Άρθρα  ·  Μετανάστευση και Εργασιακά

Ρήτρα μη ανταγωνισμού στην Κύπρο: άκυρη, αν δεν τη σώζει ο νόμος

Με λίγα λόγια

Η συμφωνία μη ανταγωνισμού είναι άκυρη, εκτός αν χωρά σε μία από τρεις εξαιρέσεις: πώληση εμπορικής εύνοιας ή δύο για συνεταίρους. Τι σημαίνει για εργαζόμενους και αγοραστές.

Ανάγνωση

Ένας εργαζόμενος υποβάλλει παραίτηση και του υπενθυμίζουν έναν όρο της σύμβασής του: καμία εργασία σε ανταγωνιστή, οπουδήποτε στην Κύπρο, για δύο χρόνια. Ένας αγοραστής πληρώνει για μια επιχείρηση και θέλει ο πωλητής να μείνει εκτός αγοράς. Και οι δύο ζητούν υπόσχεση μη ανταγωνισμού, και το κυπριακό δίκαιο την αντιμετωπίζει διαφορετικά από τα υποδείγματα από τα οποία συχνά αντιγράφεται.

Η απάντηση βρίσκεται στο άρθρο 27 του περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ. 149. Κάθε συμφωνία, στο μέτρο που περιορίζει την ελευθερία άσκησης νόμιμου επαγγέλματος, εμπορίου ή επιχείρησης, είναι άκυρη, και ο νόμος διασώζει μόνο τρεις περιπτώσεις: μία για τον πωλητή της εμπορικής εύνοιας επιχείρησης και δύο για συνεταίρους. Ο εργοδότης που θέλει προστασία πρέπει να την οικοδομήσει με άλλα εργαλεία.

Ο περιορισμός είναι άκυρος, εκτός αν τον καλύπτει εξαίρεση

Το κυπριακό δίκαιο δεν ρωτά αν η ρήτρα μη ανταγωνισμού είναι εύλογη. Ρωτά αν χωρά σε εξαίρεση. Το άρθρο 27(1) ορίζει: «Κάθε συμφωνία στο μέτρο που είναι περιοριστική της ελευθερίας προς άσκηση νόμιμου επαγγέλματος, εμπορίου ή οποιασδήποτε φύσης επιχείρησης, είναι άκυρη.» Το εδάφιο (2) απαριθμεί τις μόνες συμφωνίες που διαφεύγουν.

Το Ανώτατο Δικαστήριο χάραξε την προσέγγιση το 1937, στην Prokopis Symeonides και Άλλοι ν. Karabet Kalaydjian (V15) 1 CLR 90, με βάση το άρθρο 27 του περί Συμβάσεων Νόμου του 1930, το οποίο επίσης ακύρωνε τους περιορισμούς στο μέτρο αυτό, με τρεις εξαιρέσεις. Παρασκευαστές πάγου στη Λευκωσία και στη Λεμεσό είχαν συμφωνήσει να μην αποστέλλει ο ένας πάγο στην πόλη του άλλου μέχρι το τέλος Νοεμβρίου 1935. Το Επαρχιακό Δικαστήριο επέβαλε τη συμφωνία· το Ανώτατο την έκρινε άκυρη.

Ο Δικαστής Thomas παρατήρησε ότι στο αγγλικό δίκαιο η περιοριστική του εμπορίου συμφωνία είναι έγκυρη αν είναι εύλογη μεταξύ των μερών και δεν βλάπτει το κοινό, ενώ το κυπριακό δίκαιο δεν γνωρίζει τέτοια διάκριση και ακυρώνει κάθε τέτοια συμφωνία εκτός από τις τρεις περιπτώσεις του εδαφίου (2). Υιοθέτησε και το κριτήριο που διατύπωνε σχετικό σύγγραμμα: για να διαφύγει την απαγόρευση, δεν αρκεί ο περιορισμός να είναι μερικός και όχι γενικός· πρέπει να υπάγεται σαφώς σε μία από τις εξαιρέσεις.

Περιορισμός για δύο πόλεις και τέσσερις μήνες κρίθηκε άκυρος, επειδή δεν χωρούσε σε καμία εξαίρεση.

Η απόφαση απαντά και σε ένα συνηθισμένο επιχείρημα. Η πρόβλεψη ότι ο Νόμος ερμηνεύεται «σύμφωνα με τις αρχές νομικής ερμηνείας που επικρατούν στην Αγγλία», που σήμερα βρίσκεται στο άρθρο 2(1) του Κεφ. 149, δεν εισάγει το αγγλικό δίκαιο των περιορισμών του εμπορίου. Ερμηνεύοντας την αντίστοιχη πρόβλεψη του Νόμου του 1930, ο Δικαστής Thomas τόνισε ότι η ερμηνεία με βάση τις αρχές του αγγλικού δικαίου και η ερμηνεία με βάση τις αρχές νομικής ερμηνείας είναι πολύ διαφορετικά πράγματα. Όποιος υπερασπίζεται ρήτρα με αγγλική νομολογία για τον εύλογο χαρακτήρα της, επικαλείται κανόνα που η Κύπρος δεν υιοθέτησε.

Εργαζόμενοι: η ρήτρα για μετά την αποχώρηση

Η δέσμευση εργαζομένου να μην εργαστεί σε ανταγωνιστή, ή να μην ανοίξει ανταγωνιστική επιχείρηση, μετά τη λήξη της εργοδότησης περιορίζει την άσκηση επαγγέλματος ή εμπορίου, και καμία εξαίρεση του άρθρου 27(2) δεν αφορά την εργοδότηση. Με βάση το γράμμα του άρθρου και το σκεπτικό της Symeonides, η ρήτρα είναι άκυρη στο μέτρο του περιορισμού, και ο περιορισμός της σε έναν χρόνο ή σε μία επαρχία δεν τη φέρνει μέσα σε εξαίρεση.

Ο εργοδότης ενδέχεται επίσης να μην εξασφαλίσει διάταγμα που να εμποδίζει τον εργαζόμενο να εργαστεί μέχρι να κριθεί η διαφορά. Στην Logicom Solutions Ltd ν. Γ. Χ., Αγωγή αρ. 400/22, η σύμβαση απαγόρευε σε ανώτερο υπάλληλο, κατά την εργοδότηση και για δύο έτη μετά, να απασχοληθεί σε ανταγωνιστή, πελάτη ή προμηθευτή της εργοδότριας. Στις 30 Αυγούστου 2022 το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας ακύρωσε τα διατάγματα που η εργοδότρια είχε εξασφαλίσει μονομερώς. Άφησε το κύρος της ρήτρας για τη δίκη, αλλά έκρινε ότι η ζημιά που επικαλέστηκε ήταν αποτιμητή σε χρήμα, και ότι η ταλαιπωρία του εργαζομένου, που «δεν θα μπορεί να εργαστεί όπου ο ίδιος επιθυμεί», ήταν πολύ μεγαλύτερη.

Αυτό δεν απαλλάσσει τον εργαζόμενο από την υπόλοιπη σύμβαση: οι δεσμεύσεις για πελάτες και εμπιστευτικές πληροφορίες κρίνονται χωριστά. Ο τομέας μας για τα εργατικά ενεργεί για εργοδότες και για εργαζομένους σε συμβάσεις αυτού του είδους.

Όσο διαρκεί η εργασία, η θέση είναι διαφορετική

Κατά τη διάρκεια της εργοδότησης, η εργασία για ανταγωνιστή σε βάρος του εργοδότη μπορεί να δικαιολογήσει απόλυση, όμως η γενική απαγόρευση κάθε άλλης εργασίας δεν επιτρέπεται. Στην Αντέννα Λτδ ν. Κωνσταντίνου Κωνσταντίνου (2010) 1 ΑΑΔ 392 το Ανώτατο Δικαστήριο σημείωσε: «Χωρίς αμφιβολία, η παροχή υπηρεσιών σε ανταγωνιστική επιχείρηση κατά τρόπο που συγκρούεται με τα συμφέροντα της εταιρείας, θα συνιστούσε δικαιολογημένο και νόμιμο λόγο απόλυσης.» Η εργοδότρια όμως έχασε, επειδή δεν απέδειξε ότι ο εργαζόμενος είχε παράσχει τέτοιες υπηρεσίες.

Τα όρια τα θέτει πλέον το άρθρο 16 του Ν. 25(Ι)/2023, για την παράλληλη απασχόληση. Ο εργοδότης δεν δύναται να απαγορεύει στον εργοδοτούμενο να αναλάβει εργασία σε άλλους εργοδότες εκτός του ωραρίου που καθορίζει η σύμβαση, ούτε να του επιφυλάξει δυσμενή μεταχείριση γι' αυτό. Μπορεί, κατά την πρόσληψη, να περιορίσει την παράλληλη απασχόληση «καθορίζοντας γραπτώς συγκεκριμένους αντικειμενικούς λόγους», που σχετίζονται με την ασφάλεια και υγεία, την προστασία του επιχειρηματικού απορρήτου, την ακεραιότητα του δημόσιου τομέα και την αποφυγή της σύγκρουσης συμφερόντων. Το άρθρο μας για τον Ν. 25(Ι)/2023 εξηγεί τον υπόλοιπο Νόμο.

Πελάτες και εμπιστευτικές πληροφορίες: άλλο ζήτημα

Η δέσμευση να μην αποσπαστούν πελάτες, ή να μη χρησιμοποιηθούν εμπιστευτικές πληροφορίες του εργοδότη, δεν εμποδίζει κανέναν να εργαστεί, και τα δικαστήρια την έχουν αντιμετωπίσει διαφορετικά από την απαγόρευση ανταγωνισμού.

Στην Hydrotech (Water and Environmental Engineering) Ltd ν. Χάρη Ιωαννίδη κ.α., Αγωγή αρ. 4419/10, διευθυντής είχε αναλάβει, για ενάμιση χρόνο μετά την αποχώρησή του, να μην «παρενοχλεί ή επεμβαίνει ή επισκέπτεται ή άλλως πως επηρεάζει πελάτες του Εργοδότη, με σκοπό να τους αποσπάσει». Ενώ εργαζόταν ακόμη, συνέστησε με άλλο πρόσωπο εταιρεία με το ίδιο αντικείμενο. Σχεδόν αμέσως μετά την αποχώρησή του υπέβαλε μέσω αυτής πρόταση σε πελάτη της εργοδότριας, για έργο του οποίου τη συμφωνία είχε ετοιμάσει ο ίδιος για λογαριασμό της, και το έργο ανατέθηκε στην εταιρεία του. Στις 30 Νοεμβρίου 2015 το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού απέρριψε τη θέση ότι ο όρος ήταν άκυρος, κρίνοντας ότι «οι πρόνοιες του όρου 16 δεν έχουν οποιαδήποτε σχέση με τον περιορισμό του άρθρου 27(1)», και επιδίκασε στην εργοδότρια το διαφυγόν κέρδος εναντίον του ίδιου και της εταιρείας του. Πρόκειται για πρωτόδικη απόφαση, κατά της οποίας ασκήθηκε έφεση τον Ιανουάριο του 2016.

Την ίδια διάκριση έκανε, σε ενδιάμεσο στάδιο, το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας στην Eurofast Ltd ν. Κασάπη κ.α., Αγωγή αρ. 115/19, στις 4 Ιουλίου 2019. Διατήρησε σε ισχύ διατάγματα που απαγόρευαν σε πρώην διευθυντή ελεγκτικού τμήματος να χρησιμοποιεί εμπιστευτικές πληροφορίες της εργοδότριας ή να προσεγγίζει τους πελάτες της για να τους αποσπάσει. Απέρριψε όμως διάταγμα να μη συναλλάσσεται καθόλου με τους πελάτες που χειριζόταν, επειδή αυτό «επεμβαίνει δραστικά στη δυνατότητα του Εναγομένου να εργαστεί στον τομέα του».

Η νομοθετική προστασία βρίσκεται στον Ν. 164(Ι)/2020 για το εμπορικό απόρρητο. Κατά το άρθρο 2, εμπορικό απόρρητο είναι πληροφορίες που είναι απόρρητες, υπό την έννοια ότι δεν είναι ευρέως γνωστές ούτε άμεσα προσβάσιμες στους κύκλους που ασχολούνται συνήθως με τέτοιες πληροφορίες, που έχουν εμπορική αξία απορρέουσα από τον απόρρητο χαρακτήρα τους, και για τις οποίες όποιος τις ελέγχει νομίμως έχει καταβάλει εύλογες προσπάθειες για την προστασία του απόρρητου χαρακτήρα τους. Το άρθρο 5 χαρακτηρίζει παράνομη την απόκτησή τους χωρίς συγκατάθεση του κατόχου με μη επιτρεπόμενη πρόσβαση, ιδιοποίηση ή αντιγραφή εγγράφων ή ηλεκτρονικών αρχείων που τις περιέχουν, και ρυθμίζει τη χρήση ή αποκάλυψη κατά παράβαση συμφωνίας εμπιστευτικότητας. Το Δικαστήριο μπορεί να διατάξει την παύση ή απαγόρευση της χρήσης ή αποκάλυψης, προσωρινά κατά το άρθρο 10 και οριστικά κατά το άρθρο 13, και να επιδικάσει αποζημίωση κατά το άρθρο 16. Η ευθύνη των εργαζομένων προς τους εργοδότες τους περιορίζεται, κατά το άρθρο 16(2), «εφόσον οι εργαζόμενοι είχαν ενεργήσει χωρίς δόλο».

Ο ίδιος Νόμος προστατεύει και τον εργαζόμενο. Το άρθρο 3(3) ορίζει ότι καμία διάταξή του δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι περιορίζει την κινητικότητα των εργαζομένων, και ότι δεν δικαιολογεί τον περιορισμό της χρήσης πληροφοριών που δεν συνιστούν εμπορικό απόρρητο, ούτε της χρήσης «της εμπειρίας και των δεξιοτήτων που έχουν νομότυπα αποκτήσει στο σύνηθες πλαίσιο της εργασίας τους», ούτε την επιβολή, μέσω των συμβάσεων εργασίας, πρόσθετων περιορισμών πέραν όσων προβλέπει το δίκαιο.

Πώληση επιχείρησης: η εξαίρεση της εμπορικής εύνοιας

Ο αγοραστής μπορεί να λάβει έγκυρη δέσμευση μη ανταγωνισμού από τον πωλητή, αλλά μόνο στη μορφή που επιτρέπει το άρθρο 27(2)(α). Η διάταξη ορίζει: «Το πρόσωπο που πωλεί την εμπορική εύνοια επιχείρησης δύναται να συμφωνήσει με τον αγοραστή να απέχει από την άσκηση παρόμοιας επιχείρησης, εντός ορισμένων τοπικών ορίων, για το χρονικό διάστημα κατά το οποίο, ο αγοραστής ή ο δικαιοδόχος αυτού στην εμπορική εύνοια, ασκεί εντός των ορίων αυτών παρόμοια επιχείρηση, νοουμένου ότι τα όρια αυτά θα κριθούν από το Δικαστήριο εύλογα, λαμβανομένης υπόψη της φύσης της επιχείρησης».

Κάθε στοιχείο μετρά στη σύνταξη: πώληση εμπορικής εύνοιας, ρητά τοπικά όρια, διάρκεια συνδεδεμένη με τη συνέχιση της επιχείρησης από τον αγοραστή, και όρια που το Δικαστήριο θα κρίνει εύλογα. Στην Kimon Tutorial Centre (Ιδιωτικά Φροντιστήρια) Λτδ ν. Έλλης Γαβριήλ (1998) 1 ΑΑΔ 2069, έφεση για τον διορισμό διαιτητή σε διαφορά από σύμβαση πώλησης επιχείρησης, το Ανώτατο Δικαστήριο παρατήρησε ότι, όταν η συμφωνία έχει ως αντικείμενο την πώληση εμπορικής εύνοιας, ο περιορισμός «είναι ανεκτός εφόσον κριθεί από το δικαστήριο ότι είναι εύλογος».

Η πώληση μετοχών θέλει ιδιαίτερη προσοχή. Η εξαίρεση μιλά για το πρόσωπο που πωλεί την εμπορική εύνοια επιχείρησης· ο πωλητής μετοχών πωλεί μετοχές, ενώ η εμπορική εύνοια παραμένει στην εταιρεία, και το γράμμα του άρθρου δεν απαντά από μόνο του αν η δική του δέσμευση χωρά στην εξαίρεση. Στην Peristeronopighi Transport Co. Ltd ν. Toumazos Th. Toumazou (1970) 1 CLR 196, άρθρο του καταστατικού εταιρείας λεωφορείων που απαγόρευε στα μέλη της να ασκούν ανταγωνιστική εργασία κρίθηκε άκυρο από το Επαρχιακό Δικαστήριο Αμμοχώστου κατά το άρθρο 27(1). Το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάσισε την έφεση σε άλλη βάση και άφησε το νομικό ζήτημα ρητά ανοικτό για άλλη υπόθεση. Ο αγοραστής μετοχών που θέλει προστασία πρέπει να ζητήσει δέσμευση συνταγμένη γύρω από την εμπορική εύνοια που αποκτά, και να εξετάσει μαζί της τη δομή της συναλλαγής. Ο τομέας μας για το εταιρικό και εμπορικό δίκαιο ετοιμάζει και ελέγχει τις συμφωνίες πώλησης στις οποίες εντάσσονται τέτοιες δεσμεύσεις.

Συνεταίροι: όσο υφίσταται η εταιρεία και κατά τη διάλυσή της

Οι συνεταίροι έχουν δύο δικές τους εξαιρέσεις. Κατά το άρθρο 27(2)(γ), «οι συνεταίροι δύνανται να συμφωνήσουν ότι, υφιστάμενης της ομόρρυθμης ή ετερόρρυθμης εταιρείας, μερικοί από αυτούς ή όλοι δεν θα ασκήσουν επιχείρηση άλλη από αυτή που ασκείται από την εταιρεία». Κατά το άρθρο 27(2)(β), με τη διάλυση ή επί τη προόψει διάλυσης, μπορούν να συμφωνήσουν ότι μερικοί ή όλοι δεν θα ασκήσουν παρόμοια επιχείρηση εντός τοπικών ορίων όπως αυτά του εδαφίου (α).

Ο περί Ομορρύθμων και Ετερορρύθμων Συνεταιρισμών και Εμπορικών Επωνυμιών Νόμος, Κεφ. 116, προσθέτει υποχρέωση που δεν χρειάζεται συμφωνία. Κατά το άρθρο 32, ο συνέταιρος που, χωρίς τη συγκατάθεση των άλλων, διεξάγει εργασία της ίδιας φύσης με αυτή του οίκου και την ανταγωνίζεται, «πρέπει να δώσει λογαριασμό και να πληρώσει στον οίκο όλα τα κέρδη που πραγματοποίησε από την εργασία αυτή». Το άρθρο 31(1) υποχρεώνει κάθε συνέταιρο να δίνει λογαριασμό για κάθε όφελος που αποκόμισε χωρίς τη συγκατάθεση των άλλων από τη χρήση της περιουσίας, της επωνυμίας ή της επαγγελματικής σχέσης του συνεταιρισμού.

Οι κανόνες αυτοί αφορούν τους συνεταιρισμούς. Κατά το άρθρο 5(2) του Κεφ. 116, η σχέση μεταξύ των μελών εταιρείας εγγεγραμμένης ως εταιρεία περιορισμένης ευθύνης δεν είναι συνεταιρισμός με την έννοια του Νόμου αυτού.

Η ακυρότητα περιορίζεται στο μέτρο του περιορισμού

Η άκυρη ρήτρα δεν παρασύρει από μόνη της ολόκληρη τη σύμβαση. Το άρθρο 27(1) ακυρώνει τη συμφωνία «στο μέτρο» που είναι περιοριστική, και στην Kimon Tutorial Centre το Ανώτατο Δικαστήριο σημείωσε παρεμπιπτόντως ότι από τη διατύπωσή του «καθίσταται πρόδηλο ότι σε περίπτωση διαπίστωσης παράνομου περιορισμού στην άσκηση επαγγέλματος εμπορίου κλπ η ακυρότητα της σύμβασης περιορίζεται μόνο κατά το μέρος που επηρεάζεται από την παρανομία». Έκρινε επίσης ότι η ρήτρα διαιτησίας, ως ανεξάρτητη συμφωνία, δεν ακυρώνεται μαζί με τη σύμβαση παρά μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Για τον εργαζόμενο, η ρήτρα που δεν μπορεί να τον εμποδίσει να εργαστεί συνυπάρχει με όρους που ίσως τον δεσμεύουν· για τον αγοραστή, δέσμευση συνταγμένη εκτός της εξαίρεσης μπορεί να αφήσει την επιχείρηση χωρίς την προστασία που υπέθετε το τίμημα.

Τι σημαίνει αυτό στην πράξη

Εργοδότες: προστατέψτε ό,τι προστατεύει ο νόμος. Η απαγόρευση εργασίας σε ανταγωνιστή μετά τη λήξη της εργοδότησης δεν χωρά σε καμία εξαίρεση. Οι δεσμεύσεις που επιβλήθηκαν στις πιο πάνω αποφάσεις αφορούν πελάτες και εμπιστευτικές πληροφορίες, και ο Ν. 164(Ι)/2020 προστατεύει μόνο πληροφορίες που φυλάσσονται με εύλογες προσπάθειες. Συντάξτε τους όρους αυτούς με ακρίβεια και κρατήστε αρχείο των μέτρων προστασίας. Ο περιορισμός της παράλληλης απασχόλησης γίνεται γραπτώς κατά την πρόσληψη, με λόγους που χωρούν στο άρθρο 16 του Ν. 25(Ι)/2023.

Εργαζόμενοι: ξεχωρίστε τους όρους πριν αποφασίσετε. Η ρήτρα μη ανταγωνισμού μόνη της δύσκολα θα σας εμποδίσει να εργαστείτε, αλλά η δέσμευση για πελάτες ή εμπιστευτικές πληροφορίες κρίνεται αυτοτελώς. Μην πάρετε αρχεία φεύγοντας: η αντιγραφή χωρίς άδεια εγγράφων που περιέχουν εμπορικό απόρρητο είναι παράνομη απόκτηση κατά το άρθρο 5 του Ν. 164(Ι)/2020.

Αγοραστές και πωλητές: στηρίξτε τη δέσμευση στην εμπορική εύνοια. Το άρθρο 27(2)(α) προστατεύει τον αγοραστή της εμπορικής εύνοιας, εντός ορισμένων τοπικών ορίων που το Δικαστήριο κρίνει εύλογα, όσο ο αγοραστής ασκεί εκεί παρόμοια επιχείρηση. Σε πώληση μετοχών, αποφασίστε τη δέσμευση και τη δομή μαζί.

Συνεταίροι: συμφωνήστε τους όρους με τη διάλυση ή πριν από αυτήν. Όσο διαρκεί ο συνεταιρισμός, το άρθρο 32 του Κεφ. 116 υποχρεώνει ήδη τον συνέταιρο που ανταγωνίζεται τον οίκο να αποδώσει τα κέρδη.

Ερωτήσεις που μας γίνονται

Η σύμβαση εργασίας μου απαγορεύει να εργαστώ σε ανταγωνιστή για δύο χρόνια μετά την αποχώρηση. Με δεσμεύει;

Όχι ως απαγόρευση εργασίας. Το άρθρο 27(1) του Κεφ. 149 καθιστά άκυρη κάθε συμφωνία στο μέτρο που περιορίζει την άσκηση νόμιμου επαγγέλματος, εμπορίου ή επιχείρησης, και καμία από τις εξαιρέσεις του άρθρου 27(2) δεν αφορά την εργοδότηση. Στην Symeonides ν. Kalaydjian το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι ο περιορισμός δεν σώζεται επειδή είναι μερικός. Οι δεσμεύσεις για πελάτες ή εμπιστευτικές πληροφορίες κρίνονται χωριστά και μπορεί να σας δεσμεύουν.

Μπορεί ο πρώην εργοδότης να μου απαγορεύσει να προσεγγίζω τους πελάτες του;

Ενδεχομένως. Στην Hydrotech ν. Ιωαννίδη το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού έκρινε ότι όρος που απαγόρευε σε πρώην διευθυντή, για ενάμιση χρόνο, να επηρεάζει πελάτες του εργοδότη με σκοπό να τους αποσπάσει δεν έχει σχέση με τον περιορισμό του άρθρου 27(1), και επιδίκασε στον εργοδότη το διαφυγόν κέρδος. Είναι πρωτόδικη απόφαση, κατά της οποίας ασκήθηκε έφεση.

Τι μπορεί να προστατεύσει ο εργοδότης αντί για ρήτρα μη ανταγωνισμού;

Το εμπορικό του απόρρητο και τις σχέσεις του με τους πελάτες. Ο Ν. 164(Ι)/2020 προστατεύει πληροφορίες που είναι απόρρητες, έχουν εμπορική αξία λόγω του απόρρητου χαρακτήρα τους και προστατεύονται με εύλογες προσπάθειες, και επιτρέπει στο Δικαστήριο να διατάξει την παύση της χρήσης ή αποκάλυψής τους και να επιδικάσει αποζημίωση. Δεν επιτρέπει όμως τον περιορισμό της εμπειρίας και των δεξιοτήτων που ο εργαζόμενος απέκτησε νομότυπα στη δουλειά του.

Μπορώ να απαγορεύσω στον υπάλληλό μου δεύτερη εργασία;

Όχι με γενική απαγόρευση. Κατά το άρθρο 16 του Ν. 25(Ι)/2023, ο περιορισμός της παράλληλης απασχόλησης εκτός ωραρίου επιτρέπεται μόνο κατά την πρόσληψη, γραπτώς, με συγκεκριμένους αντικειμενικούς λόγους που σχετίζονται με την ασφάλεια και υγεία, το επιχειρηματικό απόρρητο, την ακεραιότητα του δημόσιου τομέα ή την αποφυγή σύγκρουσης συμφερόντων.

Αγοράζω επιχείρηση. Μπορεί ο πωλητής να δεσμευτεί ότι δεν θα με ανταγωνιστεί;

Ναι, εντός του άρθρου 27(2)(α) του Κεφ. 149. Όποιος πωλεί την εμπορική εύνοια επιχείρησης μπορεί να συμφωνήσει να απέχει από παρόμοια επιχείρηση εντός ορισμένων τοπικών ορίων, όσο ο αγοραστής ή ο δικαιοδόχος του ασκεί εκεί παρόμοια επιχείρηση, εφόσον το Δικαστήριο κρίνει τα όρια εύλογα με βάση τη φύση της επιχείρησης.

Μπορούν οι συνεταίροι να συμφωνήσουν να μην ανταγωνίζονται;

Ναι, σε δύο περιπτώσεις. Όσο υφίσταται η εταιρεία, μπορούν να συμφωνήσουν να μην ασκούν άλλη επιχείρηση· με τη διάλυση ή εν όψει της, να μην ασκούν παρόμοια επιχείρηση εντός τοπικών ορίων. Κατά το άρθρο 32 του Κεφ. 116, ο συνέταιρος που ανταγωνίζεται τον οίκο χωρίς τη συγκατάθεση των άλλων οφείλει να δώσει λογαριασμό και να καταβάλει τα κέρδη.

Η άκυρη ρήτρα ακυρώνει ολόκληρη τη σύμβαση;

Όχι από μόνη της. Το άρθρο 27(1) ακυρώνει τη συμφωνία μόνο στο μέτρο του περιορισμού, και στην Kimon Tutorial Centre ν. Γαβριήλ το Ανώτατο Δικαστήριο σημείωσε παρεμπιπτόντως ότι η ακυρότητα περιορίζεται στο μέρος που επηρεάζεται από την παρανομία.

Πηγές

Το παρόν άρθρο παρέχεται αποκλειστικά για σκοπούς γενικής ενημέρωσης και δεν συνιστά νομική συμβουλή.

Κλείτος Πλατής

Κλείτος Πλατής

Δικηγόρος, Συνέταιρος

Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε., Λευκωσία · Δημοσιεύθηκε 7 Οκτωβρίου 2026

Χρειάζεστε συμβουλή για δική σας υπόθεση;

Περιγράψτε σύντομα την υπόθεση, τα εμπλεκόμενα πρόσωπα και τυχόν προθεσμία.

Απαντούμε εντός μίας εργάσιμης ημέρας. Θα ζητήσουμε τα έγγραφα αφού επιβεβαιώσουμε ότι μπορούμε να αναλάβουμε.

Υποβολή ερωτήματος
EmailWhatsApp
Λάβετε νομικές ενημερώσεις με email

Όταν αλλάζει το κυπριακό δίκαιο, να το μαθαίνετε από εμάς

Ένα σύντομο email όταν αλλάζει κάτι που μετρά: νέα νομοθεσία, μια απόφαση που αξίζει να ξέρετε, μια προθεσμία. Γραμμένο από τους συνεταίρους, χωρίς διαφημίσεις, διαγραφή με ένα κλικ.

Είστε στη λίστα. Η επόμενη ενημέρωση για το κυπριακό δίκαιο θα έρθει στο email σας.

Η εγγραφή δεν ολοκληρώθηκε. Γράψτε στο office@kleanthousplatis.com και θα σας προσθέσουμε.

Η διεύθυνσή σας χρησιμοποιείται για αυτές τις ενημερώσεις και για τίποτε άλλο. Προστασία προσωπικών δεδομένων.