας δύο συνεχόμενων εβδομάδων όταν αποκτά τέκνο (άρθρο 5(1) του Ν. 216(Ι)/2022):
- μέσω φυσικής μητέρας·
- μέσω παρένθετης μητρότητας· ή
- με υιοθεσία τέκνου ηλικίας μέχρι δώδεκα ετών.
Δεν απαιτείται προϋπηρεσία. Το άρθρο 5(3) ορίζει ότι το δικαίωμα, και η υποχρέωση του εργοδότη να το παραχωρήσει, υπάρχουν ανεξάρτητα από τη διάρκεια προηγούμενης απασχόλησης ή τον χρόνο προϋπηρεσίας. Το δικαίωμα υπάρχει και όταν ο τοκετός καταλήγει στη γέννηση νεκρού τέκνου, για δύο εβδομάδες (άρθρο 5(2)).
Οι δύο εβδομάδες λαμβάνονται μέσα σε ένα διάστημα, όχι σε συγκεκριμένη ημερομηνία. Το διάστημα αρχίζει την εβδομάδα του τοκετού ή της υιοθεσίας και λήγει δύο εβδομάδες μετά τη λήξη της άδειας μητρότητας, όπως την καθορίζει ο περί της Προστασίας της Μητρότητας Νόμος. Πόσο διαρκεί η άδεια μητρότητας το εξηγούμε στο άρθρο για την προστασία της μητρότητας. Αν η μητέρα αποβιώσει πριν ή κατά τον τοκετό ή κατά την άδεια μητρότητας, η άδεια του πατέρα αυξάνεται κατά τις εβδομάδες άδειας μητρότητας που θα απέμεναν σε εκείνη (επιφύλαξη του άρθρου 5(1)).
Ο πατέρας που προσλήφθηκε τον περασμένο μήνα έχει τις ίδιες δύο εβδομάδες με εκείνον που εργάζεται δέκα χρόνια.
Ποιος πληρώνει τις δύο εβδομάδες
Η πληρωμή της άδειας πατρότητας προέρχεται από τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις, μέσω του επιδόματος πατρότητας. Ο Ν. 216(Ι)/2022 δεν υποχρεώνει ο ίδιος τον εργοδότη να συνεχίσει να καταβάλλει μισθό κατά την άδεια: το άρθρο 6(1) παραπέμπει για το επίδομα στον περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμο. Σύμβαση ή συλλογική σύμβαση που δίνει περισσότερα εξακολουθεί να ισχύει (άρθρο 31).
Κατά το άρθρο 29Α του περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμου, ο ασφαλισμένος πατέρας που αποκτά τέκνο με έναν από τους ίδιους τρεις τρόπους δικαιούται το επίδομα, αν πληροί τις ασφαλιστικές προϋποθέσεις. Καταβάλλεται για δύο συνεχόμενες εβδομάδες μέσα στο ίδιο διάστημα με την άδεια, και για τον σκοπό αυτό η εβδομάδα αρχίζει Δευτέρα και τελειώνει Κυριακή. Οι προϋποθέσεις βρίσκονται στην παράγραφο 1 του Τρίτου Πίνακα: πρέπει να έχουν περάσει τουλάχιστον είκοσι έξι εβδομάδες από την έναρξη της ασφάλισής του, και να έχει σε πίστη του ένα ελάχιστο ασφάλισης, και μέσα στο σχετικό έτος εισφορών.
Τρεις κανόνες κρίνουν τι θα λάβει:
- Επίδομα δεν καταβάλλεται για περίοδο για την οποία ο εργοδότης πληρώνει πλήρεις απολαβές. Όταν πληρώνει μέρος τους, το επίδομα μειώνεται ώστε τα δύο μαζί να μην ξεπερνούν τις πλήρεις απολαβές (άρθρο 29Α(4)).
- Το επίδομα χάνεται για όποιο μέρος των δύο εβδομάδων εργαστεί, ως μισθωτός ή ως αυτοτελώς εργαζόμενος (άρθρο 30Α).
- Το εβδομαδιαίο ύψος του καθορίζεται από το Μέρος III του Τέταρτου Πίνακα (άρθρο 26(2)), με βάση την ασφάλιση που έχει σε πίστη του στο σχετικό έτος εισφορών.
Αν η μητέρα αποβιώσει πριν ή κατά τον τοκετό ή κατά την άδεια μητρότητας, το επίδομα αυξάνεται κατά τις εβδομάδες επιδόματος μητρότητας που θα απέμεναν σε εκείνη (άρθρο 29Α(5)).
Γονική άδεια: δεκαοκτώ εβδομάδες για κάθε παιδί, μετά από έξι μήνες
Κάθε εργαζόμενος γονέας που έχει συμπληρώσει έξι μήνες συνεχούς απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη δικαιούται γονική άδεια (άρθρο 8(1)). Οι διαδοχικές συμβάσεις ορισμένου χρόνου με τον ίδιο εργοδότη αθροίζονται για τον υπολογισμό των έξι μηνών.
Ο Νόμος θεωρεί γονέα τη φυσική μητέρα, τον φυσικό πατέρα εφόσον έχει αναγνωρίσει νόμιμα το τέκνο, τους γονείς που απέκτησαν τέκνο μέσω παρένθετης μητρότητας και τους θετούς γονείς (άρθρο 2). Η άδεια διαρκεί:
- δεκαοκτώ εβδομάδες για κάθε τέκνο (άρθρο 8(2))·
- είκοσι εβδομάδες για γονέα τέκνου με αναπηρία ή γονέα προσώπου με αναπηρία (άρθρο 8(3)(α))·
- είκοσι τρεις εβδομάδες για χήρο ή χήρα γονέα, ή για μονό γονέα όταν η γονική μέριμνα έχει αφαιρεθεί από τον άλλο γονέα ή εκείνος δεν έχει αναγνωρίσει το τέκνο (άρθρο 8(3)(β)).
Η άδεια ανήκει σε κάθε γονέα και δεν μεταβιβάζεται, με μία εξαίρεση: μέχρι εννέα εβδομάδες από το υπόλοιπο της άδειας του ενός γονέα μπορούν να μεταβιβαστούν στο υπόλοιπο του άλλου, και μόνο από τις εβδομάδες για τις οποίες δεν καταβάλλεται επίδομα (άρθρο 8(4) και η επιφύλαξή του).
Πότε και πώς λαμβάνεται η γονική άδεια
Η γονική άδεια λαμβάνεται από τη λήξη της άδειας μητρότητας ή πατρότητας που λήφθηκε μέχρι το δέκατο πέμπτο έτος της ηλικίας του τέκνου (άρθρο 9). Για γονέα προσώπου με αναπηρία επεκτείνεται μέχρι το εικοστό πρώτο έτος της ηλικίας του προσώπου. Μέχρι την τροποποίηση του Δεκεμβρίου 2024, τον Ν. 156(Ι)/2024, το όριο ήταν το όγδοο έτος, γι’ αυτό ένας οδηγός που γράφει ακόμη οκτώ δεν είναι επίκαιρος.
Μπορεί να λαμβάνεται τμηματικά, με ελάχιστη διάρκεια μίας ημέρας και μέγιστη πέντε εβδομάδων ανά ημερολογιακό έτος (άρθρο 11(1)). Με αίτηση του εργαζομένου μπορεί εναλλακτικά να χορηγείται με ευέλικτο τρόπο που εξυπηρετεί και τον ίδιο και τον εργοδότη, με ελάχιστη περίοδο μίας ημέρας, και ο τρόπος λήψης δεν θίγει το επίδομα (άρθρο 11(2)).
Γονική άδεια που λήφθηκε με τον προηγούμενο νόμο, μέχρι δέκα εβδομάδες, αφαιρείται από το δικαίωμα (άρθρο 37(3)).
Το επίδομα γονικής άδειας
Μέρος της γονικής άδειας πληρώνεται, και πάλι από τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις. Το άρθρο 29Β του περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμου δίνει στον ασφαλισμένο γονέα επίδομα γονικής άδειας όταν:
- πληροί τις ασφαλιστικές προϋποθέσεις·
- έχει απασχοληθεί δώδεκα μήνες μέσα στους είκοσι τέσσερις μήνες πριν από την έναρξη της περιόδου για την οποία υποβάλλει αίτηση· και
- απουσιάζει από την εργασία του με γονική άδεια.
Οι περίοδοι ανικανότητας για εργασία, άδειας μητρότητας ή πατρότητας, γονικής άδειας, άδειας φροντίδας ή άδειας για λόγους ανωτέρας βίας λογίζονται ως απασχόληση για τους δώδεκα αυτούς μήνες. Το επίδομα καταβάλλεται για συνολική περίοδο (άρθρο 29Β(2)):
- οκτώ εβδομάδων για το πρώτο κατά σειρά γέννησης τέκνο·
- δέκα εβδομάδων για το δεύτερο·
- δώδεκα εβδομάδων για το τρίτο·
- δεκατεσσάρων εβδομάδων για το τέταρτο και κάθε επόμενο τέκνο.
Η σειρά γέννησης υπολογίζεται με βάση τον συνολικό αριθμό τοκετών της μητέρας, και η υιοθεσία τέκνου μέχρι δεκαπέντε ετών ή η απόκτηση τέκνου μέσω παρένθετης μητέρας λογίζεται ως τοκετός. Τα δίδυμα λογίζονται ως τέκνα διαφορετικών τοκετών, και το άθροισμα των περιόδων τους μοιράζεται εξίσου. Για τέκνο που έχει πιστοποιηθεί με αναπηρία, η περίοδος επεκτείνεται κατά τέσσερις ή έξι εβδομάδες, ανάλογα με την πιστοποίηση.
Το επίδομα καταβάλλεται από τη λήξη του επιδόματος μητρότητας ή πατρότητας μέχρι τη συμπλήρωση του δέκατου πέμπτου έτους της ηλικίας του τέκνου, ή του εικοστού πρώτου για πρόσωπο με αναπηρία, με ελάχιστη περίοδο μίας ημέρας και μέγιστη πέντε εβδομάδων ανά ημερολογιακό έτος (άρθρο 29Β(2) και (3)). Όπως και στο επίδομα πατρότητας, δεν καταβάλλεται για περίοδο πλήρων απολαβών, μειώνεται όταν καταβάλλεται μέρος του μισθού, και χάνεται για όσο χρόνο ο γονέας εργάστηκε (άρθρα 29Β(4) και 30Β). Το εβδομαδιαίο ύψος του καθορίζεται από το Μέρος IV(1) του Τέταρτου Πίνακα.
Οι εβδομάδες χωρίς επίδομα μετρούν και αυτές για την ασφάλισή σας. Το άρθρο 18 του Ν. 216(Ι)/2022 χορηγεί γι’ αυτές περίοδο εξομοιούμενης ασφάλισης, εφόσον ο εργαζόμενος υποβάλει αίτηση στον Διευθυντή Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων μέσα σε τρεις μήνες από τη λήξη της άδειας.
Οι απλήρωτες εβδομάδες μετρούν στην κοινωνική σας ασφάλιση μόνο αν υποβάλετε αίτηση μέσα σε τρεις μήνες από τη λήξη της άδειας.
Και ο αυτοτελώς εργαζόμενος γονέας μπορεί να λάβει το επίδομα, προειδοποιώντας τον Διευθυντή τρεις εβδομάδες πριν από την άδεια. Δεν το δικαιούται όταν δεν έχει καταβάλει τις εισφορές των δύο προηγούμενων τριμήνων, ή όταν η άδεια συμπίπτει με περίοδο που η επιχείρησή του δεν λειτουργεί (άρθρο 29Β(4Α) και (4Β)).
Η προειδοποίηση: γραπτώς και έγκαιρα
Η προειδοποίηση είναι το μέρος του εργαζομένου, και καλύτερα να δίνεται γραπτώς, γιατί η γραπτή προειδοποίηση είναι και αυτή που ξεκινά την προστασία από απόλυση που περιγράφεται πιο κάτω.
- Άδεια πατρότητας. Γραπτή προειδοποίηση στον εργοδότη δύο εβδομάδες πριν αρχίσει η άδεια. Αν ο τοκετός είναι έκτακτος ή απρόβλεπτος, ο πατέρας ενημερώνει τον εργοδότη αμέσως, και όχι αργότερα από την ολοκλήρωση του τοκετού (άρθρο 7).
- Γονική άδεια. Προειδοποίηση τρεις εβδομάδες πριν αρχίσει η άδεια, με την ημερομηνία έναρξης και λήξης της (άρθρο 12(1)). Όταν η άδεια χρειάζεται άμεσα, η προειδοποίηση μπορεί να μειωθεί με τη σύμφωνη γνώμη του εργοδότη. Αίτημα για λήψη με ευέλικτο τρόπο αναφέρει επίσης το είδος της ευελιξίας και το μέρος της άδειας που αφορά (άρθρο 12(2)).
Τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει ο εργοδότης
Η άδεια είναι δικαίωμα, όχι χάρη. Ο Νόμος επιτρέπει στον εργοδότη να αναβάλει τη γονική άδεια και να απορρίψει τη λήψη της με ευέλικτο τρόπο, όχι όμως να την αρνηθεί. Η αναβολή της γονικής άδειας κατά το άρθρο 13:
- επιτρέπεται μόνο για λόγους που σχετίζονται με την εύρυθμη λειτουργία της επιχείρησης, και μετά από διαβούλευση με τον εργαζόμενο·
- προϋποθέτει ότι ο εργοδότης προσφέρει πρώτα, στο μέτρο του δυνατού, τη λήψη της άδειας με ευέλικτο τρόπο·
- αν ο εργαζόμενος δεν επιθυμεί τον ευέλικτο τρόπο, αιτιολογείται γραπτώς το αργότερο δύο εβδομάδες πριν από την ημερομηνία που θα άρχιζε η άδεια.
Σε κάθε περίπτωση, ο εργοδότης χορηγεί την άδεια μέσα σε δύο μήνες από το αίτημα (επιφύλαξη του άρθρου 13(3)).
Αίτημα για λήψη της γονικής άδειας με ευέλικτο τρόπο μπορεί να απορριφθεί, αλλά μόνο με συγκεκριμένη διαδικασία (άρθρο 14). Ο εργοδότης ενημερώνει γραπτώς τον εργαζόμενο για την πρόθεσή του και τον καλεί να υποβάλει τις παραστάσεις του μέσα σε μία εβδομάδα. Έπειτα του γνωστοποιεί γραπτώς την απόφασή του, με αιτιολογία, το αργότερο δύο εβδομάδες πριν από την ημερομηνία που θα άρχιζε η άδεια.
Ο Νόμος δεν δίνει στον εργοδότη εξουσία να αναβάλει την άδεια πατρότητας: το άρθρο 13 είναι γραμμένο μόνο για τη γονική άδεια. Κατά τη γονική άδεια, ο εργοδότης οφείλει να ενημερώνει έγκαιρα τον εργαζόμενο για προαγωγές και για την εσωτερική στελέχωση κενών θέσεων και να του επιτρέπει να συμμετέχει (άρθρο 15).
Προστασία από απόλυση και από δυσμενή μεταχείριση
Από την ημέρα που ο εργαζόμενος δίνει γραπτή προειδοποίηση για την πρόθεσή του να λάβει άδεια πατρότητας ή γονική άδεια μέχρι τη λήξη της άδειας, ο εργοδότης δεν μπορεί να τον απολύσει. Για το διάστημα αυτό το άρθρο 23(1) απαγορεύει τον τερματισμό της απασχόλησης, την προειδοποίηση τερματισμού και κάθε άλλη προκαταρκτική ενέργεια ενόψει ενδεχόμενης απόλυσης. Το άρθρο 23(2) προβλέπει τρεις εξαιρέσεις:
- ο εργαζόμενος είναι ένοχος σοβαρού παραπτώματος ή συμπεριφοράς που δικαιολογεί τον τερματισμό·
- η επιχείρηση που τον εργοδοτεί έπαυσε να λειτουργεί·
- η περίοδος διάρκειας της σύμβασης εργασίας έχει λήξει.
Ο εργαζόμενος που απολύεται αφού ζήτησε ή έλαβε άδεια πατρότητας ή γονική άδεια μπορεί να ζητήσει από τον εργοδότη να αιτιολογήσει γραπτώς την απόλυση, και ο εργοδότης οφείλει να το κάνει (άρθρο 23(3)). Τους γενικούς κανόνες για την απόλυση τους εξηγούμε στο άρθρο για τον τερματισμό απασχόλησης.
Η προστασία δεν σταματά στην απόλυση. Το αίτημα ή η λήψη της άδειας δεν αποτελούν σε καμία περίπτωση λόγο λιγότερο ευνοϊκής μεταχείρισης και δεν διακόπτουν το συνεχές της απασχόλησης (άρθρο 22). Ο εργαζόμενος διατηρεί τα κεκτημένα δικαιώματά του, την αρχαιότητά του, το δικαίωμα σε προαγωγή και την επάνοδο σε ισοδύναμη θέση με τις ίδιες αποδοχές (άρθρο 21).
Ο χρόνος της άδειας λογίζεται ως χρόνος εργασίας για την ετήσια άδεια, χωρίς να λογίζεται ως ετήσια άδεια, και ως περίοδος απασχόλησης για τον περί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμο (άρθρο 21(5) και (6)). Απόλυση ή βλαπτική μεταβολή που ακολουθεί καταγγελία για παράβαση είναι άκυρη, εκτός αν ο εργοδότης αποδείξει λόγο άσχετο με την καταγγελία (άρθρο 24).
Αν η άδεια δεν δοθεί ή απολυθείτε
Υπάρχουν τέσσερις δρόμοι, και ο ένας δεν αποκλείει τον άλλο.
- Γραπτό αίτημα στον εργοδότη. Ζητήστε γραπτώς την απόφαση και την αιτιολογία της. Ο εργοδότης οφείλει γραπτή αιτιολογία για την αναβολή, για την απόρριψη του ευέλικτου τρόπου και, αν τη ζητήσετε, για την απόλυση (άρθρα 13, 14 και 23(3)).
- Παράπονο σε Επιθεωρητή της Υπηρεσίας Επιθεωρήσεων του Υπουργείου Εργασίας (άρθρο 25(1)). Ο Επιθεωρητής ερευνά, επιχειρεί να διευθετήσει τη διαφορά και συντάσσει πρακτικό, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ενώπιον του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών. Από την υποβολή του παραπόνου μέχρι τη σύνταξη του πρακτικού διακόπτεται η προθεσμία προσφυγής στο Δικαστήριο αυτό, καθώς και η παραγραφή της απαίτησης (άρθρο 26).
- Παράπονο για διάκριση στον Επίτροπο Διοικήσεως και Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ακόμη και αφού λήξει η εργασιακή σχέση. Όταν στοιχειοθετούνται γεγονότα από τα οποία πιθανολογείται διάκριση, ο εργοδότης πρέπει να αποδείξει ότι δεν υπήρξε (άρθρο 25(2) και (3)).
- Αίτηση στο Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών, που εκδικάζει τις διαφορές από την εφαρμογή του Νόμου (άρθρο 28). Μπορεί να υποβληθεί και αφού λήξει η εργασιακή σχέση, και το βάρος απόδειξης μετατίθεται με τον ίδιο τρόπο (άρθρο 27). Δεν απαιτείται ελάχιστη διάρκεια απασχόλησης, η αποζημίωση δεν έχει ανώτατο όριο, και την καταβάλλει εξ ολοκλήρου ο εργοδότης (άρθρο 29).
Ο εργοδότης που παραβαίνει οποιαδήποτε διάταξη του Νόμου διαπράττει επιπλέον αδίκημα, με χρηματική ποινή μέχρι 7.500 ευρώ (άρθρο 33). Όταν ο Διευθυντής των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων απορρίπτει αίτηση για επίδομα ή την εγκρίνει μερικώς, ο αιτητής λαμβάνει γραπτή γνωστοποίηση της απόφασης και της αιτιολογίας της μέσα σε δέκα ημέρες (άρθρο 80(3) του περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμου).
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη
Πατέρες: δώστε γραπτή προειδοποίηση δύο εβδομάδες νωρίτερα και ζητήστε το επίδομα. Κρατήστε αντίγραφο με την ημερομηνία του. Αν ο εργοδότης πληρώνει ολόκληρο τον μισθό σας για τις δύο εβδομάδες, επίδομα δεν καταβάλλεται· αν δεν πληρώνει τίποτα, το επίδομα είναι αυτό που αντικαθιστά τον μισθό σας, εφόσον η ασφάλισή σας το θεμελιώνει.
Γονείς: σχεδιάστε τη γονική άδεια σε τμήματα μέχρι πέντε εβδομάδων τον χρόνο. Δώστε προειδοποίηση τριών εβδομάδων γραπτώς με τις ημερομηνίες, βεβαιωθείτε ότι έχετε έξι μήνες στον εργοδότη σας, και μετρήστε τις εβδομάδες επιδόματος από τη σειρά γέννησης του παιδιού. Για τις εβδομάδες χωρίς επίδομα, υποβάλετε αίτηση για εξομοιούμενη ασφάλιση μέσα σε τρεις μήνες από τη λήξη της άδειας.
Εργοδότες: η άδεια δεν μπορεί να απορριφθεί. Η γονική άδεια αναβάλλεται μόνο με γραπτή αιτιολογία, τουλάχιστον δύο εβδομάδες νωρίτερα, και ποτέ πέρα από δύο μήνες από το αίτημα, ενώ ο Νόμος δεν δίνει εξουσία αναβολής της άδειας πατρότητας. Από τη γραπτή προειδοποίηση μέχρι τη λήξη της άδειας, μια απόλυση εκθέτει την επιχείρηση σε αξίωση χωρίς ανώτατο όριο αποζημίωσης και σε χρηματική ποινή. Τέτοια ζητήματα, για εργαζομένους και για εργοδότες, εμπίπτουν στον τομέα εργατικού δικαίου του γραφείου μας.
Ερωτήσεις που μας γίνονται
Πόση είναι η άδεια πατρότητας στην Κύπρο και ποιος την πληρώνει;
Δύο συνεχόμενες εβδομάδες, κατά το άρθρο 5 του Ν. 216(Ι)/2022, ανεξάρτητα από την προϋπηρεσία του πατέρα. Την πληρωμή την καταβάλλουν οι Κοινωνικές Ασφαλίσεις: το άρθρο 29Α του περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμου δίνει στον ασφαλισμένο πατέρα που πληροί τις ασφαλιστικές προϋποθέσεις επίδομα πατρότητας για τις ίδιες δύο εβδομάδες. Επίδομα δεν καταβάλλεται για περίοδο για την οποία ο εργοδότης πληρώνει πλήρεις απολαβές, και μειώνεται όταν πληρώνει μέρος τους.
Πόση είναι η γονική άδεια και πόση από αυτήν πληρώνεται;
Δεκαοκτώ εβδομάδες για κάθε παιδί, εφόσον ο γονέας έχει συμπληρώσει έξι μήνες συνεχούς απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη· είκοσι εβδομάδες για γονέα τέκνου ή προσώπου με αναπηρία και είκοσι τρεις για χήρο ή μονό γονέα. Κατά το άρθρο 29Β του περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμου, ο γονέας που πληροί τις προϋποθέσεις του λαμβάνει επίδομα για οκτώ εβδομάδες για το πρώτο παιδί, δέκα για το δεύτερο, δώδεκα για το τρίτο και δεκατέσσερις για το τέταρτο και κάθε επόμενο.
Με πόση προειδοποίηση ενημερώνω τον εργοδότη;
Για την άδεια πατρότητας, γραπτώς δύο εβδομάδες πριν αρχίσει ή, αν ο τοκετός είναι έκτακτος ή απρόβλεπτος, αμέσως και όχι αργότερα από την ολοκλήρωσή του (άρθρο 7). Για τη γονική άδεια, τρεις εβδομάδες πριν αρχίσει, με την ημερομηνία έναρξης και λήξης (άρθρο 12). Και στις δύο περιπτώσεις γράψτε την: η γραπτή προειδοποίηση είναι αυτή που ξεκινά την προστασία από απόλυση του άρθρου 23.
Μπορώ να απολυθώ επειδή ζήτησα άδεια;
Από τη γραπτή προειδοποίηση μέχρι τη λήξη της άδειας, το άρθρο 23 απαγορεύει την απόλυση, την προειδοποίηση απόλυσης και κάθε προκαταρκτική ενέργεια προς αυτήν, εκτός από σοβαρό παράπτωμα, παύση λειτουργίας της επιχείρησης ή λήξη της διάρκειας της σύμβασης. Μπορείτε να ζητήσετε γραπτώς τους λόγους της απόλυσης, και ο εργοδότης οφείλει να σας τους δώσει. Η παράβαση μπορεί να τεθεί ενώπιον Επιθεωρητή ή του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών, ακόμη και αφού λήξει η εργασιακή σχέση.
Τι να γράψω στο πρώτο μήνυμα;
Την ημερομηνία του τοκετού ή της υιοθεσίας, ή την αναμενόμενη, από πότε εργάζεστε στον εργοδότη σας, ποια άδεια ζητήσατε, πώς και πότε, και τι σας απάντησε ο εργοδότης. Αν η άδεια αναβλήθηκε ή απολυθήκατε, γράψτε πότε και επισυνάψτε την επιστολή.
Πηγές
- Ο περί Αδειών (Πατρότητας, Γονική, Φροντίδας, Ανωτέρας Βίας) και Ευέλικτων Ρυθμίσεων Εργασίας για την Ισορροπία μεταξύ Επαγγελματικής και Ιδιωτικής Ζωής Νόμος του 2022, Ν. 216(Ι)/2022, ενοποιημένο κείμενο, άρθρα 2, 5 έως 15, 18, 21 έως 29, 31, 33 και 37, CyLaw
- Ο περί Αδειών (Πατρότητας, Γονική, Φροντίδας, Ανωτέρας Βίας) και Ευέλικτων Ρυθμίσεων Εργασίας για την Ισορροπία μεταξύ Επαγγελματικής και Ιδιωτικής Ζωής (Τροποποιητικός) (Αρ. 2) Νόμος του 2024, Ν. 156(Ι)/2024, CyLaw
- Ο περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμος του 2010, Ν. 59(Ι)/2010, ενοποιημένο κείμενο, άρθρα 26, 29Α, 29Β, 30Α, 30Β και 80 και Τρίτος και Τέταρτος Πίνακας, CyLaw

Κλείτος Πλατής
Δικηγόρος, Συνέταιρος
Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε., Κύπρος
Δημοσιεύθηκε 29 Οκτωβρίου 2026
Χρειάζεστε συμβουλή για δική σας υπόθεση;
Το πρώτο σας μήνυμα δεν κοστίζει τίποτα: εντός μίας εργάσιμης ημέρας σας λέμε αν μπορούμε να βοηθήσουμε και πόσο θα κοστίσει.
klitos@kleanthousplatis.com
Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε. Εγγεγραμμένη δικηγορική εταιρεία Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος HE 441973
Περαιτέρω ανάγνωση
Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η νομοθεσία και η εφαρμογή της ενδέχεται να μεταβληθούν, ενώ κάθε περίπτωση διαφέρει. Για συμβουλή στη δική σας υπόθεση επικοινωνήστε με τον Κλείτο Πλατή στο klitos@kleanthousplatis.com.
Λάβετε νομικές ενημερώσεις με email
Όταν αλλάζει το κυπριακό δίκαιο, να το μαθαίνετε από εμάς
Ένα σύντομο email όταν αλλάζει κάτι που μετρά: νέα νομοθεσία, μια απόφαση που αξίζει να ξέρετε, μια προθεσμία. Γραμμένο από τους συνεταίρους, χωρίς διαφημίσεις, διαγραφή με ένα κλικ.
Είστε στη λίστα. Η επόμενη ενημέρωση για το κυπριακό δίκαιο θα έρθει στο email σας.
Η εγγραφή δεν ολοκληρώθηκε. Γράψτε στο office@kleanthousplatis.com και θα σας προσθέσουμε.
Η διεύθυνσή σας χρησιμοποιείται για αυτές τις ενημερώσεις και για τίποτε άλλο. Προστασία προσωπικών δεδομένων.