Οφειλές

Είσπραξη οφειλών στην Κύπρο

Η δικαστική απόφαση δεν είναι είσπραξη. Το ερώτημα είναι από πού θα ικανοποιηθεί.

Με λίγα λόγια

Η δικαστική απόφαση δεν είναι είσπραξη. Το ερώτημα είναι από πού θα ικανοποιηθεί, και τέσσερα στάδια χωρίζουν την απαίτηση από τα χρήματα, με το τελευταίο να είναι εκείνο που τα φέρνει. Πριν προχωρήσουμε εξετάζουμε αν είναι γνωστά περιουσιακά στοιχεία ή εισοδήματα του οφειλέτη.

Πριν από οτιδήποτε άλλο

Η απόφαση δεν είναι είσπραξη.

Με λίγα λόγια

  • Πρώτα το ερώτημα αν υπάρχουν περιουσιακά στοιχεία από τα οποία να ικανοποιηθεί η απόφαση.
  • Εξώδικη επιστολή απαίτησης. Πολλές οφειλές διακανονίζονται σε αυτό το στάδιο.
  • Αξιολόγηση του ρεαλιστικού κόστους και του χρόνου είσπραξης, υπόθεση προς υπόθεση.

Μια νομικά ισχυρή απαίτηση μπορεί να παραμένει κακή εμπορική επιλογή, αν ο οφειλέτης δεν έχει περιουσία από την οποία να ικανοποιηθεί η απόφαση. Για αυτό, πριν προχωρήσουμε, εξετάζουμε αν είναι γνωστά περιουσιακά στοιχεία ή εισοδήματα του οφειλέτη που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για εκτέλεση. Αν δεν υπάρχουν, σας το λέμε, ώστε να αποφασίσετε αν αξίζει να προχωρήσετε.

Ένα από τα βήματα διερεύνησης είναι νομοθετικό και συχνά παραβλέπεται. Κατά το άρθρο 51Α του περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμου, Κεφ. 224, στα πρόσωπα που δικαιούνται πληροφορίες από τα μητρώα του Κτηματολογίου περιλαμβάνεται ο ενάγων σε αγωγή κατά του κυρίου του ακινήτου, και ο δικηγόρος που αποδεδειγμένα ενεργεί για λογαριασμό του. Μόλις καταχωριστεί η αγωγή, το αν ο οφειλέτης έχει γη στη Δημοκρατία παύει να είναι εικασία: απαντάται από το ίδιο το μητρώο.

Κάθε υπόθεση αξιολογείται ξεχωριστά ως προς το ρεαλιστικό κόστος και τον χρόνο είσπραξης. Στόχος είναι να μην ξοδέψετε χρήματα σε διαδικασίες που δεν πρόκειται να αποφέρουν αποτέλεσμα.

Πώς προχωρά μια υπόθεση

Τέσσερα στάδια, και το τελευταίο είναι που φέρνει τα χρήματα.

01

Εξώδικη επιστολή απαίτησης. Καταγράφουμε το οφειλόμενο ποσό, τη νομική βάση της απαίτησης και προθεσμία πληρωμής. Πολλές οφειλές διακανονίζονται σε αυτό το στάδιο, χωρίς δικαστική διαδικασία.

02

Αγωγή ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου. Αν ο οφειλέτης δεν ανταποκριθεί, καταχωρίζεται αγωγή σύμφωνα με τους Κανονισμούς Πολιτικής Δικονομίας του 2023, οι οποίοι καθορίζουν αυστηρά χρονοδιαγράμματα για την επίδοση, την καταχώριση δικογράφων και τη διαχείριση της υπόθεσης.

03

Αίτηση για συνοπτική απόφαση. Όπου η οφειλή είναι σαφής και τεκμηριωμένη, εξετάζουμε αν πληρούνται οι προϋποθέσεις για συνοπτική απόφαση, διαδικασία που μπορεί να οδηγήσει σε απόφαση χωρίς πλήρη δίκη, όταν ο εναγόμενος δεν έχει πραγματική υπεράσπιση.

04

Εκτέλεση της απόφασης. Η έκδοση απόφασης δεν σημαίνει αυτόματα και είσπραξη. Αναλόγως των περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη εξετάζουμε τα διαθέσιμα μέσα εκτέλεσης, όπως κατάσχεση κινητής ή ακίνητης περιουσίας ή δέσμευση ποσών που οφείλει τρίτος στον οφειλέτη.

Η προθεσμία που κρίνει την υπόθεση.

Η γενική περίοδος παραγραφής για αξιώσεις από σύμβαση, όπως τιμολόγια, δάνεια ή εμπορικές συναλλαγές, είναι έξι χρόνια από τη γένεση του αγώγιμου δικαιώματος, δυνάμει του άρθρου 7(1) του περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμου 66(Ι)/2012. Η αμοιβή ανεξάρτητου επαγγελματία υπόκειται σε τριετή παραγραφή, δυνάμει του άρθρου 7(2).

Η παραγραφή διακόπτεται και αρχίζει εκ νέου με έγγραφη αναγνώριση της οφειλής ή με μερική καταβολή που υπερβαίνει το πενήντα τοις εκατό του χρέους μαζί με τους τόκους, δυνάμει του άρθρου 17. Αναφέρετέ μας τα ακριβή γεγονότα και τις ημερομηνίες της οφειλής, ώστε να αξιολογήσουμε αν κινδυνεύει να παραγραφεί.

Ποιους εκπροσωπούμε

Επιχειρήσεις με ανεξόφλητα τιμολόγια, δανειστές, εργολάβους που δεν έχουν πληρωθεί, ιδιοκτήτες ακινήτων με ανεξόφλητα ενοίκια, και ιδιώτες με ανεξόφλητα δάνεια ή άλλες συμβατικές οφειλές.

Τα μέσα

Πώς εισπράττουμε οφειλές

Κάθε βήμα γίνεται επειδή το προηγούμενο δεν έφερε πληρωμή, και κάθε βήμα κοστολογείται πριν ξεκινήσει.

Απαίτηση και διαπραγμάτευση

Σωστά συνταγμένη εξώδικη επιστολή, σε επιστολόχαρτο δικηγορικού γραφείου, τακτοποιεί σημαντικό μέρος των οφειλών χωρίς δικαστική διαδικασία.

Αυτό που την κάνει να λειτουργεί δεν είναι μόνο το επιστολόχαρτο. Είναι ότι προσδιορίζει τον σωστό οφειλέτη, καταγράφει με ακρίβεια τι οφείλεται και σε ποια βάση, επισυνάπτει ή παραπέμπει στα έγγραφα που το αποδεικνύουν, δίνει προθεσμία σύντομη αλλά όχι παράλογη, και δηλώνει τι θα ακολουθήσει αν η προθεσμία περάσει. Απαίτηση αόριστη ως προς το ποσό, ή που απειλεί βήμα το οποίο ο δανειστής δεν προτίθεται να κάνει, διδάσκει στον οφειλέτη ότι δεν πρόκειται να συμβεί τίποτε. Είναι επίσης το έγγραφο που η άλλη πλευρά θα προσκομίσει αργότερα για να δείξει τι λεγόταν και τι δεν λεγόταν τότε, οπότε συντάσσεται με αυτό κατά νου.

Δικαστική διαδικασία

Καταχωρίζουμε και προωθούμε την αγωγή, επιδιώκουμε απόφαση λόγω παράλειψης εμφάνισης όπου ο οφειλέτης αγνοεί τη διαδικασία, και πιέζουμε για έγκαιρη επίλυση όπου η υπεράσπιση δεν έχει ουσία.

Η επίδοση είναι το βήμα που προκαλεί συχνότερα καθυστέρηση, ιδίως όταν ο οφειλέτης αποφεύγει ή βρίσκεται εκτός Κύπρου, και σχεδιάζεται αντί να θεωρείται δεδομένη. Όπου καταχωρίζεται υπεράσπιση, το χρήσιμο ερώτημα είναι αν εγείρει πραγματικό ζήτημα ή απλώς το ισχυρίζεται, και η απάντηση καθορίζει όσα ακολουθούν: υπεράσπιση με ουσία είναι υπόθεση που ετοιμάζεται για ακρόαση, ενώ ισχυρισμός χωρίς έγγραφα από πίσω είναι κάτι που δοκιμάζεται νωρίς αντί να σέρνεται για δύο χρόνια.

Δόμηση συμβιβασμού

Συμφωνίες δόσεων, εγγυήσεις και εξασφαλίσεις, ώστε η υπόσχεση πληρωμής να τηρηθεί πράγματι.

Οι περισσότερες οφειλές τελικά πληρώνονται δυνάμει συμφωνίας και όχι δυνάμει απόφασης, και η σύνταξη της συμφωνίας κρίνει αν βρίσκεστε σε καλύτερη θέση από πριν. Συμβιβασμός που αξίζει να υπογραφεί καταγράφει το αναγνωρισμένο ποσό, ορίζει τι συμβαίνει τη στιγμή που χάνεται μια δόση αντί να απαιτεί νέα αγωγή, και λαμβάνει όποια εξασφάλιση ο οφειλέτης είναι διατεθειμένος να δώσει όσο έχει ακόμη κίνητρο να τη δώσει. Συμβιβασμός που απλώς επαναδιατυπώνει την οφειλή με μακρύτερο χρονοδιάγραμμα και χωρίς συνέπεια σε περίπτωση αθέτησης έχει χαρίσει χρόνο χωρίς αντάλλαγμα.

Εκτέλεση της απόφασης

Εγγραφή επιβάρυνσης (memo) επί της ακίνητης ιδιοκτησίας του οφειλέτη, κατάσχεση κινητών, διαδικασία κατάσχεσης εις χείρας τρίτου κατά τραπεζικών λογαριασμών ή τρίτων που οφείλουν χρήματα στον οφειλέτη, και εξέταση των μέσων του οφειλέτη.

Το μέσο εκτέλεσης επιλέγεται με βάση το τι έχει πράγματι ο οφειλέτης και όχι με βάση το τι είναι διαθέσιμο κατ’ αρχήν. Η επιβάρυνση επί ακινήτου είναι υπομονετική: μπορεί να μην φέρει πληρωμή φέτος, αλλά παραμένει επί του ακινήτου και συχνά εξοφλείται όταν ο ιδιοκτήτης χρειαστεί να πουλήσει ή να δανειστεί. Η κατάσχεση εις χείρας τρίτου είναι γρήγορη όπου ο λογαριασμός ή ο τρίτος που πληρώνει είναι γνωστός, και άδεια όπου δεν είναι. Η εξέταση των μέσων είναι το βήμα που δείχνει ποιο από τα υπόλοιπα αξίζει, και χρησιμοποιείται λιγότερο από όσο θα έπρεπε, συνήθως επειδή οι δανειστές αντιμετωπίζουν την απόφαση ως το τέλος της άσκησης αντί για την αρχή της.

Δύο από τα βήματα αυτά αξίζει να τα γνωρίζει κανείς με λεπτομέρεια, γιατί την αξία τους την κρίνουν διατάξεις του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου, ΚΕΦ. 6, που οι περισσότεροι δανειστές δεν διαβάζουν ποτέ.

Το σημείωμα. Δυνάμει του άρθρου 53, απόφαση εγγεγραμμένη στο Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο καθιστά οποιαδήποτε ακίνητη ιδιοκτησία επί της οποίας ο οφειλέτης έχει συμφέρον, και η οποία είναι εγγεγραμμένη στο όνομά του, εγγύηση για το εξ αποφάσεως χρέος. Αυτό που το κάνει να αξίζει ακόμη και έναντι οφειλέτη χωρίς μετρητά είναι το άρθρο 57: ενόσω η εγγραφή είναι σε ισχύ, το συμφέρον του οφειλέτη επιβαρύνεται με το χρέος κατά προτεραιότητα έναντι κάθε χρέους ή υποχρέωσης με τα οποία δεν επιβαρύνθηκε ειδικά η ιδιοκτησία πριν από την κατάθεση του σημειώματος, και η επιβάρυνση ισχύει ανεξάρτητα από οποιαδήποτε μεταβίβαση ή υποθήκευση που έγινε μετά την εγγραφή της απόφασης. Σε όποιον πήρε τη μεταβίβαση ή την υποθήκη αργότερα απομένει αξίωση αποζημίωσης κατά εκείνου που του την έδωσε, και τίποτε έναντι της ιδιοκτησίας. Η μία ημερομηνία που πρέπει να σημειωθεί είναι στο άρθρο 56: η παράταση της εγγραφής ζητείται έναν τουλάχιστον μήνα πριν από τη λήξη της υφιστάμενης περιόδου, και αν χαθεί ο μήνας η παράταση δεν χορηγείται, όσο καλή κι αν είναι η οφειλή.

Κατάσχεση στα χέρια τρίτου. Δυνάμει του άρθρου 73 το ένταλμα δύναται να εκδοθεί οποτεδήποτε μετά την απόφαση, και δυνάμει του άρθρου 74 τα πάντα δεσμεύονται από τη στιγμή της επίδοσης: κάθε ποσό, ασφάλεια για χρήματα, αγαθό και κινητή ιδιοκτησία επί των οποίων ο οφειλέτης έχει δικαίωμα είτε μόνος είτε από κοινού με άλλους και βρίσκονται ή δυνατό να περιέλθουν στα χέρια του τρίτου, καθώς και κάθε χρέος που οφείλεται ή καθίσταται οφειλόμενο από αυτόν προς τον οφειλέτη, καθίσταται ασφάλεια για την απαίτηση του πιστωτή, υπό την επιφύλαξη μόνο προηγούμενου καλόπιστου τίτλου, δικαιώματος επίσχεσης ή επιβάρυνσης. Και δυνάμει του άρθρου 79, τρίτος που αγνοεί διάταγμα εκδοθέν δυνάμει του εντάλματος μπορεί να υποστεί εκτέλεση εναντίον του ιδίου για το ποσό που κατασχέθηκε και τα έξοδα, που είναι η απάντηση στην τράπεζα ή στον πελάτη που θεωρεί το ένταλμα πρόβλημα κάποιου άλλου.

Οι εξαιρέσεις που ματαιώνουν ένταλμα κατά κινητών, η δωδεκαετία στην εκτέλεση και τα πέντε διατάγματα που μπορεί να εκδώσει το Δικαστήριο μετά την εξέταση του οφειλέτη παρατίθενται στην εκτέλεση δικαστικής απόφασης στην Κύπρο.

Όπου ο οφειλέτης είναι εταιρεία που αδυνατεί εντελώς να πληρώσει, το επόμενο μοχλό αποτελούν η γραπτή απαίτηση του Νόμου και η αίτηση εκκαθάρισης: βλ. Εκκαθάριση κυπριακής εταιρείας.

Πίεση αφερεγγυότητας όπου αρμόζει

Γραπτές απαιτήσεις και διαδικασίες εκκαθάρισης ή πτώχευσης κατά οφειλετών που μπορούν να πληρώσουν αλλά δεν πληρώνουν.

Η οδός αυτή λειτουργεί σε φερέγγυο οφειλέτη που επιλέγει να μην πληρώσει, γιατί οι συνέπειες της διαδικασίας εκτείνονται πέρα από την ίδια την οφειλή. Λειτουργεί άσχημα, και μπορεί να είναι χειρότερη από άχρηστη, όπου η οφειλή αμφισβητείται γνήσια, και δεν αποτελεί τρόπο να παρακαμφθεί διαφορά που πρέπει να δικαστεί. Είναι επίσης κακή επιλογή όπου ο οφειλέτης είναι πράγματι αφερέγγυος και άλλοι πιστωτές αναμένουν, αφού το αποτέλεσμα μπορεί να είναι συλλογική διαδικασία στην οποία κατατάσσεστε μαζί με όλους. Σας συμβουλεύουμε σε ποια από τις τρεις καταστάσεις βρίσκεστε πριν γίνει το βήμα.

Διασυνοριακή είσπραξη

Εκτέλεση της κυπριακής σας απόφασης στο εξωτερικό, και αλλοδαπών αποφάσεων ή διαιτητικών αποφάσεων στην Κύπρο.

Οι διασυνοριακοί φάκελοι κρίνονται από το πού βρίσκονται τα περιουσιακά στοιχεία και όχι από το πού ξεκίνησε η διαφορά. Απόφαση που εκδόθηκε σε λάθος τόπο κατά οφειλέτη του οποίου η μόνη περιουσία βρίσκεται αλλού είναι ακριβός τρόπος να επιβεβαιώσετε ό,τι ήδη γνωρίζατε. Όπου ο οφειλέτης έχει κυπριακή σύνδεση, είτε εταιρεία είτε τραπεζικό λογαριασμό είτε ακίνητο, η σύνδεση αυτή είναι συνήθως ο λόγος να εγερθεί ή να εγγραφεί εδώ η απαίτηση, και αξίζει να εντοπιστεί εξαρχής και όχι μετά την απόφαση.

Πριν αποσταλεί οτιδήποτε

Τέσσερα ερωτήματα που κρίνουν αν αξίζει να διεκδικηθεί μια οφειλή

Απαντώνται από τα ίδια τα έγγραφα, συνήθως χωρίς καθυστέρηση, και απαντώνται προτού σας συστήσουμε οποιαδήποτε δαπάνη.

Ποιος ακριβώς είναι ο οφειλέτης;

Αυτό ακούγεται αυτονόητο και είναι η συχνότερη αδυναμία σε φάκελο οφειλής. Το τιμολόγιο αναγράφει μια εμπορική επωνυμία, η σύμβαση αναφέρει μια εταιρεία, τις οδηγίες τις έδωσε σύμβουλος, και η πληρωμή έγινε από τέταρτο λογαριασμό. Μόνο ένας από αυτούς είναι ο υπόχρεος έναντι σας, και διαδικασία που στρέφεται εναντίον λανθασμένου προσώπου είναι χαμένη. Όπου εμπλέκεται εταιρεία, η εγγεγραμμένη επωνυμία, ο αριθμός εγγραφής και οι σημερινοί αξιωματούχοι ελέγχονται στο σχετικό μητρώο προτού κινηθεί οτιδήποτε. Όπου φυσικό πρόσωπο υπέγραψε για λογαριασμό εταιρείας, το αν η υπογραφή δεσμεύει και το ίδιο προσωπικά είναι ζήτημα διατύπωσης, και αξίζει να απαντηθεί νωρίς, γιατί μια προσωπική εγγύηση συχνά μετατρέπει μια αδιέξοδη απαίτηση σε εισπράξιμη.

Αποδεικνύεται η οφειλή από τα έγγραφα;

Η οφειλή αποδεικνύεται με το να καταδειχθεί ότι ένα ποσό κατέστη απαιτητό και δεν πληρώθηκε. Αυτό κατά κανόνα σημαίνει σύμβαση ή παραγγελία, στοιχεία ότι τα αγαθά ή οι υπηρεσίες παραδόθηκαν πράγματι, τιμολόγιο και κατάσταση λογαριασμού. Όπου αυτά υπάρχουν και συμφωνούν μεταξύ τους, η απαίτηση είναι ευθεία και πρέπει να χειρίζεται με χαμηλό κόστος. Όπου δεν υπάρχουν ή αλληλοαναιρούνται, η απαίτηση δεν είναι κατ' ανάγκη κακή, γίνεται όμως διαφορετική και πιο δαπανηρή άσκηση, και αυτό πρέπει να το γνωρίζετε προτού δεσμευτείτε και όχι αφού δεσμευτείτε.

Είναι η οφειλή αναγνωρισμένη ή αμφισβητούμενη;

Μια οφειλή που αναγνωρίζεται και απλώς δεν πληρώνεται, και μια αμφισβητούμενη οφειλή όπου η άλλη πλευρά προβάλλει ότι η εργασία ήταν ελαττωματική ή ότι η τιμή ουδέποτε συμφωνήθηκε, είναι δύο διαφορετικοί φάκελοι με δύο διαφορετικούς προϋπολογισμούς. Ο πρώτος είναι άσκηση είσπραξης. Ο δεύτερος είναι συμβατική διαφορά που τυγχάνει να αφορά χρήματα. Οι δανειστές συχνά παρουσιάζουν τον δεύτερο ως τον πρώτο, γιατί από τη δική τους πλευρά το παράπονο μοιάζει με πρόσχημα. Το αν πρόκειται για πρόσχημα ή για υπεράσπιση κρίνεται από τα έγγραφα, και η αποσιώπησή του δεν το εξαφανίζει: απλώς μεταθέτει το κόστος της αντιμετώπισής του αργότερα, όταν ο φάκελος θα είναι ακριβότερος.

Υπάρχει κάτι από το οποίο να ικανοποιηθεί η απόφαση;

Η απόφαση παραμένει ένα χαρτί έως ότου συναντήσει περιουσιακό στοιχείο. Προτού συστήσουμε δικαστική διαδικασία, εξετάζουμε τι είναι γνωστό για τον οφειλέτη: αν ακίνητη ιδιοκτησία είναι εγγεγραμμένη στο όνομα που θα εμφανιστεί στην απόφαση, αν η επιχείρηση εξακολουθεί να λειτουργεί και να έχει πελάτες, αν υπάρχουν απαιτήσεις έναντι τρίτων που θα μπορούσαν να δεσμευτούν, και αν υπάρχουν ενδείξεις ότι περιουσιακά στοιχεία μετακινούνται. Όπου η απάντηση είναι ότι δεν υπάρχει τίποτα προσιτό και καμία ρεαλιστική προοπτική να αλλάξει αυτό, σας το λέμε. Όπου η απάντηση είναι αβέβαιη, υπάρχουν βήματα που μπορούν να το διαπιστώσουν, και είναι συνήθως φθηνότερα από μια δίκη.

Αποδεικτικά στοιχεία

Τα έγγραφα που κρίνουν μια απαίτηση οφειλής

Μια οφειλή δεν αποδεικνύεται επειδή οφείλεται. Αποδεικνύεται από έγγραφα, και εκείνα που έχουν σημασία είναι συνήθως τα πιο ανιαρά.

Τι ζητούμε

  • Τη σύμβαση, την παραγγελία ή τους όρους υπό τους οποίους αναλήφθηκε η εργασία, περιλαμβανομένων τυχόν όρων τυπωμένων στην πίσω όψη των εγγράφων
  • Στοιχεία ότι τα αγαθά ή οι υπηρεσίες παραδόθηκαν πράγματι: δελτία παράδοσης, υπογεγραμμένα φύλλα εργασίας, έγγραφα αποπεράτωσης ή παράδοσης
  • Τα τιμολόγια, και κατάσταση λογαριασμού που συμφιλιώνει κάθε χρέωση, πίστωση και πληρωμή σε τρέχον υπόλοιπο
  • Οτιδήποτε στο οποίο ο οφειλέτης αναγνωρίζει την οφειλή, όσο ανεπίσημα και αν το κάνει: μήνυμα με το οποίο ζητά χρόνο, μερική καταβολή, υπογεγραμμένη συμφωνία υπολοίπου, υπόσχεση που δόθηκε γραπτώς
  • Κάθε εγγύηση, εξασφάλιση, επιταγή, γραμμάτιο ή ρήτρα παρακράτησης κυριότητας
  • Τα παράπονα, αν υπήρξαν, και τι απαντήθηκε σε αυτά
  • Την αλληλογραφία όχλησης, με σειρά και με ημερομηνίες
  • Οτιδήποτε γνωστό για τα περιουσιακά στοιχεία, την επιχειρηματική δραστηριότητα και τις τραπεζικές σχέσεις του οφειλέτη

Γιατί το υλικό φθείρεται

Τα λογιστικά συστήματα αντικαθίστανται και οι παλαιότερες λεπτομέρειες δεν μεταφέρονται πάντοτε. Άνθρωποι αποχωρούν και οι ηλεκτρονικές θυρίδες τους κλείνουν. Οι εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων, όπου πλέον βρίσκονται πάρα πολλές αναγνωρίσεις οφειλής, εκκαθαρίζονται όταν αλλάξει η συσκευή. Τα δελτία παράδοσης αρχειοθετούνται κατά ημερομηνία και όχι κατά πελάτη και καθίστανται αδύνατο να εντοπιστούν. Αλλάζει και η θέση του ίδιου του οφειλέτη: ακίνητα μεταβιβάζονται, εταιρείες παύουν να υποβάλλουν στοιχεία, και χρήματα μετακινούνται.

Η πρακτική συνέπεια είναι η ίδια όπως και σε κάθε άλλο είδος απαίτησης. Μια οφειλή είναι στον υψηλότερο βαθμό εισπράξιμη κοντά στη στιγμή που καθίσταται απαιτητή, και η αξία του φακέλου μειώνεται με τον χρόνο, ακόμη και όταν η νομική θέση δεν έχει μεταβληθεί καθόλου. Η συγκέντρωση των εγγράφων μόλις εντοπιστεί το πρόβλημα δεν κοστίζει τίποτα και τα διαφυλάσσει όλα.

Η άλλη πλευρά

Τι θα απαντήσει ο οφειλέτης

Οι απαντήσεις σε μια απαίτηση πληρωμής δεν είναι πολλές, και αξίζει να προβλεφθούν προτού αποσταλεί η απαίτηση.

Η εργασία ήταν ελαττωματική ή δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Είναι η συνηθέστερη απάντηση και εκείνη που οι δανειστές αφήνουν πιο συχνά αναπάντητη, θεωρώντας την προδήλως αναληθή. Σημασία έχει αν το παράπονο διατυπώθηκε τότε και τι απαντήθηκε σε αυτό. Παράπονο που προβάλλεται για πρώτη φορά ως απάντηση σε απαίτηση, πολύ αργότερα και αφού είχαν γίνει δεκτά και πληρωθεί προηγούμενα τιμολόγια, βρίσκεται σε εντελώς διαφορετική θέση από παράπονο που καταγράφηκε γραπτώς όταν εκτελείτο η εργασία.

Αυτή η τιμή ουδέποτε συμφωνήθηκε. Συνήθως πρόκειται για διαφορά ως προς μια τροποποίηση ή μια πρόσθετη εργασία και όχι ως προς το αρχικό αντικείμενο. Απαντάται από τις οδηγίες που δόθηκαν, από τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκαν προηγούμενες πρόσθετες εργασίες μεταξύ των ίδιων μερών, και από την αντίδραση, ή την απουσία αντίδρασης, όταν έφτασε το τιμολόγιο.

Έχει ήδη πληρωθεί ή συμψηφίζεται με κάτι άλλο. Απαντάται από την κατάσταση λογαριασμού και τα τραπεζικά στοιχεία. Ο συμψηφισμός ειδικότερα πρέπει να εντοπίζεται νωρίς, γιατί μια ανταπαίτηση που είναι πραγματική μεταβάλλει τόσο το επίδικο ποσό όσο και τη στρατηγική, ενώ μια ανταπαίτηση που είναι κατασκευασμένη τείνει να καταρρέει μόλις χρειαστεί να ποσοτικοποιηθεί.

Διεκδικείτε από λάθος εταιρεία. Απαντάται πριν και όχι μετά την κίνηση της διαδικασίας, με τους ελέγχους που περιγράφονται πιο πάνω.

Σιωπή. Η συχνότερη απάντηση από όλες και, σε φάκελο που έχει ετοιμαστεί σωστά, η ευκολότερη στην αντιμετώπιση, γιατί ο οφειλέτης που αρνείται να ασχοληθεί με μια απαίτηση δεν την σταματά με αυτόν τον τρόπο.

Όπου η οφειλή προκύπτει από συμβόλαιο κατασκευής ή από ανεξόφλητο πιστοποιητικό, τα επιχειρήματα είναι διαφορετικά και παρατίθενται στη σελίδα για τις κατασκευαστικές διαφορές. Τα ανεξόφλητα ενοίκια εξετάζονται στη σελίδα για τα ακίνητα.

Αμοιβές

Τι κοστίζει

Σταδιακή τιμολόγηση σημαίνει ότι κάθε βήμα κοστολογείται προτού ξεκινήσει και ότι εσείς αποφασίζετε αν θα γίνει. Η αξιολόγηση της υπόθεσης και η εξώδικη απαίτηση κοστολογούνται μαζί. Η καταχώριση και η επίδοση κοστολογούνται χωριστά, αφού διαπιστωθεί αν ο οφειλέτης βρίσκεται στην Κύπρο και αν η οφειλή αναγνωρίζεται. Η αμφισβητούμενη διαδικασία εκτιμάται κατά στάδιο και όχι ως ενιαίο ποσό, γιατί το κόστος μιας υπόθεσης που υπερασπίζεται εξαρτάται από το τι ακριβώς υπερασπίζεται. Η εκτέλεση κοστολογείται ανά μέτρο, καθώς σπανίως αξίζει να δαπανηθούν για την προσέγγιση ενός περιουσιακού στοιχείου περισσότερα από όσα αξίζει το ίδιο το στοιχείο.

Θα σας πούμε επίσης πότε η αριθμητική παύει να βγαίνει. Σε μικρότερα υπόλοιπα υπάρχει σημείο πέραν του οποίου η συνέχιση κοστίζει περισσότερα από όσα εισπράττει, και η έντιμη συμβουλή είναι είτε να γίνει διακανονισμός, είτε να εξασφαλιστεί η οφειλή, είτε να σταματήσει η διεκδίκηση. Ο δανειστής εξυπηρετείται καλύτερα ακούγοντάς το έγκαιρα παρά διατηρώντας έναν φάκελο που αναλώνει σιωπηλά το ποσό που προοριζόταν να εισπράξει.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο χρόνο παίρνει η είσπραξη μιας οφειλής;

Εξαρτάται από το αν ο οφειλέτης ανταποκριθεί στην εξώδικη επιστολή, από το αν η υπόθεση πληροί τις προϋποθέσεις για συνοπτική απόφαση, και από το αν χρειαστεί πλήρης δίκη. Μια υπόθεση που διακανονίζεται μετά την εξώδικη επιστολή μπορεί να κλείσει σε λίγες εβδομάδες, ενώ μια πλήρης δικαστική διαδικασία διαρκεί περισσότερο.

Ποια είναι η προθεσμία παραγραφής για είσπραξη οφειλής;

Η γενική περίοδος παραγραφής για συμβατικές αξιώσεις είναι έξι χρόνια από τη γένεση του αγώγιμου δικαιώματος, δυνάμει του άρθρου 7(1) του Νόμου 66(Ι)/2012, ενώ η αμοιβή ανεξάρτητου επαγγελματία υπόκειται σε τριετή παραγραφή, δυνάμει του άρθρου 7(2). Η παραγραφή διακόπτεται και αρχίζει εκ νέου με έγγραφη αναγνώριση της οφειλής ή με μερική καταβολή που υπερβαίνει το πενήντα τοις εκατό του χρέους μαζί με τους τόκους, δυνάμει του άρθρου 17. Επειδή οι ημερομηνίες κρίνουν την υπόθεση, συστήνουμε άμεση νομική συμβουλή.

Τι είναι η αίτηση συνοπτικής απόφασης και πότε τη χρησιμοποιείτε;

Είναι διαδικασία που επιτρέπει την έκδοση δικαστικής απόφασης χωρίς πλήρη δίκη, όταν η οφειλή είναι σαφώς τεκμηριωμένη και ο εναγόμενος δεν έχει πραγματική υπεράσπιση. Την εξετάζουμε σε κάθε υπόθεση όπου τα στοιχεία το επιτρέπουν, γιατί μπορεί να επιταχύνει σημαντικά την είσπραξη.

Τι γίνεται αν ο οφειλέτης δεν έχει περιουσιακά στοιχεία;

Πριν προχωρήσουμε σε αγωγή, εξετάζουμε αν είναι γνωστά περιουσιακά στοιχεία ή εισοδήματα του οφειλέτη που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για εκτέλεση της απόφασης. Αν δεν υπάρχουν, σας ενημερώνουμε ειλικρινά ώστε να αποφασίσετε αν αξίζει να προχωρήσετε.

Μπορείτε να εισπράξετε οφειλή από εταιρεία στο εξωτερικό;

Σε αρκετές περιπτώσεις ναι, αν και η διαδικασία είναι πιο σύνθετη και μπορεί να απαιτεί συνεργασία με δικηγόρους στη χώρα του οφειλέτη για αναγνώριση και εκτέλεση της κυπριακής απόφασης εκεί. Αξιολογούμε κάθε τέτοια υπόθεση ξεχωριστά.

Ο οφειλέτης με αγνοεί. Πιάνει πράγματι η επιστολή δικηγόρου;

Συχνά ναι. Η εξώδικη επιστολή απαίτησης δηλώνει ότι η αγωγή είναι πράγματι το επόμενο βήμα, θέτει προθεσμία και προειδοποιεί για τις συνέπειες σε έξοδα και τόκους. Οφειλέτες που αγνοούν οχλήσεις με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο συχνά πληρώνουν, ή αρχίζουν να διαπραγματεύονται, όταν η επιστολή έρχεται από δικηγορικό γραφείο. Προσοχή και σε κάτι που λειτουργεί υπέρ του υπομονετικού πιστωτή: κατά το άρθρο 25(1) του περί Συμβάσεων Νόμου, ΚΕΦ. 149, γραπτή υπόσχεση, υπογεγραμμένη από τον οφειλέτη, να πληρώσει χρέος που είχε παραγραφεί αποτελεί η ίδια δεσμευτική σύμβαση.

Τι γίνεται αν ο οφειλέτης δεν απαντήσει στην αγωγή;

Αν έχει γίνει κανονική επίδοση και ο οφειλέτης δεν εμφανιστεί, μπορεί να ζητηθεί απόφαση ερήμην χωρίς πλήρη ακρόαση, όπου το επιτρέπει το Μέρος 13 των Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας του 2023. Η απόφαση εκτελείται στη συνέχεια εναντίον περιουσιακών στοιχείων: ακίνητα, τραπεζικούς λογαριασμούς, εισπρακτέα ή κινητά. Ο οφειλέτης δεν αποφεύγει την απαίτηση με τη σιωπή του.

Δεν έχω γραπτή σύμβαση, μόνο τιμολόγια και μηνύματα. Αρκεί;

Συχνά αρκεί. Εκείνο που πρέπει να αποδειχθεί είναι ότι ένα ποσό κατέστη απαιτητό και δεν πληρώθηκε, και τα τιμολόγια, τα δελτία παράδοσης, η κατάσταση λογαριασμού και η αλληλογραφία μπορούν από κοινού να το τεκμηριώσουν. Η απουσία υπογεγραμμένης σύμβασης δυσκολεύει την απόδειξη των όρων όταν οι όροι είναι το επίδικο, οπότε μετρά πολύ περισσότερο σε αμφισβητούμενη απαίτηση παρά σε παραδεκτή.

Ο οφειλέτης υπόσχεται συνεχώς ότι θα πληρώσει. Να περιμένω;

Οι υποσχέσεις είναι χρήσιμη μαρτυρία και κακή στρατηγική. Ζητήστε την υπόσχεση γραπτώς, γιατί οφειλέτης που αναγνωρίζει το ποσό σε μήνυμα έχει περιορίσει σημαντικά τη διαφορά, και στη συνέχεια θέστε ημερομηνία μετά την οποία θα ενεργήσετε. Η αναμονή επ' αόριστον κάνει δύο πράγματα που κοστίζουν: αφήνει τον χρόνο της παραγραφής να τρέχει, και δίνει στον οφειλέτη την ευκαιρία να διαθέσει περιουσιακά στοιχεία πριν εγγραφεί οτιδήποτε εναντίον τους.

Μπορώ να ανακτήσω τα δικηγορικά μου έξοδα από τον οφειλέτη;

Ο επιτυχών ενάγων ανακτά κατά κανόνα συνεισφορά στα έξοδά του από τον οφειλέτη, και μπορεί να αξιώσει και τόκο. Η συνεισφορά δεν είναι ολόκληρος ο λογαριασμός, οπότε το ανακτήσιμο μέρος είναι ένα από τα δεδομένα της απόφασης και όχι λόγος να θεωρηθεί η άσκηση δωρεάν. Την πιθανή θέση ως προς τα έξοδα την εκθέτουμε στο στάδιο της αξιολόγησης, πριν δεσμευθείτε.

Σχετικά κείμενα

Για τον χρόνο παραγραφής που ισχύει σε μια αξίωση και για το τι μπορεί να τον μετακινήσει, δείτε τον υπολογιστή παραγραφής.

Η αγγλική έκδοση βρίσκεται στη σελίδα Litigation & Debt Recovery.

Επικοινωνία

Πώς ξεκινά μια υπόθεση

Θα χρειαστούμε τα τιμολόγια ή τη σύμβαση, την αλληλογραφία με τον οφειλέτη και τις ημερομηνίες κατά τις οποίες κατέστη απαιτητή η οφειλή. Θα σας πούμε αν η απαίτηση κινδυνεύει να παραγραφεί και ποιο είναι το επόμενο βήμα.

Υποβολή ερωτήματος

Ποιοι αναλαμβάνουν την εργασία αυτή

Οι δύο συνεταίροι έχουν συνολικά άνω των 40 ετών δικηγορικής εμπειρίας στην Κύπρο. Κάθε υπόθεση τη χειρίζεται ένας από τους δύο.

Ανδρέας Κλεάνθους, δικηγόρος και συνέταιρος στο Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε.

Ανδρέας Κλεάνθους

Δικηγόρος και Συνέταιρος

Ασκεί δικηγορία στην Κύπρο πάνω των 30 ετών. Η εργασία του περιλαμβάνει δικαστηριακές υποθέσεις, σωματικές βλάβες και ασφαλιστικές απαιτήσεις, είσπραξη οφειλών, διοικητικό δίκαιο, ακίνητα, διαθήκες και διαχείριση κληρονομιών.

Κλείτος Πλατής, δικηγόρος και συνέταιρος στο Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε.

Κλείτος Πλατής

Δικηγόρος και Συνέταιρος

Συμβουλεύει σε δικαστηριακές υποθέσεις, σε εταιρικά και εμπορικά ζητήματα και σε θέματα ακινήτων και κατασκευών. Η δικαστηριακή του εργασία περιλαμβάνει δικόγραφα, ενδιάμεσες αιτήσεις, μαρτυρία, διαπραγματεύσεις και προετοιμασία ακρόασης.

Του Κλείτου Πλατή, Δικηγόρου.

Αποποίηση Ευθύνης: Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η νομοθεσία και η εφαρμογή της ενδέχεται να μεταβληθούν, ενώ κάθε περίπτωση διαφέρει. Παρακαλούμε επικοινωνήστε με το γραφείο Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε. για συμβουλή προσαρμοσμένη στη δική σας υπόθεση.

Υποβολή ερωτήματος

Πείτε μας τι οφείλεται, και από πότε

Ποιος οφείλει, πόσα, για ποιο λόγο, και την ημερομηνία της τελευταίας πληρωμής ή αναγνώρισης. Εκείνη η τελευταία ημερομηνία κρίνει αν η απαίτηση είναι ακόμη εμπρόθεσμη. Απαντούμε εντός μίας εργάσιμης ημέρας.

Πρόκειται για εργασία με σταθερή αμοιβή. Στείλτε τα στοιχεία και το ποσό επιστρέφει εντός μίας εργάσιμης ημέρας, και καμία εργασία δεν αρχίζει προτού το εγκρίνετε. Οι δημοσιευμένες αμοιβές είναι εδώ.

Κλεάνθους & Πλατής ΔΕΠΕ, Λευκωσία. Γράψτε μας στο office@kleanthousplatis.com ή στο klitos@kleanthousplatis.com, ή τηλεφωνήστε στο +357 22 680 330.

Υποβολή ερωτήματος

Παρακαλούμε μη μας αποστείλετε εμπιστευτικά έγγραφα προτού διενεργήσουμε έλεγχο σύγκρουσης συμφερόντων και επιβεβαιώσουμε ότι μπορούμε να αναλάβουμε.