Η αδελφή ορκίστηκε σε κυπριακό Προξενείο στο εξωτερικό, αλλά ο λειτουργός πιστοποίησε μόνο την υπογραφή της. Χωρίς jurat δεν υπήρχε ένορκη δήλωση, και η αγωγή δεν στηριζόταν.
Κλείτος Πλατής, δικηγόρος
Το πρώτο σας μήνυμα δεν κοστίζει τίποτα: εντός μίας εργάσιμης ημέρας σας λέμε αν μπορούμε να βοηθήσουμε και πόσο θα κοστίσει.
klitos@kleanthousplatis.com
Ένορκη δήλωση που γίνεται στο εξωτερικό είναι ένορκη δήλωση μόνο αν ο λειτουργός βεβαιώσει ότι ορκίστηκε ενώπιόν του. Στις 21 Οκτωβρίου 2026 το Εφετείο έκρινε ότι ένορκη δήλωση επαλήθευσης που έγινε στο Προξενείο της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Καμπέρα, όπου το jurat ήταν διαγραμμένο και πιστοποιήθηκε μόνο η υπογραφή, δεν ήταν καθόλου ένορκη δήλωση. Οι συγγενείς που προσέβαλλαν τη διαθήκη απέτυχαν να την κάνουν αποδεκτή και καταδικάστηκαν σε €4.000 έξοδα έφεσης πλέον ΦΠΑ.
Η απόφαση αφορά κάθε οικογένεια με μέλη στο εξωτερικό που εμπλέκονται σε κληρονομική διαφορά στην Κύπρο, και όποιον υπογράφει ένορκο έγγραφο εκτός Κύπρου για χρήση σε κυπριακό δικαστήριο.
Τα γεγονότα
Η προσβολή στηριζόταν σε ένα έγγραφο υπογραμμένο στο εξωτερικό. Τον Ιανουάριο του 2023 επτά συγγενείς γυναίκας που πριν από τον θάνατό της κατοικούσε στη Λευκωσία καταχώρισαν κληρονομική αγωγή αμφισβητώντας τη διαθήκη της ημερομηνίας 22 Ιουνίου 2022. Κατά τη Διαταγή 2, θεσμό 13, των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας που ίσχυαν τότε, το κλητήριο σε κληρονομική αγωγή σφραγιζόταν μόνο αφού καταχωριζόταν ένορκη δήλωση ενάγοντος για την επαλήθευσή του. Η αδελφή της αποβιώσασας έκανε τη δήλωση αυτή στο Προξενείο στην Καμπέρα, την ημέρα που καταχωρίστηκε η αγωγή.
Το έγγραφο τιτλοφορούνταν «ένορκη δήλωση» και άρχιζε με τη φράση «ορκίζομαι και λέγω». Στο τέλος του, αριστερά, η διατύπωση που έπρεπε να καταγράφει τον όρκο ήταν διαγραμμένη με διαγώνιες γραμμές. Δεξιά, σφραγίδα και υπογραφή πιστοποιούσαν μόνο την υπογραφή της, με ρητή επιφύλαξη ότι ο λειτουργός δεν αναλάμβανε ευθύνη για το περιεχόμενο αυτού που αποκαλούσε «document» και όχι «affidavit».
Οι εναγόμενοι έθεσαν το ζήτημα σε αίτηση για ασφάλεια εξόδων. Οι συγγενείς ζήτησαν τότε από το δικαστήριο να παραλάβει, να συμπληρώσει ή να τροποποιήσει το έγγραφο. Το Επαρχιακό Δικαστήριο αρνήθηκε, και εφεσίβαλαν.
Γιατί απορρίφθηκε η έφεση
Χωρίς jurat δεν υπάρχει ένορκη δήλωση. Το Δικαστήριο στηρίχθηκε στην Ανδρέας Θεμιστοκλέους & Υιοί Λτδ ν. Arizona Trading Co Ltd (1997) 1 ΑΑΔ 1354, που υιοθετήθηκε στην Arachchige το 2021: η απουσία του jurat καθιστά το έγγραφο χωρίς αποδεικτική αξία, και η παράλειψη είναι ουσιαστική και όχι τυπική. Το jurat είναι η βεβαίωση του προσώπου που λαμβάνει τον όρκο ότι ο δηλών ορκίστηκε ενώπιόν του για την αλήθεια του περιεχομένου, με τον χρόνο και τον τόπο. Όσα γράφει ο ίδιος ο δηλών στο σώμα του εγγράφου δεν το αναπληρώνουν.
Οι διατάξεις για θεραπεία ελαττωμάτων δεν το κάλυπταν. Η Διαταγή 39, θεσμός 15, των παλαιών Θεσμών επέτρεπε στο δικαστήριο να παραλάβει ένορκη δήλωση παρά ανωμαλία στον τύπο ή στο jurat. Το Δικαστήριο έκρινε ότι αυτό καλύπτει επουσιώδεις παρατυπίες, όπως την απουσία των λέξεων «ενώπιόν μου» ή το jurat σε χωριστή σελίδα. Δεν καλύπτει jurat που δεν υπάρχει. Ούτε η Διαταγή 39, θεσμός 16, ούτε το Μέρος 60 των Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας του 2023 μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τροποποίηση.
Τίποτε άλλο δεν άλλαζε το αποτέλεσμα. Ούτε οι δραστικές συνέπειες για τους συγγενείς, ούτε η καθυστέρηση της άλλης πλευράς να εγείρει το ζήτημα, ούτε το ότι το πρωτοκολλητείο είχε παραλάβει το έγγραφο, αφού ο ρόλος του είναι διεκπεραιωτικός και όχι δικαστικός. Το δικαίωμα πρόσβασης στο δικαστήριο κατά το Σύνταγμα και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση προστατεύεται, είπε το Δικαστήριο, αλλά υπόκειται στους δικονομικούς κανόνες.
Η ένορκη δήλωση επαλήθευσης ήταν προϋπόθεση της αγωγής. Το Δικαστήριο υπενθύμισε την Demetriou v. Prodromou (1983) 1 CLR 301, κατά την οποία η ένορκη δήλωση επαλήθευσης σε κληρονομική αγωγή είναι απαρέγκλιτη προϋπόθεση, και η μη συμμόρφωση καθιστά τη διαδικασία άκυρη εξ υπαρχής. Οι συγγενείς υποστήριξαν ότι η σύγχρονη τάση είναι να μην υπάρχει προσκόλληση σε τεχνικές ελλείψεις. Το Δικαστήριο απάντησε ότι η Θεμιστοκλέους ήταν προσέγγιση ουσίας και όχι τυπολατρία.
Σφραγίδα που πιστοποιεί μόνο την υπογραφή σας δεν κάνει το έγγραφο ένορκη δήλωση. Ο λειτουργός πρέπει να βεβαιώσει ότι ορκιστήκατε ενώπιόν του.
Τι αλλάζει με τους Κανονισμούς του 2023
Η ένορκη δήλωση πριν από την αγωγή καταργήθηκε, το jurat όχι. Το Δικαστήριο παρατήρησε ότι οι Κανονισμοί Πολιτικής Δικονομίας του 2023 δεν περιέχουν πρόνοια ανάλογη με τη Διαταγή 2, θεσμό 13. Με βάση την παρατήρηση αυτή, κληρονομική αγωγή που καταχωρίζεται σήμερα δεν εξαρτάται από εκείνη την ένορκη δήλωση επαλήθευσης πριν από την έκδοσή της. Οι ένορκες δηλώσεις όμως χρησιμοποιούνται σε όλες τις διαδικασίες στην Κύπρο, και το έγγραφο εδώ δεν απέτυχε λόγω της διάταξης που το απαιτούσε, αλλά επειδή κατά τον νόμο δεν ορκίστηκε ποτέ.
Τι σημαίνει στην πράξη
Για όποιον υπογράφει στο εξωτερικό: πριν φύγετε από το Προξενείο ή τον συμβολαιογράφο, διαβάστε την τελευταία σελίδα. Πρέπει να αναφέρει ότι ορκιστήκατε ενώπιον του λειτουργού, την ημερομηνία και τον τόπο, και να φέρει την υπογραφή και την ιδιότητά του. Αν ο λειτουργός δέχεται να πιστοποιήσει μόνο την υπογραφή σας, σταματήστε και ρωτήστε τον δικηγόρο σας στην Κύπρο πριν καταχωριστεί οτιδήποτε, γιατί αυτό ακριβώς απέτυχε εδώ.
Για τον δικηγόρο που παραλαμβάνει το έγγραφο: ελέγξτε το πρωτότυπο, όχι σάρωση, πριν από την καταχώριση. Εδώ το ελάττωμα φαινόταν στην ίδια τη σελίδα από την ημέρα που καταχωρίστηκε η αγωγή, και αναδείχθηκε μόνο όταν το χρησιμοποίησε η άλλη πλευρά.
Για την οικογένεια που σκέφτεται να προσβάλει διαθήκη: ο χρόνος σπάνια είναι ο μόνος κίνδυνος. Οι συγγενείς εδώ δεν έχασαν επί της ουσίας της διαθήκης, την οποία κανένα δικαστήριο δεν έχει ακόμη κρίνει. Έχασαν για μια σελίδα που υπέγραψε ένας από αυτούς στην Καμπέρα. Αν βρίσκεστε στο εξωτερικό, κανονίστε εκ των προτέρων την υπογραφή με το Προξενείο, και στείλτε μαζί με το έγγραφο τη διατύπωση του jurat.
Για την άλλη πλευρά: ένα τέτοιο ελάττωμα αξίζει να εγερθεί νωρίς. Οι εναγόμενοι το έθεσαν σε αίτηση για ασφάλεια εξόδων, και αυτό έκρινε το ζήτημα.
Η δικαστηριακή εκπροσώπηση του γραφείου περιλαμβάνει κληρονομικές αγωγές και διαφορές για περιουσίες, για πελάτες στην Κύπρο και στο εξωτερικό. Για την προσβολή διαθήκης γενικά, δείτε τον οδηγό μας για την αμφισβήτηση διαθήκης.
Ερωτήσεις που μας γίνονται
Τι είναι το jurat;
Είναι η βεβαίωση στο τέλος της ένορκης δήλωσης, υπογραμμένη από το πρόσωπο που έλαβε τον όρκο, ότι η δήλωση ορκίστηκε ενώπιόν του, με τον χρόνο και τον τόπο. Το Εφετείο έκρινε στις 21 Οκτωβρίου 2026, ακολουθώντας προγενέστερη νομολογία, ότι χωρίς αυτό το έγγραφο δεν αποτελεί έγκυρη ένορκη δήλωση και δεν έχει αποδεικτική αξία.
Μπορεί να διορθωθεί αργότερα η έλλειψη του jurat;
Μια επουσιώδης παρατυπία στη διατύπωση του jurat μπορεί να παραβλεφθεί από το δικαστήριο. Η πλήρης απουσία του όχι: το Δικαστήριο έκρινε ότι πρόκειται για ζήτημα ουσίας και όχι τύπου, οπότε δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις για παραλαβή ή τροποποίηση ελαττωματικής ένορκης δήλωσης. Το ότι το πρωτοκολλητείο παρέλαβε το έγγραφο δεν αλλάζει τίποτα.
Ζω στο εξωτερικό και πρέπει να ορκιστώ για υπόθεση στην Κύπρο. Τι να ελέγξω;
Πριν φύγετε από το Προξενείο ή τον συμβολαιογράφο, διαβάστε το τέλος του εγγράφου. Πρέπει να αναφέρει ότι ορκιστήκατε ενώπιον του λειτουργού, με ημερομηνία και τόπο, και να φέρει την υπογραφή και την ιδιότητά του. Σφραγίδα που πιστοποιεί μόνο την υπογραφή σας, ή που αποκαλεί το χαρτί «document» αντί για ένορκη δήλωση, είναι ακριβώς το προειδοποιητικό σημάδι της υπόθεσης αυτής.
Ισχύει το ίδιο για κληρονομικές αγωγές που καταχωρίζονται σήμερα;
Η υπόθεση κρίθηκε με τους παλαιούς Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας, που απαιτούσαν ένορκη δήλωση επαλήθευσης πριν από την έκδοση του κλητηρίου σε κληρονομική αγωγή. Το Δικαστήριο παρατήρησε ότι οι Κανονισμοί Πολιτικής Δικονομίας του 2023 δεν περιέχουν ανάλογη πρόνοια. Το τι καθιστά ένα έγγραφο ένορκη δήλωση είναι άλλο ζήτημα, και η νομολογία για το jurat στην οποία στηρίχθηκε το Δικαστήριο δεν συνδέεται με τη μία εκείνη διάταξη.
Τι να γράφει το πρώτο μου μήνυμα;
Το όνομα του αποβιώσαντος, την ημερομηνία της διαθήκης και του θανάτου, τη συγγένειά σας, τη χώρα όπου ζείτε, και αν έχει ήδη καταχωριστεί διαδικασία. Αν έχετε ήδη υπογράψει ένορκο έγγραφο στο εξωτερικό, αρκεί μια σάρωση της τελευταίας του σελίδας για να ξεκινήσουμε.
Πηγές
Κλείτος Πλατής
Δικηγόρος, Συνέταιρος
Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε., Κύπρος
Δημοσιεύθηκε 31 Οκτωβρίου 2026
Χρειάζεστε συμβουλή για δική σας υπόθεση;
Το πρώτο σας μήνυμα δεν κοστίζει τίποτα: εντός μίας εργάσιμης ημέρας σας λέμε αν μπορούμε να βοηθήσουμε και πόσο θα κοστίσει.
klitos@kleanthousplatis.com
Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε. Εγγεγραμμένη δικηγορική εταιρεία Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος HE 441973
Περαιτέρω ανάγνωση
Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η νομοθεσία και η εφαρμογή της ενδέχεται να μεταβληθούν, ενώ κάθε περίπτωση διαφέρει. Για συμβουλή στη δική σας υπόθεση επικοινωνήστε με τον Κλείτο Πλατή στο klitos@kleanthousplatis.com.
Λάβετε νομικές ενημερώσεις με email
Όταν αλλάζει το κυπριακό δίκαιο, να το μαθαίνετε από εμάς
Ένα σύντομο email όταν αλλάζει κάτι που μετρά: νέα νομοθεσία, μια απόφαση που αξίζει να ξέρετε, μια προθεσμία. Γραμμένο από τους συνεταίρους, χωρίς διαφημίσεις, διαγραφή με ένα κλικ.
Είστε στη λίστα. Η επόμενη ενημέρωση για το κυπριακό δίκαιο θα έρθει στο email σας.
Η εγγραφή δεν ολοκληρώθηκε. Γράψτε στο office@kleanthousplatis.com και θα σας προσθέσουμε.
Η διεύθυνσή σας χρησιμοποιείται για αυτές τις ενημερώσεις και για τίποτε άλλο. Προστασία προσωπικών δεδομένων.