Ακάλυπτη επιταγή: η ηλεκτρονική καταχώριση ως μαρτυρία

Όταν μια επιταγή παρουσιάζεται με ψηφιακή απεικόνιση και των δύο όψεών της και δεν πληρώνεται, η τράπεζα που την παρουσίασε μπορεί πλέον να καταχωρίσει ηλεκτρονικά τον λόγο της μη πληρωμής και την ημερομηνία παρουσίασης. Μέχρι τώρα όφειλε να τα σφραγίσει ή να τα σημειώσει στο χάρτινο πρωτότυπο.

Η ηλεκτρονική αυτή καταχώριση γίνεται αποδεκτή ως μαρτυρία ενώπιον δικαστηρίου και αποτελεί μαχητό τεκμήριο του αληθούς του περιεχομένου της, όπως ακριβώς η σφραγίδα. Η αλλαγή έγινε με τον Νόμο 143(Ι)/2026, που δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα στις 30 Οκτωβρίου 2026 και τροποποιεί το άρθρο 305Α του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154. Το άρθρο μας για την ακάλυπτη επιταγή εξηγεί συνολικά τα δικαιώματα του κατόχου.

Τι ορίζει πλέον ο νόμος

Η τράπεζα που παρουσίασε την επιταγή μπορεί να καταχωρίσει ηλεκτρονικά τον λόγο και την ημερομηνία. Η τροποποίηση αντικαθιστά τις παραγράφους (β) και (γ) του εδαφίου (4) του άρθρου 305Α, που αφορά την παρουσίαση επιταγής με ηλεκτρονικά μέσα.

Με την παράγραφο (α), που δεν άλλαξε, η τράπεζα επί της οποίας εκδόθηκε η επιταγή πληροφορεί ηλεκτρονικά την τράπεζα που την παρουσίασε για την ημερομηνία παρουσίασης και για τον πραγματικό λόγο της μη πληρωμής, δηλαδή αν οφείλεται σε:

• έλλειψη διαθέσιμων κεφαλαίων·
• κλείσιμο λογαριασμού·
• εντολή μη πληρωμής.

Με τη νέα παράγραφο (β), η τράπεζα που παρουσίασε την επιταγή, μόλις λάβει την πληροφόρηση, σφραγίζει ή σημειώνει ενυπογράφως τον λόγο και την ημερομηνία στο πρωτότυπο. Όταν η επιταγή παρουσιάστηκε με ψηφιακή απεικόνιση και των δύο όψεών της, μπορεί αντί αυτού να τα εναποθέσει με ηλεκτρονικά μέσα.

Με τη νέα παράγραφο (γ), τόσο η σφράγιση όσο και η ηλεκτρονική εναπόθεση γίνονται αποδεκτές ως μαρτυρία ενώπιον δικαστηρίου. Αποτελούν και οι δύο μαχητό τεκμήριο του αληθούς του περιεχομένου τους, και η τράπεζα που συμμορφώνεται δεν παραβιάζει το απόρρητο ή την εμπιστευτικότητα των λογαριασμών των πελατών της.

Νέο εδάφιο (9) ορίζει την ψηφιακή απεικόνιση ως την πιστή και ευκρινή ψηφιακή αναπαράσταση του πρωτοτύπου της επιταγής.

Η επιταγή που εκκαθαρίστηκε ως εικόνα δεν εξαρτάται πια από σφραγίδα σε χαρτί: η ηλεκτρονική καταχώριση της τράπεζας έχει το ίδιο βάρος στο δικαστήριο.

Τι ίσχυε μέχρι τώρα

Μέχρι τις 30 Οκτωβρίου η μαρτυρία έπρεπε να βρίσκεται πάνω στη χάρτινη επιταγή. Για επιταγή που παρουσιαζόταν ηλεκτρονικά, η παλαιά παράγραφος (β) υποχρέωνε την τράπεζα που την παρουσίασε να σφραγίσει ή να σημειώσει ενυπογράφως τον λόγο και την ημερομηνία στο πρωτότυπο.

Η παλαιά παράγραφος (γ) έδινε στη σφραγίδα αυτή, και στον λόγο που σημειωνόταν πάνω στην επιταγή, την ισχύ μαρτυρίας και μαχητού τεκμηρίου. Ηλεκτρονική καταχώριση δεν προβλεπόταν.

Πώς χρησιμοποίησαν τα δικαστήρια τη σφραγίδα

Η σφραγίδα διευκολύνει την απόδειξη του αδικήματος. Στη Vrontis Builders Ltd ν. Γεώργιος Κλεόπα & Υιοί Λτδ (2016), το Ανώτατο Δικαστήριο ανέφερε ότι ο νομοθέτης έχει προβλέψει συγκεκριμένη διαδικασία, η οποία, εφόσον ακολουθείται, διευκολύνει το έργο της κατηγορούσας αρχής.

Σημείωσε ότι το εδάφιο (4) προβλέπει για την παρουσίαση με ηλεκτρονικά μέσα. Οι λόγοι στις σφραγίδες δεν αμφισβητήθηκαν και δεν προσφέρθηκε μαρτυρία εναντίον τους, άρα το τεκμήριο του εδαφίου (4)(γ) παρέμεινε αλώβητο, και μαζί του το αληθές των σφραγίδων. Οι εφέσεις κατά της καταδίκης απορρίφθηκαν.

Απόφαση του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας της 14ης Σεπτεμβρίου 2020 δείχνει την ίδια διαδικασία σε πρώτο βαθμό. Η υπεράσπιση προέβαλε ότι οι επιταγές δεν έφεραν σφραγίδα της τράπεζας επί της οποίας είχαν εκδοθεί. Είχαν κατατεθεί ηλεκτρονικά, και η τράπεζα που τις παρουσίασε είχε σφραγίσει τα πρωτότυπα με τον λόγο και την ημερομηνία που της γνωστοποιήθηκαν. Χωρίς μαρτυρία εναντίον των σφραγίδων, το τεκμήριο ίσχυσε και η εταιρεία καταδικάστηκε.

Τι δεν άλλαξε

Το αδίκημα και οι ποινές μένουν ίδια. Επιταγή που παρουσιάζεται και δεν πληρώνεται λόγω έλλειψης κεφαλαίων ή κλειστού λογαριασμού, και μένει απλήρωτη δεκαπέντε ημέρες από την παρουσίαση, εξακολουθεί να συνιστά αδίκημα κατά το άρθρο 305Α(1).

Η ποινή παραμένει φυλάκιση μέχρι τρία έτη, χρηματική ποινή μέχρι €10.000, ή και οι δύο.

Δύο ακόμη υποχρεώσεις μένουν ως έχουν:

• Με το άρθρο 305Α(3), η τράπεζα επί της οποίας εκδόθηκε η επιταγή εξακολουθεί να σφραγίζει ή να σημειώνει τον λόγο και την ημερομηνία στην επιταγή που επιστρέφεται.
• Με το άρθρο 305Α(5), λειτουργός της τράπεζας που παραβαίνει τις υποχρεώσεις των εδαφίων (3) και (4), εκτός από καλόπιστο λάθος, εξακολουθεί να διαπράττει αδίκημα. Το εδάφιο (4) περιλαμβάνει πλέον και την ηλεκτρονική καταχώριση.

Η ανάκληση της δικής σας επιταγής χωρίς εύλογη αιτία είναι χωριστό αδίκημα, που εξηγεί το άρθρο μας για την ανάκληση επιταγής.

Τι σημαίνει αυτό στην πράξη

Για τον κάτοχο, η καταχώριση της τράπεζας είναι η μαρτυρία που μετρά. Όταν επιταγή που καταθέσατε επιστρέφεται απλήρωτη, μάθετε πώς καταγράφηκαν ο λόγος και η ημερομηνία:

• με σφραγίδα ή σημείωση στο πρωτότυπο·
• ή, αν η επιταγή παρουσιάστηκε με ψηφιακή απεικόνιση, με ηλεκτρονική καταχώριση της τράπεζας που την παρουσίασε.

Έπειτα κινηθείτε με βάση αυτήν:

• Ζητήστε την καταχώριση από την τράπεζά σας, και κρατήστε σε κάθε περίπτωση το πρωτότυπο της επιταγής.
• Ελέγξτε την ημερομηνία παρουσίασης που αναγράφει: από αυτήν μετρούν οι δεκαπέντε ημέρες του άρθρου 305Α(1).
• Ελέγξτε ότι ο λόγος που καταγράφηκε συμφωνεί με τα γεγονότα στα οποία θα στηριχθείτε, είτε σε ποινική καταγγελία είτε σε πολιτική αγωγή για το χρέος.

Για τον εκδότη, η καταχώριση μπορεί ακόμη να αμφισβητηθεί. Είναι μαχητό τεκμήριο, άρα μπορεί να ανατραπεί με μαρτυρία. Χωρίς τέτοια μαρτυρία, τα δικαστήρια δέχονται ότι ισχύει.

Οι δικηγόροι μας για την είσπραξη οφειλών μπορούν να εξετάσουν μια επιστραμμένη επιταγή και την καταχώρισή της, και να σας πουν ποιος δρόμος της ταιριάζει.

Είτε σφραγισμένα σε χαρτί είτε καταχωρισμένα ηλεκτρονικά, ο λόγος και η ημερομηνία που σημειώνει η τράπεζα είναι αυτά που κάνουν μια απλήρωτη επιταγή υπόθεση.

Ερωτήσεις που μας γίνονται

Πηγές

• Ο περί Ποινικού Κώδικα (Τροποποιητικός) Νόμος του 2026, Ν. 143(Ι)/2026, Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι) Αρ. 5100, 30.10.2026
• Ο Ποινικός Κώδικας, Κεφ. 154, ενοποιημένο κείμενο, άρθρο 305Α
• Vrontis Builders Ltd και Άλλος ν. Γεώργιος Κλεόπα & Υιοί Λτδ (2016) 2 ΑΑΔ 518, Ποινικές Εφέσεις 297/2014 και 298/2014, Ανώτατο Δικαστήριο, 17 Ιουνίου 2016
• Παγκύπριος Οργανισμός Αγελαδοτρόφων (ΠΟΑ) Δημόσια Λτδ ν. Pittas Dairy Industries Limited κ.α., Υπόθεση 1479/2013, Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας, 14 Σεπτεμβρίου 2020

Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε. Εγγεγραμμένη δικηγορική εταιρεία Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος HE 441973

Περαιτέρω ανάγνωση

Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η νομοθεσία και η εφαρμογή της ενδέχεται να μεταβληθούν, ενώ κάθε περίπτωση διαφέρει. Για συμβουλή στη δική σας υπόθεση επικοινωνήστε με τον Κλείτο Πλατή στο klitos@kleanthousplatis.com.

Λάβετε νομικές ενημερώσεις με email

Όταν αλλάζει το κυπριακό δίκαιο, να το μαθαίνετε από εμάς

Ένα σύντομο email όταν αλλάζει κάτι που μετρά: νέα νομοθεσία, μια απόφαση που αξίζει να ξέρετε, μια προθεσμία. Γραμμένο από τους συνεταίρους, χωρίς διαφημίσεις, διαγραφή με ένα κλικ.

Αφήστε το κενό

Εγγραφή

Είστε στη λίστα. Η επόμενη ενημέρωση για το κυπριακό δίκαιο θα έρθει στο email σας.

Η εγγραφή δεν ολοκληρώθηκε. Γράψτε στο office@kleanthousplatis.com και θα σας προσθέσουμε.

Η διεύθυνσή σας χρησιμοποιείται για αυτές τις ενημερώσεις και για τίποτε άλλο. Προστασία προσωπικών δεδομένων.