Non-dom, και τι άλλαξε η μεταρρύθμιση του 2026

Κάτοικος είναι το ένα ερώτημα. Το domicile είναι το άλλο, και αυτό κουβαλά τον φόρο

Με μια ματιά

• Η έκτακτη εισφορά στα μερίσματα και στους τόκους πιάνει μόνο κατοίκους που έχουν και κατοικία (domicile) στην Κύπρο.
• Κάτοικος χωρίς κυπριακό domicile, ο non-dom, μένει εκτός, κατά κανόνα για δεκαεπτά έτη κατοικίας.
• Από την 1η Ιανουαρίου 2026, ο Ν. 245(Ι)/2025 μείωσε τα μερίσματα των domiciled στο 5 τοις εκατό και έβγαλε τα ενοίκια από την εισφορά.

Η Κύπρος φορολογεί τα μερίσματα και τους τόκους των φυσικών προσώπων όχι μέσω του φόρου εισοδήματος αλλά μέσω της έκτακτης εισφοράς για την άμυνα, κατά τον Ν. 117(Ι)/2002. Από τον τροποποιητικό Ν. 119(Ι)/2015, η εισφορά εφαρμόζεται σε φυσικό πρόσωπο μόνο αν ισχύουν δύο πράγματα μαζί: το πρόσωπο είναι φορολογικός κάτοικος Κύπρου κατά τον περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμο, και έχει επιπλέον την κατοικία (domicile) του στην Κύπρο.

Κάτοικος χωρίς κυπριακό domicile, ο non-dom, εισπράττει επομένως μερίσματα και τόκους εκτός της εισφοράς. Αυτή είναι όλη η αξία του καθεστώτος, και τη δημιουργεί ο νόμος, όχι κάποια αίτηση ή έγκριση: αν οι ορισμοί σάς ταιριάζουν, το έχετε.

Από πού πηγάζει το domicile, και πότε αλλάζει χέρια

Ο νόμος της εισφοράς δανείζεται την έννοια της κατοικίας από τον περί Διαθηκών και Διαδοχής Νόμο, Κεφ. 195. Έχετε domicile στην Κύπρο για σκοπούς εισφοράς αν έχετε κυπριακή κατοικία καταγωγής κατά τον νόμο εκείνον, σε γενικές γραμμές την κατοικία που σας ακολούθησε από τη γέννηση, με δύο εξαιρέσεις του νόμου: πρόσωπο που έχει αποκτήσει και διατηρεί κατοικία επιλογής εκτός Κύπρου και ήταν μη κάτοικος για τουλάχιστον είκοσι συνεχόμενα έτη πριν από το φορολογικό έτος, και πρόσωπο που ήταν μη κάτοικος για τουλάχιστον είκοσι συνεχόμενα έτη αμέσως πριν τεθούν σε ισχύ οι κανόνες non-dom το 2015.

Απέναντι σε αυτό στέκεται ο κανόνας της λογιζόμενης κατοικίας, και αυτός βάζει το ρολόι για τους νεοφερμένους: ανεξαρτήτως κατοικίας καταγωγής, όποιος υπήρξε φορολογικός κάτοικος Κύπρου για τουλάχιστον δεκαεπτά από τα τελευταία είκοσι έτη πριν από το φορολογικό έτος λογίζεται ότι έχει αποκτήσει domicile στην Κύπρο. Στην πράξη, όποιος μετακομίζει στην Κύπρο απολαμβάνει μεταχείριση non-dom για τα πρώτα δεκαεπτά έτη κατοικίας και λογίζεται domiciled από το δέκατο όγδοο. Μία φορά αποκτημένο, το λογιζόμενο domicile χάνεται μόνο μετά από είκοσι έτη μη κατοικίας.

Τι δεν πληρώνει ο non-dom, και τι πληρώνουν όλοι

Για όσο κρατά το καθεστώς, ο κάτοικος non-dom εισπράττει μερίσματα και τόκους χωρίς καμία έκτακτη εισφορά, είτε η πηγή είναι στην Κύπρο είτε στο εξωτερικό. Η απαλλαγή κάθεται μέσα στον ίδιο τον ορισμό: οι χρεωστικές διατάξεις για μερίσματα και τόκους πιάνουν πρόσωπο που είναι «κάτοικος στη Δημοκρατία», και για φυσικό πρόσωπο αυτό σημαίνει πλέον κάτοικο και domiciled μαζί.

Δύο όρια αξίζει να ειπωθούν καθαρά. Πρώτο, το non-dom αφορά μόνο την έκτακτη εισφορά· δεν αφαιρεί τον φόρο εισοδήματος από εισόδημα που φορολογεί ο περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμος, όπως μισθοί ή επιχειρηματικό εισόδημα, και οι εισφορές στο Γενικό Σύστημα Υγείας εξακολουθούν να οφείλονται επί των ίδιων μερισμάτων και τόκων, με τους όρους που ακολουθούν. Δεύτερο, το καθεστώς ακολουθεί τους ορισμούς έτος προς έτος: αρκετά έτη κατοικίας, ή τα γεγονότα της κατοικίας καταγωγής σας, μπορούν να σας περάσουν τη γραμμή χωρίς καμία δήλωση ή ειδοποίηση.

Η εισφορά ΓεΣΥ, και το όριο που οι περισσότεροι το συναντούν με λάθος σειρά

Η έκτακτη εισφορά για την άμυνα δεν είναι η μόνη επιβάρυνση που φτάνει σε ένα μέρισμα. Το άρθρο 19(1)(ζ) του Ν. 89(Ι)/2001 επιβάλλει εισφορά 2,65% επί του εισοδήματος κάθε εισοδηματία, και το άρθρο 2 ορίζει το εισόδημα αυτό ως το εισόδημα φυσικού προσώπου από τις πηγές που καθορίζονται στο άρθρο 5 του περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμου, εκτός από αποδοχές ή σύνταξη, περιλαμβανομένων ρητά των μερισμάτων όπως τα ορίζει ο περί Εκτάκτου Εισφοράς για την Άμυνα Νόμος. Το καθεστώς non-dom δεν αγγίζει την επιβάρυνση αυτή. Είναι άλλος νόμος, με άλλο κριτήριο, και δεν ρωτά πού είστε domiciled.

Αυτό που έχει είναι ανώτατο όριο. Όπου το άθροισμα αποδοχών, συντάξεων και εισοδημάτων του εισφορέα υπερβαίνει τις 180.000 ευρώ, εισφορά καταβάλλεται μόνο επί των 180.000 ευρώ. Η σειρά με την οποία χτίζεται το άθροισμα καθορίζεται στο ίδιο άρθρο και είναι το σημείο που αξίζει να γνωρίζετε: πρώτα οι αποδοχές, μετά οι συντάξεις, και τελευταία τα εισοδήματα. Ο σύμβουλος που παίρνει μισθό και μερίσματα γεμίζει επομένως το όριο με τον μισθό πριν φτάσει στα μερίσματα, και τα μερίσματα που κάθονται πάνω από αυτό δεν φέρουν καμία εισφορά. Τα ίδια μερίσματα, στα χέρια προσώπου χωρίς αποδοχές, φέρουν 2,65% από το πρώτο ευρώ.

Δύο ακόμη σημεία βρίσκονται στο ίδιο άρθρο. Όπου καταβλήθηκε εισφορά επί ποσού πέραν του ορίου, ο εισφορέας μπορεί να απαιτήσει την επιστροφή της από τον Οργανισμό με σχετικό αίτημα, και για έτος εισφορών που αρχίζει κατά ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2025 το επιπλέον ποσό επιστρέφεται από τον Έφορο Φορολογίας δυνάμει του περί Βεβαιώσεως και Εισπράξεως Φόρων Νόμου. Και καμία εισφορά δεν καταβάλλεται μετά την πάροδο έξι ετών από το τέλος της περιόδου εισφοράς στην οποία αφορά, εκτός αν απολέσθηκε λόγω δόλου ή εσκεμμένης παράλειψης.

Τι άλλαξε ο Ν. 245(Ι)/2025 την 1η Ιανουαρίου 2026

Η έκτακτη εισφορά ξαναχτίστηκε με τον τροποποιητικό Ν. 245(Ι)/2025, που δημοσιεύθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2025 και ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2026, στο πλαίσιο της ευρύτερης φορολογικής μεταρρύθμισης. Για φυσικά πρόσωπα που είναι κάτοικοι και domiciled, οι κύριες αλλαγές:

• Τα μερίσματα χρεώνονται πλέον με 5 τοις εκατό, αντί του προηγούμενου 17 τοις εκατό. Μεταβατικός κανόνας κρατά το 17 τοις εκατό για μερίσματα από κυπριακές εταιρείες που λαμβάνονται εντός έξι ετών από την έναρξη ισχύος, εφόσον προέρχονται από κέρδη φορολογικών ετών μέχρι και το 2025.
• Η λογιζόμενη διανομή τελειώνει: εταιρεία λογίζεται ότι διανέμει το 70 τοις εκατό των λογιστικών κερδών των ετών 2024 και 2025 εντός δύο ετών από το τέλος κάθε έτους, με εισφορά 17 τοις εκατό, και ο θεσμός δεν φτάνει στα κέρδη επόμενων ετών.
• Κανόνας συγκεκαλυμμένης διανομής χρεώνει 10 τοις εκατό όπου περιουσιακά στοιχεία εταιρείας χρησιμοποιούνται ιδιωτικά από μέτοχο ή συνδεδεμένο πρόσωπο, ή περνούν σε αυτούς κάτω από την αγοραία αξία.
• Οι τόκοι για τους domiciled μένουν στο 17 τοις εκατό, με 3 τοις εκατό για πιστοποιητικά αποταμιεύσεως και χρεόγραφα αναπτύξεως της Κυπριακής ή άλλης κυβέρνησης κράτους μέλους της ΕΕ και για εισηγμένα εταιρικά και δημόσια χρεόγραφα, και επιστροφή μέχρι το 3 τοις εκατό όπου το συνολικό ετήσιο εισόδημα μαζί με τους τόκους δεν υπερβαίνει τις δώδεκα χιλιάδες ευρώ.
• Τα ενοίκια βγήκαν: η εισφορά στο εισόδημα από ενοίκια καταργήθηκε και οι σχετικές διατάξεις διαγράφηκαν από τον νόμο.

Τίποτε από αυτά δεν αγγίζει τον non-dom, του οποίου τα μερίσματα και οι τόκοι ήταν εκτός εισφοράς πριν από τη μεταρρύθμιση και μένουν εκτός και μετά. Αυτό που αλλάζει είναι η αριθμητική της παραμονής μετά το δέκατο έβδομο έτος: η απόσταση μεταξύ non-dom και domiciled για τα νέα μερίσματα στένεψε από 17 μονάδες σε 5.

Η επιλογή των 50.000 ευρώ για τους λογιζόμενα domiciled

Ο ίδιος νόμος πρόσθεσε εναλλακτική για μία ομάδα: άτομο που δεν έχει κυπριακή κατοικία καταγωγής αλλά έχει καταστεί λογιζόμενα domiciled με τον κανόνα των δεκαεπτά ετών μπορεί να επιλέξει να καταβάλλει κατ' αποκοπή ετήσια εισφορά πενήντα χιλιάδων ευρώ, ανεξαρτήτως του ύψους του εισοδήματός του, αντί της εισφοράς επί των πραγματικών μερισμάτων και τόκων του.

Οι όροι είναι αυστηροί, και βρίσκονται στον νόμο: η επιλογή είναι ανέκκλητη και δεσμεύει για πέντε συναπτά φορολογικά έτη· γίνεται με αίτηση στον Έφορο μέχρι την 30ή Ιουνίου του πρώτου έτους· το σύνολο της πενταετίας, διακόσιες πενήντα χιλιάδες ευρώ, καταβάλλεται σε μία δόση, και η εκπρόθεσμη καταβολή ακυρώνει την επιλογή για όλη την πενταετία· δεν παραχωρείται πίστωση αλλοδαπού φόρου και τίποτε δεν επιστρέφεται· και κάθε πρόσωπο μπορεί να τη χρησιμοποιήσει το πολύ για δύο πενταετίες. Είναι εργαλείο για μεγάλα, σταθερά επενδυτικά εισοδήματα, και θέλει αριθμητική πριν από ενθουσιασμό.