Αμφισβήτηση διαθήκης

Δύο παράπονα

Δύο παράπονα, δύο διαφορετικές διαδρομές

Με λίγα λόγια

• Προσβολή του κύρους της διαθήκης, ή αποκατάσταση της νόμιμης μοίρας: διαφορετικά παράπονα, διαφορετικές διαδρομές.
• Η ένσταση που καταχωρείται πριν από τη διαχείριση ακινητοποιεί την κληρονομιά όσο κρίνεται η διαφορά.
• Ενεργούμε και για όσους προσβάλλουν και για εκτελεστές που υπερασπίζονται τη διαθήκη.

Χειριζόμαστε διαφορές για κυπριακές κληρονομιές: προσβολές του κύρους διαθήκης, απαιτήσεις για τη νόμιμη μοίρα, ενστάσεις και διαφορές κατά τη διαδικασία διαχείρισης, και απαιτήσεις κατά εκτελεστών και διαχειριστών που δεν λογοδοτούν.

Ενεργούμε και από τις δύο πλευρές, για το πρόσωπο που προσβάλλει και για την κληρονομιά που αμύνεται, και γι' αυτό η πρώτη εκτίμηση είναι ρεαλιστική αντί για ελπιδοφόρα.

Η ένσταση: να ακινητοποιηθεί η κληρονομιά

Πρόσωπο που έχει συμφέρον στην κληρονομιά μπορεί να καταχωρήσει ένσταση στο πρωτοκολλητείο, δηλώνοντας το συμφέρον του. Όσο αυτή ισχύει, δεν εκδίδεται διάταγμα διαχείρισης: η κληρονομιά δεν μπορεί να διαχειριστεί βάσει της αμφισβητούμενης διαθήκης έως ότου η ένσταση αποσυρθεί, ο ενιστάμενος παραλείψει να φέρει τη διαφορά ενώπιον δικαστηρίου εντός της προθεσμίας που ορίζουν οι κανονισμοί, ή το δικαστήριο διατάξει διαφορετικά.

Είναι φθηνό, γρήγορο, και σας μετατρέπει από παρατηρητή σε διάδικο με τον οποίο οι υπόλοιποι οφείλουν να ασχοληθούν.

Ο κανόνας του χρόνου είναι ανελέητος προς μία μόνο κατεύθυνση: η ένσταση προστατεύει μόνο αν καταχωρηθεί πριν από την έκδοση του διατάγματος.

Μετά τη διανομή οι απαιτήσεις δεν εκλείπουν, όμως η ανάκτηση περιουσίας από κληρονόμους είναι διαφορετική και δυσκολότερη υπόθεση από την αναστολή μιας διανομής που δεν έχει ακόμη γίνει.

Τι κερδίζει πραγματικά αυτές τις υποθέσεις

Όχι η αγανάκτηση: αστοχίες σύνταξης, μαρτυρία περί δικαιοπρακτικής ικανότητας, και μετατόπιση του βάρους.

Οι προσβολές που ευδοκιμούν χτίζονται σε συγκεκριμένα. Τύπος: δύο μάρτυρες που δεν ήταν παρόντες ταυτόχρονα, φύλλο που κανείς δεν μονόγραψε, υπογραφή που δεν βρίσκεται στο τέλος. Ικανότητα: κρίνεται κατά τον χρόνο σύνταξης, με βάση τα ιατρικά αρχεία της περιόδου εκείνης, όχι με βάση αναμνήσεις.

Οι κανόνες περί βάρους απόδειξης κάνουν σιωπηλή δουλειά: η νόμιμη σύνταξη κατά κανόνα τεκμαίρει ότι ο διαθέτης γνώριζε και ενέκρινε το περιεχόμενο, όμως όπου το πρόσωπο που ωφελείται συνέβαλε στην ετοιμασία της διαθήκης, ή όπου η διαθήκη αποκλίνει ριζικά και ανεξήγητα από κάθε προηγούμενη, το δικαστήριο αναμένει από εκείνον που στηρίζεται στη διαθήκη να άρει την υποψία.

Η ανεπίτρεπτη επιρροή προβάλλεται σχεδόν σε κάθε οικογενειακή διαφορά και αποδεικνύεται σε ελάχιστες: το βάρος φέρει εκείνος που την επικαλείται, και η εγγύτητα από μόνη της δεν δημιουργεί τεκμήριο. Το λέμε νωρίς, γιατί οι υποθέσεις που τρέχουν μόνο με αγανάκτηση καταναλώνουν κληρονομιές.

Όταν η διαθήκη είναι έγκυρη αλλά παίρνει υπερβολικά πολλά

Συχνά το πραγματικό παράπονο δεν αφορά το κύρος αλλά το μέγεθος. Κατά τον περί Διαθηκών και Διαδοχής Νόμο, Κεφ. 195, μέρος της κληρονομιάς διανέμεται από τον νόμο ανεξαρτήτως του τι ορίζει η διαθήκη. Το αν προκύπτει τέτοια νόμιμη μοίρα, και σε ποια αναλογία, εξαρτάται από το ποιοι στενοί συγγενείς επιζούν.

Η διαδρομή αυτή είναι διαφορετική από την προσβολή του κύρους, και συχνά ευκολότερη: δεν απαιτεί να αποδειχθεί ότι κάποιος ενήργησε κακόπιστα. Η νόμιμη μοίρα αποκαθίσταται, και η διαθήκη λειτουργεί επί του υπολοίπου.

Τι μπορεί πράγματι να αφήσει κανείς, και σε ποιον, εξηγείται στη σελίδα Σύνταξη Διαθήκης στην Κύπρο.

Όταν εκείνος που κρατά την κληρονομιά δεν λογοδοτεί

Χωριστή κατηγορία διαφοράς, και συχνά η πιο απογοητευτική για τους δικαιούχους: η διαθήκη δεν αμφισβητείται, όμως ο εκτελεστής ή ο διαχειριστής δεν προχωρά, δεν λογοδοτεί, ή διαχειρίζεται προς όφελος του εαυτού του.

Οι δικαιούχοι έχουν δικαίωμα σε λογαριασμό της διαχείρισης. Όπου αυτός δεν δίδεται, το δικαστήριο μπορεί να τον διατάξει, και σε σοβαρές περιπτώσεις να απομακρύνει και να αντικαταστήσει το πρόσωπο που διαχειρίζεται. Τα βήματα της κανονικής διαχείρισης εκτίθενται στη σελίδα Διαχείριση Κληρονομιάς στην Κύπρο.

Τι να μας στείλετε

Τη διαθήκη αν την έχετε, την εικόνα της οικογένειας και τι πιστεύετε ότι πήγε στραβά. Αν δεν έχει ακόμη εκδοθεί διάταγμα διαχείρισης, αναφέρετέ το στην πρώτη γραμμή: αλλάζει το πρώτο βήμα.

Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε., Λευκωσία. Τηλέφωνο +357 22 680 330, office@kleanthousplatis.com ή klitos@kleanthousplatis.com. Απαντούμε εντός μίας εργάσιμης ημέρας.