Η άδεια μητρότητας στην Κύπρο είναι είκοσι δύο συναπτές εβδομάδες, και είκοσι έξι από τον τρίτο τοκετό, κατά το άρθρο 3 του Ν. 100(Ι)/1997. Η απόλυση απαγορεύεται από την αρχή της εγκυμοσύνης μέχρι πέντε μήνες μετά το πέρας της άδειας, και απόλυση που έχει ήδη δοθεί ανακαλείται αν η μισθωτή προσκομίσει ιατρικό πιστοποιητικό εντός πέντε εργάσιμων ημερών, ανεξάρτητα από το αν ο εργοδότης γνώριζε.
Ο περί Προστασίας της Μητρότητας Νόμος 100(Ι)/1997 κάνει δύο πράγματα που οι εργοδότες τακτικά παρανοούν. Καθορίζει περίοδο άδειας μεγαλύτερη από όση υποθέτουν οι περισσότεροι, και προστατεύει τη θέση εργασίας για μήνες μετά το πέρας της άδειας, με μηχανισμό που αναιρεί απόλυση ήδη ανακοινωθείσα αντί να δίνει απλώς θεραπεία γι' αυτήν.
Η άδεια, και το υποχρεωτικό της μέρος
Κατά το άρθρο 3(1), μισθωτή που παρουσιάζει πιστοποιητικό εγγεγραμμένου ιατρού ότι αναμένει τοκετό σε καθορισμένη εβδομάδα έχει δικαίωμα σε άδεια μητρότητας. Κατά το άρθρο 3(2) η άδεια αυτή είναι είκοσι δύο συναπτές εβδομάδες, από τις οποίες οι έντεκα λαμβάνονται υποχρεωτικά στην περίοδο που αρχίζει δύο εβδομάδες πριν από την εβδομάδα του αναμενόμενου τοκετού. Η επιφύλαξη επεκτείνει την περίοδο σε είκοσι έξι συναπτές εβδομάδες σε περίπτωση τρίτου και μεταγενέστερων τοκετών.
Το ίδιο άρθρο ρυθμίζει και διευθετήσεις που παλαιότερα έμεναν εκτός νόμου. Μισθωτή που απέκτησε τέκνο μέσω παρένθετης μητρότητας, εφόσον προσκομίσει το δικαστικό διάταγμα κατά τη νομοθεσία για την ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή μαζί με ιατρική βεβαίωση για την έναρξη της εγκυμοσύνης, δικαιούται άδεια μητρότητας κατά το άρθρο 3Α, ενώ το άρθρο 3(2Α) δίνει στην παρένθετη μητέρα δικό της δικαίωμα.
Η προστασία, και πόσο διαρκεί
Το άρθρο 4(1)(α) είναι ο πυρήνας του Νόμου. Με την επιφύλαξη των εξαιρέσεων του άρθρου 4Β, μισθωτή που ενημερώνει γραπτώς τον εργοδότη της ότι βρίσκεται σε κατάσταση εγκυμοσύνης προστατεύεται από απόλυση για περίοδο που εκτείνεται από την αρχή της εγκυμοσύνης μέχρι και πέντε μήνες μετά το πέρας της άδειας μητρότητας.
Το άρθρο 4(1)(β) απαριθμεί τι απαγορεύεται στον εργοδότη κατά την περίοδο αυτή, και το τρίτο σκέλος είναι εκείνο που συνήθως παραβλέπεται. Δεν επιτρέπεται να δίδει προειδοποίηση τερματισμού, ούτε προειδοποίηση που εκπνέει μέσα στην περίοδο· να τερματίζει την απασχόληση· ούτε να προβαίνει σε ενέργειες με στόχο την οριστική αντικατάστασή της. Η πρόσληψη μόνιμου διαδόχου ενόσω εκείνη βρίσκεται σε άδεια εμπίπτει στην απαγόρευση ακόμη και αν δεν ειπώθηκε ποτέ η λέξη απόλυση.
Το άρθρο 4Α επεκτείνει την ίδια προστασία στη θετή μητέρα από τη στιγμή που θα παρουσιάσει τη βεβαίωση των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ότι προτίθεται να αναλάβει το παιδί.
Η απόλυση που αναιρείται μόνη της
Το άρθρο 4(3) είναι η διάταξη που αιφνιδιάζει τους εργοδότες. Τερματισμός απασχόλησης, ή προειδοποίηση για τερματισμό, ανακαλείται, ανεξάρτητα από το αν ο εργοδότης γνώριζε ότι η μισθωτή ήταν έγκυος, εφόσον εκείνη του γνωστοποιήσει την εγκυμοσύνη με πιστοποιητικό εγγεγραμμένου ιατρού εντός πέντε εργάσιμων ημερών από την ημέρα που λαμβάνει γνώση της απόλυσης ή της πρόθεσης απόλυσης.
Δύο πράγματα προκύπτουν. Για τη μισθωτή, οι πέντε εργάσιμες ημέρες είναι λίγες και τρέχουν από τη γνώση της απόλυσης και όχι από την ημερομηνία που αυτή παράγει αποτέλεσμα, οπότε το πιστοποιητικό εξασφαλίζεται αμέσως και όχι αφού ζητηθεί συμβουλή με την ησυχία της. Για τον εργοδότη, η άγνοια δεν είναι απάντηση: απόλυση που αποφασίστηκε καλόπιστα και σε πλήρη άγνοια της εγκυμοσύνης ανακαλείται και πάλι από πιστοποιητικό που θα δοθεί εμπρόθεσμα.
Οι τρεις εξαιρέσεις, και η υποχρέωση που τις συνοδεύει
Το άρθρο 4Β(1) δεν εφαρμόζει τα άρθρα 4 και 4Α σε τρεις περιπτώσεις: όταν η μισθωτή είναι ένοχη σοβαρού παραπτώματος ή συμπεριφοράς που δικαιολογεί τη ρήξη της σχέσης εργοδότησης· όταν η επιχείρηση έπαυσε να λειτουργεί· και όταν έχει λήξει η περίοδος διάρκειας της σύμβασης εργασίας, εξαιρουμένων των περιπτώσεων στις οποίες η μη ανανέωση συνδέεται με την εγκυμοσύνη, τον τοκετό, τη γαλουχία ή την άδεια μητρότητας.
Το άρθρο 4Β(2) συνοδεύει την επίκλησή τους με υποχρέωση: ο εργοδότης οφείλει να γνωστοποιεί γραπτώς στη μισθωτή τους λόγους του τερματισμού ή της προειδοποίησης και να τους αιτιολογεί δεόντως. Εργοδότης που απολύει μέσα στην προστατευόμενη περίοδο και δεν λέει τίποτε δεν έχει τηρήσει τη διάταξη, ακόμη και αν υπήρχε καλός λόγος.
Η μία ώρα την ημέρα, και τι αξίζει
Το άρθρο 5(1) δίνει στη γυναίκα, για τον θηλασμό ή τις αυξημένες φροντίδες που απαιτεί η ανατροφή του παιδιού της, δικαίωμα για δώδεκα μήνες από τον τοκετό, ή από την ημέρα που αρχίζει η άδεια μητρότητας σε περίπτωση υιοθεσίας, είτε να διακόπτει την εργασία για μία ώρα, είτε να προσέρχεται μία ώρα αργότερα, είτε να αποχωρεί μία ώρα νωρίτερα κάθε ημέρα. Γυναίκα που επιλέγει τη διακοπή μπορεί κατά τον χρόνο αυτό να θηλάζει ή να αντλεί και να αποθηκεύει μητρικό γάλα, και ο εργοδότης υποχρεούται να παρέχει τις απαραίτητες διευκολύνσεις κατά τη νομοθεσία για τον μητρικό θηλασμό.
Το άρθρο 5(2) κρίνει τι της κοστίζει: η ώρα, είτε ως διακοπή είτε ως βραδεία προσέλευση είτε ως πρόωρη αποχώρηση, θεωρείται και αμείβεται ως χρόνος εργασίας. Δεν είναι άδεια άνευ απολαβών και δεν αφαιρείται.
Το άρθρο 5Α προσθέτει άδεια απουσίας χωρίς απώλεια αποδοχών για εξετάσεις προγεννητικού ελέγχου, εφόσον αυτές πρέπει να γίνουν εντός του ωραρίου.
Τι κοστίζει η παράβαση, και οι όροι που δεν τη μειώνουν
Κατά το άρθρο 9, εργοδότης που παραβαίνει τις υποχρεώσεις που απορρέουν, μεταξύ άλλων, από τα άρθρα 5, 5Α και 7 είναι ένοχος αδικήματος και υπόκειται, σε περίπτωση καταδίκης, σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις επτά χιλιάδες ευρώ, και σε οκτώ χιλιάδες ευρώ σε δεύτερη καταδίκη για παράβαση του άρθρου 5 μέσα σε δύο έτη.
Το άρθρο 9Α(1) αφαιρεί δύο γνώριμες υπερασπίσεις. Σε περίπτωση παράβασης του Νόμου δεν έχουν εφαρμογή διατάξεις που θέτουν, ως προϋπόθεση της ευθύνης ή του δικαιώματος σε αποζημίωση ή άλλη θεραπεία, ελάχιστο διάστημα απασχόλησης ή ελάχιστο αριθμό ωρών εργασίας, ούτε διατάξεις που θέτουν ανώτατο όριο αποζημίωσης. Το άρθρο 9Α(2) καθιστά άκυρη κάθε σχετική συμφωνία μεταξύ εργοδότη και εργοδοτουμένου. Η μισθωτή με λίγους μήνες υπηρεσίας ή με μερική απασχόληση βρίσκεται εντός της προστασίας, και συμβατικό ανώτατο όριο αποζημίωσης δεν αξίζει τίποτε.
Συχνές Ερωτήσεις
Πόσο διαρκεί η άδεια μητρότητας στην Κύπρο;
Είκοσι δύο συναπτές εβδομάδες κατά το άρθρο 3(2) του Ν. 100(Ι)/1997, και είκοσι έξι συναπτές εβδομάδες σε τρίτο και μεταγενέστερους τοκετούς. Οι έντεκα από τις εβδομάδες λαμβάνονται υποχρεωτικά στην περίοδο που αρχίζει δύο εβδομάδες πριν από την εβδομάδα του αναμενόμενου τοκετού.
Απολύθηκα και μόνο μετά ενημέρωσα τον εργοδότη για την εγκυμοσύνη.
Το άρθρο 4(3) μπορεί να την αναιρέσει. Ο τερματισμός, ή η προειδοποίηση τερματισμού, ανακαλείται ανεξάρτητα από το αν ο εργοδότης γνώριζε την εγκυμοσύνη, εφόσον του τη γνωστοποιήσετε με πιστοποιητικό εγγεγραμμένου ιατρού εντός πέντε εργάσιμων ημερών από την ημέρα που λαμβάνετε γνώση της απόλυσης ή της πρόθεσης. Η προθεσμία είναι σύντομη και τρέχει από τη γνώση, οπότε το πιστοποιητικό εξασφαλίζεται αμέσως.
Για πόσο προστατεύομαι μετά το πέρας της άδειας;
Πέντε μήνες. Το άρθρο 4(1)(α) προστατεύει τη μισθωτή που ενημέρωσε γραπτώς τον εργοδότη για την εγκυμοσύνη, από την αρχή της εγκυμοσύνης μέχρι και πέντε μήνες μετά το πέρας της άδειας μητρότητας, με την επιφύλαξη των εξαιρέσεων του άρθρου 4Β.
Ο εργοδότης προσλαμβάνει μόνιμο άτομο ενόσω είμαι σε άδεια.
Εμπίπτει στην απαγόρευση. Το άρθρο 4(1)(β) απαγορεύει στον εργοδότη, κατά την προστατευόμενη περίοδο, όχι μόνο να προειδοποιεί ή να τερματίζει, αλλά και να προβαίνει σε ενέργειες με στόχο την οριστική αντικατάσταση της μισθωτής. Η κάλυψη της περιόδου της άδειας είναι άλλο πράγμα από τον μόνιμο διάδοχο.
Μπορώ να απολυθώ για πραγματικό πλεονασμό ενώ είμαι έγκυος;
Μόνο εντός των εξαιρέσεων. Το άρθρο 4Β(1) δεν εφαρμόζει την προστασία όταν η μισθωτή είναι ένοχη σοβαρού παραπτώματος που δικαιολογεί τη ρήξη της σχέσης, όταν η επιχείρηση έπαυσε να λειτουργεί, και όταν έληξε η περίοδος σύμβασης ορισμένου χρόνου, εκτός αν η μη ανανέωση συνδέεται με την εγκυμοσύνη, τον τοκετό, τη γαλουχία ή την άδεια. Το άρθρο 4Β(2) απαιτεί τότε ο εργοδότης να γνωστοποιήσει γραπτώς τους λόγους και να τους αιτιολογήσει δεόντως.
Η ώρα του θηλασμού πληρώνεται;
Ναι. Το άρθρο 5(2) ορίζει ότι η ώρα, είτε ως διακοπή εργασίας είτε ως βραδεία προσέλευση είτε ως πρόωρη αποχώρηση, θεωρείται και αμείβεται ως χρόνος εργασίας. Το δικαίωμα διαρκεί δώδεκα μήνες από τον τοκετό κατά το άρθρο 5(1), ενώ οι προγεννητικές εξετάσεις καλύπτονται χωριστά, χωρίς απώλεια αποδοχών, από το άρθρο 5Α.
Εργάζομαι λίγους μήνες, και με μερική απασχόληση. Καλύπτομαι;
Ναι. Το άρθρο 9Α(1) δεν εφαρμόζει καμία διάταξη που θέτει ελάχιστο διάστημα απασχόλησης ή ελάχιστο αριθμό ωρών ως προϋπόθεση της ευθύνης ή του δικαιώματος σε αποζημίωση, ούτε διάταξη που θέτει ανώτατο όριο αποζημίωσης. Το άρθρο 9Α(2) καθιστά άκυρη κάθε αντίθετη συμφωνία.
Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η νομοθεσία και η εφαρμογή της ενδέχεται να μεταβληθούν, ενώ κάθε περίπτωση διαφέρει. Για συμβουλή στη δική σας υπόθεση επικοινωνήστε με τον Κλείτο Πλατή στο klitos@kleanthousplatis.com ή στο +357 22 680 330.
Κλείτος Πλατής
Δικηγόρος, Συνέταιρος
Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε., Λευκωσία · Δημοσιεύθηκε 22 Αυγούστου 2026
Χρειάζεστε συμβουλή για δική σας υπόθεση;
Στείλτε μας τα έγγραφα και μια σύντομη περιγραφή στο office@kleanthousplatis.com και θα σας απαντήσουμε εντός μίας εργάσιμης ημέρας.
Ή συμπληρώστε τη φόρμα επικοινωνίας, στείλτε μας μήνυμα στο WhatsApp, ή τηλεφωνήστε στο +357 22 680 330.
Όταν αλλάζει το κυπριακό δίκαιο, να το μαθαίνετε από εμάς
Ένα σύντομο email όταν αλλάζει κάτι που μετρά: νέα νομοθεσία, μια απόφαση που αξίζει να ξέρετε, μια προθεσμία. Γραμμένο από τους συνεταίρους, χωρίς διαφημίσεις, διαγραφή με ένα κλικ.
Η διεύθυνσή σας χρησιμοποιείται για αυτές τις ενημερώσεις και για τίποτε άλλο.