Η υπηρεσία
Ξεκινάμε από το τι είναι πραγματικά διαθέσιμο.
Με λίγα λόγια
- Πρώτα η νόμιμη μοίρα: τι δεσμεύεται από τον νόμο, και μετά πώς διατίθεται σκόπιμα το υπόλοιπο.
- Διαθήκη που δεν εκτελέστηκε σωστά είναι πρόσκληση σε αμφισβήτηση.
- Περιουσία σε δύο χώρες σημαίνει συντονισμένες διαθήκες, όχι μία «διεθνή».
Συντάσσουμε και εκτελούμε διαθήκες για ανθρώπους με περιουσία στην Κύπρο: κατοίκους, Κύπριους του εξωτερικού και ξένους ιδιοκτήτες κυπριακών ακινήτων. Η δουλειά ξεκινά από το χαρακτηριστικό του κυπριακού δικαίου που ξαφνιάζει σχεδόν όλους: μέρος της περιουσίας δεσμεύεται από τον νόμο για τη στενή οικογένεια, και καμία ρήτρα δεν το παρακάμπτει. Με σύζυγο και τέκνο, το διαθέσιμο μέρος δεν υπερβαίνει το ένα τέταρτο της καθαρής περιουσίας· με σύζυγο ή γονέα χωρίς τέκνα, το μισό.
Πώς λειτουργεί αναλυτικά η νόμιμη μοίρα το εξηγούμε στο άρθρο μας για το τι μπορείτε πράγματι να αφήσετε. Αυτή η σελίδα αφορά την υπηρεσία: σύνταξη, εκτέλεση, συντονισμός, φύλαξη.
Ξεκινήστε με μία σελίδα δεδομένων
Στείλτε μας ποιοι σας επιζούν, πού βρίσκεται η περιουσία σας και τι θέλετε να συμβεί. Το πρώτο σας μήνυμα δεν κοστίζει τίποτα. Απαντάμε εντός μίας εργάσιμης ημέρας με το τι επιτρέπει ο νόμος, τι δεσμεύει, και καθορισμένη αμοιβή για τη διαθήκη.
Η εκτέλεση
Εκτέλεση που αντέχει σε αμφισβήτηση.
Πολλές αμφισβητήσεις ξεκινούν από την τελετή της υπογραφής, όχι από το περιεχόμενο.
Ο περί Διαθηκών και Διαδοχής Νόμος, Κεφ. 195, είναι απαιτητικός στον τύπο. Κατά το άρθρο 23: γραπτή διαθήκη, υπογραφή του διαθέτη στο τέλος της, υπογραφή ή αναγνώριση ενώπιον δύο τουλάχιστον μαρτύρων παρόντων ταυτόχρονα, μάρτυρες που υπογράφουν παρουσία του διαθέτη και ο ένας του άλλου, και μονογραφή κάθε φύλλου. Κατά το άρθρο 22, ο διαθέτης πρέπει να έχει σώες τις φρένες και να έχει συμπληρώσει το δέκατο όγδοο έτος. Οι διαθήκες που υπογράφονται στο σπίτι σκοντάφτουν εδώ συχνότερα από όσο περιμένει κανείς.
Από το 2015 υπάρχει δίχτυ ασφαλείας, στενότερο από όσο ακούγεται. Κατά το άρθρο 23Α, που προστέθηκε με τον Ν. 96(Ι)/2015, το Δικαστήριο μπορεί, με αίτηση, να διορθώσει λάθος ή παράλειψη στις διατυπώσεις, ή γραμματικό ή αριθμητικό λάθος στο περιεχόμενο, και η διαθήκη ισχύει όπως διορθώθηκε. Είναι όμως αίτηση, με μαρτυρία, αφού έχει φύγει ο άνθρωπος που θα εξηγούσε τα πάντα: λόγος να εκτελείται σωστά, όχι λόγος εφησυχασμού.
Δύο ακόμη κανόνες ορίζουν ποιος στέκεται στο δωμάτιο. Κληροδοσία σε μάρτυρα, ή σε σύζυγο ή τέκνο μάρτυρα, είναι άκυρη, αν και η μαρτυρία στέκει: οι δικαιούχοι μένουν εκτός. Ο εκτελεστής, αντίθετα, μπορεί να είναι μάρτυρας.
Όπου η ηλικία ή η υγεία μπορεί αργότερα να δώσει λαβή, χτίζουμε από πριν τον φάκελο που απαντά: εκτέλεση στο γραφείο, σύγχρονη σημείωση, και όπου χρειάζεται ιατρική εκτίμηση την ίδια ημέρα. Η ικανότητα κρίνεται κατά τη στιγμή της εκτέλεσης.
Το διεθνές στοιχείο
Περιουσία σε περισσότερες από μία χώρες.
Μία διαθήκη ανά δικαιοδοσία, γραμμένες να μην ανακαλεί η μία την άλλη.
Για όποιον έχει περιουσία, διαμονή ή ιθαγένεια σε περισσότερες χώρες, πρώτο ερώτημα είναι ποιο δίκαιο διέπει τη διαδοχή. Ο ευρωπαϊκός Κανονισμός για την κληρονομική διαδοχή, που εφαρμόζεται στην Κύπρο, ορίζει ως κανόνα το δίκαιο της συνήθους διαμονής και επιτρέπει επιλογή του δικαίου της ιθαγένειας μέσα στη διαθήκη. Η επιλογή αυτή μπορεί να αλλάξει ολόκληρη την ανάλυση της νόμιμης μοίρας, και πρέπει να γίνει σωστά.
Για τη διοικητική πλευρά του ξένου στοιχείου, δείτε Cyprus Probate From Abroad και το άρθρο μας για αλλοδαπές διαθήκες και κυπριακά ακίνητα.
Αν πρόκειται να συντάξετε ή να αναθεωρήσετε διαθήκη, πείτε μας πού βρίσκεται η περιουσία σας και αν υπάρχει ήδη διαθήκη σε άλλη χώρα, στο office@kleanthousplatis.com, ή μέσω της φόρμας επικοινωνίας. Το πρώτο σας μήνυμα δεν κοστίζει τίποτα: εντός μίας εργάσιμης ημέρας σας λέμε αν μπορούμε να βοηθήσουμε και πόσο θα κοστίσει.
Φύλαξη και αναθεώρηση
Πού ζει η διαθήκη, και πότε αλλάζει.
Διαθήκη που δεν βρίσκει κανείς είναι διαθήκη που δεν υπήρξε.
Ο νόμος δίνει στη διαθήκη επίσημο σπίτι: κατάθεση από τον ίδιο τον διαθέτη στον Πρωτοκολλητή για ασφαλή φύλαξη, σε σφραγισμένο φάκελο και με εγγραφή σε κεντρικό μητρώο, από όπου δεν μετακινείται χωρίς έγκριση δικαστηρίου εκτός αν την αποσύρει ο ίδιος. Διευθετούμε την κατάθεση όπου τη θέλουν οι πελάτες· αλλιώς η εκτελεσμένη διαθήκη φυλάσσεται στο γραφείο, με επικυρωμένα αντίγραφα εκεί που χρειάζονται.
Η διαθήκη αναθεωρείται όταν αλλάζει η ζωή: γάμος, διαζύγιο, παιδιά, αγορά ή πώληση ακινήτου, μετακόμιση σε άλλη χώρα. Δύο από τα γεγονότα αυτά δεν είναι απλώς αφορμή για αναθεώρηση. Κατά το άρθρο 38 του Κεφ. 195, η διαθήκη θεωρείται ότι ανακλήθηκε με τον γάμο του διαθέτη μετά την εκτέλεσή της, και με τη γέννηση τέκνου όταν ο διαθέτης δεν είχε τέκνα κατά την κατάρτισή της, εκτός αν από την ίδια τη διαθήκη προκύπτει ότι έγινε εν όψει του γάμου ή της γέννησης αυτής. Διαθήκη που υπογράφτηκε πριν από τον γάμο, χωρίς τέτοια ρήτρα, μπορεί απλώς να μην υπάρχει πλέον νομικά. Η αναθεώρηση είναι σύντομη και συνήθως δεν αλλάζει τίποτα. Τη μία φορά που αλλάζει, κερδίζει χρόνια βεβαιότητας.
Συνήθεις περιπτώσεις διαθήκης, και πού θα διαβάσετε περισσότερα
Θέλετε να αφήσετε περισσότερα σε ένα πρόσωπο
Το Κεφ. 195 χωρίζει την καθαρή περιουσία σε δύο μέρη: τη νόμιμη μοίρα, που προορίζεται για τη στενή οικογένεια, και το διαθέσιμο μέρος, που το κατευθύνετε με τη διαθήκη σας. Τι μπορείτε πράγματι να αφήσετε, και σε ποιον
Η διαθήκη «αφήνει τα πάντα» σε ένα πρόσωπο
Δεν είναι άκυρη: απλώς δεν πετυχαίνει αυτό που γράφει. Η νόμιμη μοίρα αποκαθίσταται, και η διαθήκη λειτουργεί επί του υπολοίπου. Προσβολή διαθήκης: δύο διαφορετικά παράπονα
Δεν υπάρχει διαθήκη
Η κληρονομιά πηγαίνει στις τάξεις του Πρώτου Παραρτήματος του ΚΕΦ. 195, και η πλησιέστερη τάξη αποκλείει εντελώς την απώτερη. Ένα επιζών τέκνο σημαίνει ότι οι γονείς και τα αδέλφια δεν λαμβάνουν τίποτε. Ποιος κληρονομεί χωρίς διαθήκη
Σας όρισαν εκτελεστή
Η διανομή πριν από τα χρέη είναι το κλασικό λάθος του εκτελεστή, και είναι προσωπικό: ο πιστωτής που εμφανίζεται αφού έχουν φύγει τα χρήματα στρέφεται εναντίον του προσώπου που διένειμε. Καθήκοντα εκτελεστή διαθήκης
Η διαθήκη αμφισβητείται
Όσο εκκρεμεί η διαφορά, το δικαστήριο μπορεί να διορίσει διαχειριστή εν εκκρεμοδικία, που φροντίζει την κληρονομιά υπό τον έλεγχό του αλλά δεν τη διανέμει. Ποιος διαχειρίζεται την κληρονομιά όσο αμφισβητείται η διαθήκη
Ο μάρτυρας είναι και δικαιούχος
Κληροδοσία σε μάρτυρα, ή σε σύζυγο ή τέκνο μάρτυρα, είναι άκυρη, έστω κι αν η μαρτυρία στέκει. Οι δικαιούχοι μένουν έξω από το δωμάτιο της υπογραφής. Εκτέλεση που αντέχει σε αμφισβήτηση
Δωρεές εν ζωή
Σε γιο επιδικάστηκαν 128.500 ευρώ ως νόμιμη μοίρα. Το Ανώτατο απέρριψε την αξίωση: με τις δωρεές εν ζωή της μητέρας του, είχε ήδη λάβει περισσότερα. Οι δωρεές εν ζωή και η νόμιμη μοίρα
Ερωτήσεις που μας τίθενται
Είναι έγκυρη η χειρόγραφη διαθήκη στην Κύπρο;
Αν πληροί τις διατυπώσεις του άρθρου 23 του Κεφ. 195, δηλαδή γραπτό κείμενο, υπογραφή στο τέλος, δύο μάρτυρες παρόντες ταυτόχρονα και μονογραφή κάθε φύλλου, ναι. Το πρακτικό πρόβλημα των διαθηκών που γίνονται στο σπίτι είναι η απόδειξη της ορθής εκτέλεσης χρόνια αργότερα, και γι’ αυτό η τελετή της υπογραφής μετρά όσο και το κείμενο.
Μπορεί ο εκτελεστής να είναι μάρτυρας της διαθήκης;
Ναι. Εκείνο που δεν μπορεί να κάνει ο μάρτυρας είναι να λάβει κληροδοσία: κληροδοσία προς μάρτυρα, ή προς σύζυγο ή τέκνο μάρτυρα, είναι άκυρη, αν και η ίδια η μαρτυρία παραμένει έγκυρη.
Παντρεύτηκα μετά την υπογραφή της διαθήκης μου. Ισχύει ακόμη;
Πολύ πιθανόν όχι. Κατά το άρθρο 38 του Κεφ. 195 η διαθήκη θεωρείται ότι ανακλήθηκε με τον γάμο του διαθέτη μετά την εκτέλεσή της, εκτός αν από τη διαθήκη προκύπτει ότι έγινε εν όψει του γάμου αυτού. Το ίδιο ισχύει για τη γέννηση πρώτου τέκνου όταν η διαθήκη σιωπά. Αν κάτι από τα δύο έχει μεσολαβήσει, αντιμετωπίστε τη διαθήκη ως χρήζουσα επανασύνταξης και πείτε μας τις ημερομηνίες.
Πώς ανακαλείται σκόπιμα μια διαθήκη;
Με έναν από τους τρόπους του άρθρου 37 του Κεφ. 195: με μεταγενέστερη διαθήκη που την ανακαλεί ρητά, με μεταγενέστερη ασυμβίβαστη διαθήκη, η οποία την ανακαλεί μόνο κατά την έκταση της ασυμβατότητας, ή με καταστροφή της από τον διαθέτη, ή από άλλον παρουσία και με εντολή του, με πρόθεση ανάκλησης. Το διαγράψιμο ρητρών πετυχαίνει λιγότερα από όσα νομίζει κανείς: αλλοίωση μετά την εκτέλεση ισχύει μόνο αν εκτελεστεί και η ίδια όπως διαθήκη.
Καλύπτει η ξένη διαθήκη μου τα κυπριακά περιουσιακά στοιχεία;
Ενδεχομένως, αλλά το «καλύπτει» και το «βολεύει» διαφέρουν. Ξένη διαθήκη γραμμένη με την παραδοχή πλήρους ελευθερίας διάθεσης μπορεί να συγκρουστεί με τη νόμιμη μοίρα του κυπριακού δικαίου. Η συνήθης απάντηση είναι συντονισμένη κυπριακή διαθήκη. Φέρτε την ξένη διαθήκη στην πρώτη συνάντηση.
Σχετικά κείμενα
Διαθήκη στην Κύπρο: Τι Μπορείτε Πράγματι να Αφήσετε
ΆρθροΜπορώ να αποκληρώσω το παιδί μου; Η ευθεία απάντηση
ΆρθροΔιαχείριση Κληρονομιάς στην Κύπρο
ΚληρονομικάΠερισσότερα σχετικά κείμενα (1)
Για το πόσο μέρος κληρονομιάς μπορεί να αφεθεί με διαθήκη και πόσο περιέρχεται βάσει του νόμου, δείτε τον υπολογιστή νόμιμης μοίρας.
Η αγγλική έκδοση βρίσκεται στη σελίδα Wills in Cyprus.
Επικοινωνία
Πώς ξεκινά μια υπόθεση
Στείλτε μας τα ονόματα των εμπλεκομένων, σύντομη περιγραφή της διαφοράς και κάθε προθεσμία που τρέχει. Μόλις ολοκληρωθεί ο έλεγχος σύγκρουσης συμφερόντων, θα σας ζητήσουμε τα έγγραφα. Θα σας πούμε πού στέκεται η υπόθεση, τι χρειάζεται άμεσα, και σε ποια βάση θα υπολογιστεί η αμοιβή.
Ποιοι αναλαμβάνουν την εργασία αυτή
Οι δύο συνέταιροι έχουν συνολικά άνω των 40 ετών δικηγορικής εμπειρίας στην Κύπρο. Κάθε υπόθεση τη χειρίζεται ένας από τους δύο.
Ανδρέας Κλεάνθους
Δικηγόρος και Συνέταιρος
Ασκεί δικηγορία στην Κύπρο εδώ και περισσότερα από 30 χρόνια. Η εργασία του περιλαμβάνει δικαστηριακές υποθέσεις, σωματικές βλάβες και ασφαλιστικές απαιτήσεις, είσπραξη οφειλών, διοικητικό δίκαιο, ακίνητα, διαθήκες και διαχείριση κληρονομιών.
Κλείτος Πλατής
Δικηγόρος και Συνέταιρος
Συμβουλεύει σε δικαστηριακές υποθέσεις, σε εταιρικά και εμπορικά ζητήματα και σε θέματα ακινήτων και κατασκευών. Η δικαστηριακή του εργασία περιλαμβάνει δικόγραφα, ενδιάμεσες αιτήσεις, μαρτυρία, διαπραγματεύσεις και προετοιμασία ακρόασης.
Αποποίηση Ευθύνης: Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η νομοθεσία και η εφαρμογή της ενδέχεται να μεταβληθούν, ενώ κάθε περίπτωση διαφέρει. Παρακαλούμε επικοινωνήστε με το γραφείο Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε. για συμβουλή προσαρμοσμένη στη δική σας υπόθεση.