Άρθρα  ·  Ακίνητα

Επιστολή απαλλοτρίωσης από Υπουργείο ή Δήμο: τι σημαίνει

Με λίγα λόγια

Επιστολή για απαλλοτρίωση μπορεί να έρθει από Υπουργείο, Τμήμα, Επαρχιακή Διοίκηση, Δήμο ή την ΑΗΚ. Από ποιον ήρθε κρίνει ποιος εξετάζει την ένστασή σας.

Ανάγνωση

Η επιστολή έρχεται συνήθως συστημένη, με επιστολόχαρτο Υπουργείου, κυβερνητικού Τμήματος, Επαρχιακής Διοίκησης ή Δήμου, και αναφέρει ότι μέρος του κτήματός σας πρόκειται να απαλλοτριωθεί αναγκαστικά. Η υπηρεσία που έγραψε δεν είναι πάντοτε το όργανο που αποφασίζει. Το σημείωμα αυτό εξηγεί ποιος μπορεί να απαλλοτριώσει γη στην Κύπρο, ποιες υπηρεσίες εμφανίζονται στα έγγραφα και τι κάνει η καθεμιά, και τι σας επιτρέπει να κάνετε η επιστολή.

Το χρονοδιάγραμμα που ακολουθεί τη γνωστοποίηση, οι προθεσμίες που τερματίζουν από μόνες τους την απαλλοτρίωση και ο τρόπος υπολογισμού της αποζημίωσης εκτίθενται στον οδηγό μας για την αναγκαστική απαλλοτρίωση. Το σημείωμα αυτό δεν τα επαναλαμβάνει.

Ποιος μπορεί να απαλλοτριώσει γη στην Κύπρο

Μόνο τα πρόσωπα που ορίζουν το Σύνταγμα και ο περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμος, Ν. 15/1962, μπορούν να απαλλοτριώσουν αναγκαστικά ιδιοκτησία: η Δημοκρατία, η δημοτική αρχή, η Κοινοτική Συνέλευση για περιορισμένους σκοπούς, και νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου ή οργανισμός κοινής ωφελείας στον οποίο νόμος έχει παραχωρήσει τέτοιο δικαίωμα. Με αυτούς τους όρους είναι διατυπωμένα το Άρθρο 23.4 του Συντάγματος και ο ορισμός της απαλλοτριούσας αρχής στο άρθρο 2 του Νόμου.

Όταν απαλλοτριώνει η Δημοκρατία, ενεργεί μέσω Υπουργείου. Κατά το άρθρο 6(1), μόλις λήξει η προθεσμία ενστάσεων, η απαλλοτριούσα αρχή ή, όταν απαλλοτριώνει η Δημοκρατία, ο αρμόδιος Υπουργός εξετάζει τις ενστάσεις και, εκτός αν πρόκειται για δημοτική αρχή, τις διαβιβάζει στο Υπουργικό Συμβούλιο με τις παρατηρήσεις του. Κατά το άρθρο 6(4) το διάταγμα απαλλοτρίωσης εκδίδεται από το Υπουργικό Συμβούλιο όταν απαλλοτριώνει η Δημοκρατία, και διαφορετικά από την ίδια την απαλλοτριούσα αρχή, με την επιφύλαξη ότι νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου ή οργανισμός κοινής ωφελείας χρειάζεται προηγούμενη έγκριση του Υπουργικού Συμβουλίου.

Ο Δήμος εξετάζει ο ίδιος τις ενστάσεις και εκδίδει ο ίδιος το διάταγμα. Η επιφύλαξη του άρθρου 4(1) προσθέτει ένα βήμα πριν από την έναρξη: δεν επιτρέπεται να δημοσιεύσει γνωστοποίηση απαλλοτρίωσης αν δεν δώσει στο Υπουργικό Συμβούλιο προειδοποίηση δεκαπέντε ημερών.

Οι υπηρεσίες που μπορεί να δείτε στα έγγραφα

Οι δημοσιευμένες αποφάσεις δείχνουν ποια υπηρεσία χειρίζεται κάθε βήμα. Στις υποθέσεις που ακολουθούν, όλες μελετημένες στο CyLaw, αυτά ήταν τα ονόματα στις επιστολές και στους φακέλους.

  • Το Υπουργείο Εσωτερικών. Σε απαλλοτριώσεις για δρόμους, οι ιδιοκτήτες καλούνταν να υποβάλουν τις ενστάσεις τους στον Υπουργό Εσωτερικών, και τις αποφάσιζε επιτροπή Υπουργών πριν δημοσιευθεί το διάταγμα απαλλοτρίωσης (Κωνσταντίνου, 2012· Ζάκου, 2010).
  • Το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως. Στην υπόθεση Ζάκου το Τμήμα έγραψε στους ιδιοκτήτες για τη δημοσιευμένη γνωστοποίηση και για το δικαίωμά τους να υποβάλουν ένσταση εντός τριάντα ημερών, και υπέβαλε έκθεση για κάθε ένσταση στον Υπουργό. Στην υπόθεση Κωστή (2013) η ιδιοκτήτρια απηύθυνε την ένστασή της στον Διευθυντή του.
  • Το Τμήμα Δημοσίων Έργων. Ετοίμασε τα κατασκευαστικά σχέδια για διεύρυνση δρόμου στην υπόθεση Κωνσταντίνου και, σύμφωνα με σημείωμα του ίδιου του Τμήματος στην υπόθεση Κυλίλη (2016), εκπρόσωπός του προήδρευε της Τεχνικής Επιτροπής του Κεντρικού Φορέα Επίλυσης Κυκλοφοριακών Προβλημάτων, τον ρόλο της οποίας εξέτασε εκεί το δικαστήριο.
  • Το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας. Χωρομέτρησε επιτόπου τη γη και ετοίμασε τα σχέδια απαλλοτρίωσης και τους πίνακες περιγραφής κάθε επηρεαζόμενης ιδιοκτησίας (Κωνσταντίνου· Ζάκου). Κατά το άρθρο 13, μόλις καταβληθεί ή κατατεθεί η αποζημίωση, η ιδιοκτησία εγγράφεται στο όνομα της απαλλοτριούσας αρχής.
  • Ο Έπαρχος. Στην υπόθεση Ζάκου δημοσιεύθηκε διορθωμένη γνωστοποίηση λόγω τυπικού λάθους ως προς τον αρμόδιο Έπαρχο. Στην υπόθεση Καραγιάννη (2006) η Επαρχιακή Διοίκηση Λεμεσού εξέτασε την πρόταση της ιδιοκτήτριας και συμφώνησε μαζί της.
  • Άλλα Υπουργεία, για τα δικά τους έργα. Το Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος, όπως ονομαζόταν τότε, για υδροδεξαμενή του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων (Καραγιάννη)· το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως για αστυνομικό και πυροσβεστικό σταθμό (Orlando Development, 2015)· το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, όπως ονομαζόταν τότε, για γήπεδο σχολείου (Στυλιανού, 2011)· και το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού για Επιστημονικό Τεχνολογικό Πάρκο (Ίδρυμα Λανίτη, 2024).
  • Ο Δήμος. Το Δημοτικό Συμβούλιο Κάτω Πολεμιδιών απαλλοτρίωσε γη για Δημοτικό Μέγαρο και Πολιτιστικό Κέντρο (Σπύρου, 1998).
  • Η Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου. Στην υπόθεση Οικονομίδης (2020) η ΑΗΚ απαλλοτρίωσε τεμάχιο για υποσταθμό μεταφοράς, αφού ζήτησε την έγκριση του Υπουργικού Συμβουλίου μέσω του αρμόδιου Υπουργείου, και την ένσταση των ιδιοκτητών εξέτασε επιτροπή τεσσάρων Υπουργών.

Ποιο έγγραφο λάβατε

Κάθε έγγραφο ανοίγει διαφορετικό στάδιο, γι' αυτό αξίζει να ξέρετε ποιο κρατάτε.

  • Γνωστοποίηση απαλλοτρίωσης. Το πρώτο στάδιο. Το άρθρο 4(1) απαιτεί τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα κατά τον τύπο του Παραρτήματος του Νόμου και την επίδοση αντιγράφου σε κάθε ενδιαφερόμενο. Το άρθρο 17 επιτρέπει την επίδοση με συστημένη επιστολή στην τελευταία γνωστή διεύθυνση και θεωρεί την επιστολή επιδοθείσα το αργότερο την έβδομη ημέρα από την ταχυδρόμηση. Ο τύπος αναφέρει τον σκοπό δημόσιας ωφέλειας και τους λόγους της απαλλοτρίωσης, και περιγράφει την ιδιοκτησία με παραπομπή σε σχέδιο που διατίθεται για επιθεώρηση σε καθορισμένο τόπο.
  • Διάταγμα απαλλοτρίωσης. Δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα αφού εξεταστούν οι ενστάσεις. Αυτή είναι η πράξη που ελέγχει το δικαστήριο.
  • Προσφορά αποζημίωσης. Το άρθρο 8 υποχρεώνει την αρχή να διαπραγματευθεί και στη συνέχεια να προσφέρει την αποζημίωση που υπολόγισε. Τι κάνετε με την προσφορά εξηγείται στον οδηγό μας.
  • Ειδοποίηση εισόδου. Κατά το άρθρο 5(1), μόλις δημοσιευθεί η γνωστοποίηση, λειτουργοί της αρχής μπορούν να εισέλθουν και να χωρομετρήσουν τη γη. Δεν επιτρέπεται είσοδος σε κατοικία χωρίς πλήρως αιτιολογημένο δικαστικό ένταλμα, σε οίκημα που δεν είναι κατοικία χωρίς προειδοποίηση οκτώ ημερών προς τον κάτοχο, ή σε άλλη ιδιοκτησία χωρίς προειδοποίηση μιας ημέρας, εκτός αν ο κάτοχος συναινέσει γραπτώς. Το άρθρο 5(2) υποχρεώνει την αρχή να αποζημιώσει για κάθε ζημιά που προκαλεί η είσοδος.
  • Επιστολή για γη για σκοπούς άμυνας. Κατά τα άρθρα 4(2) και 6(3), κατά τη διάρκεια της έκρυθμης κατάστασης που δημιουργήθηκε από την τουρκική εισβολή, την οποία ο Νόμος θεωρεί ότι συνεχίζεται μέχρι το Υπουργικό Συμβούλιο να ορίσει τη λήξη της με γνωστοποίηση στην Επίσημη Εφημερίδα, η γνωστοποίηση και το διάταγμα για σκοπούς άμυνας δεν δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα. Η γνωστοποίηση αποστέλλεται με συστημένη επιστολή στην τελευταία γνωστή διεύθυνση του ιδιοκτήτη και λογίζεται ότι δημοσιεύθηκε την έβδομη ημέρα από την ταχυδρόμηση· το διάταγμα αποστέλλεται ταχυδρομικώς, και η ημέρα της ταχυδρόμησης λογίζεται ως ημέρα δημοσίευσής του.

Δεν είναι κάθε τέτοια επιστολή απαλλοτρίωση

Ορισμένες επιστολές για γη προέρχονται από τις ίδιες υπηρεσίες αλλά βάσει άλλων νόμων, και απαντώνται διαφορετικά.

Επιστολή της ΑΗΚ για πασσάλους ή εναέρια γραμμή που διέρχεται από χωράφι είναι συνήθως ειδοποίηση κατά το άρθρο 31 του περί Ηλεκτρισμού Νόμου, ΚΕΦ. 170, και όχι απαλλοτρίωση. Ο ιδιοκτήτης και ο κάτοχος έχουν δεκατέσσερις ημέρες για να δώσουν τη συγκατάθεσή τους. Αν αρνηθούν, ή αν θέσουν όρους στους οποίους ενίσταται ο κύριος του δικτύου, μπορεί να συγκατατεθεί ο Έπαρχος, αλλά μόνο αφού προηγουμένως διαβουλευθεί με την αρμόδια αρχή τοπικής διοίκησης. Το άρθρο 31(2) δεν επιτρέπει γραμμή εντός, διαμέσου ή πάνω σε οικοδομή, ή σε γη καλυμμένη με οικοδομές, χωρίς τη συγκατάθεση του ιδιοκτήτη και του κατόχου. Εξαίρεση αποτελούν οι επίτονοι και τα στηρίγματα εναέριας γραμμής: ο Έπαρχος μπορεί να τα επιτρέψει όταν κατά την κρίση του η συγκατάθεση αρνείται παράλογα, και τότε ορίζει την αποζημίωση ή το ετήσιο ενοίκιο που πληρώνει ο κύριος του δικτύου. Συγκαταθέσεις Επάρχων ακυρώθηκαν στην υπόθεση Συμεού (2001), όπου η ΑΗΚ δεν είχε εξετάσει τις εναλλακτικές λύσεις του ιδιοκτήτη, και στην υπόθεση Καραντώκη (2026), όπου ο Έπαρχος δεν είχε διαβουλευθεί με την τοπική αρχή.

Η επίταξη αφαιρεί την κατοχή, όχι την κυριότητα. Το Άρθρο 23.8 του Συντάγματος την περιορίζει σε περίοδο που δεν υπερβαίνει την τριετία, και διέπεται από τον περί Επιτάξεως Ιδιοκτησίας Νόμο, Ν. 21/1962· το σημείωμά μας για την αποζημίωση της επίταξης την καλύπτει. Και το σχέδιο δεσμευτικής ρυμοτομίας είναι χωριστή πράξη: στην υπόθεση Ζάκου το δικαστήριο το αντιμετώπισε ως αυτοτελή εκτελεστή διοικητική πράξη με δική της διαδικασία ενστάσεων, διακριτή από την απαλλοτρίωση που το υλοποίησε αργότερα.

Η ένσταση είναι το σημείο όπου χτίζεται ο φάκελος

Η ένσταση είναι η ευκαιρία του ιδιοκτήτη να εντάξει στον φάκελο της αρχής ό,τι θα αναζητήσει αργότερα το δικαστήριο. Το Παράρτημα του Νόμου καλεί όποιον ενίσταται να αποστείλει λεπτομερή στοιχεία για το δικαίωμα ή το συμφέρον του, αποδείξεις τους, καθώς και πλήρως αιτιολογημένη έκθεση για τους λόγους της ένστασής του.

Όταν προσβάλλεται διάταγμα, το δικαστήριο εξετάζει τον διοικητικό φάκελο. Στην υπόθεση Κωνσταντίνου ο φάκελος περιείχε ρυθμιστικό σχέδιο, μελέτη ιδιώτη μελετητή, εισηγήσεις της Περιβαλλοντικής Αρχής και εξέταση κάθε ένστασης, και η προσφυγή απορρίφθηκε: η επιλογή των συγκεκριμένων τεμαχίων ήταν τεχνικό ζήτημα στο οποίο το δικαστήριο δεν επεμβαίνει. Στην υπόθεση Καραγιάννη η ιδιοκτήτρια είχε προτείνει να τοποθετηθεί η υδροδεξαμενή στην άκρη του τεμαχίου της και όχι σχεδόν στη μέση του, και η Επαρχιακή Διοίκηση είχε συμφωνήσει. Τίποτε στον φάκελο δεν έδειχνε γιατί το σημείο που επιλέχθηκε ήταν το καταλληλότερο, και το διάταγμα ακυρώθηκε.

Το δικαστήριο δεν επιλέγει τη χάραξη του δρόμου. Ελέγχει ότι η αρχή τη μελέτησε, και η ένσταση είναι αυτό που φέρνει τις εναλλακτικές λύσεις στον φάκελο.

Όταν δημοσιευθεί το διάταγμα

Το διάταγμα απαλλοτρίωσης είναι η πράξη που μπορεί να ακυρώσει το δικαστήριο· η γνωστοποίηση δεν είναι. Στην υπόθεση Χατζηδημήτρη (2002) το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε απαράδεκτο το σκέλος της προσφυγής που στρεφόταν κατά της γνωστοποίησης, επειδή μόνο το διάταγμα είναι η εκτελεστή πράξη, και στη συνέχεια ακύρωσε το ίδιο το διάταγμα.

Κατά το Άρθρο 146.3 του Συντάγματος η προσφυγή ασκείται εντός εβδομήντα πέντε ημερών από τη δημοσίευση της πράξης, και εκδικάζεται πρωτοδίκως από το Διοικητικό Δικαστήριο. Οι λόγοι για τους οποίους ακυρώθηκαν διατάγματα απαλλοτρίωσης επανέρχονται σταθερά:

  • Καμία ολοκληρωμένη μελέτη πριν από την απόφαση. Η Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου ακύρωσε δημοτική απαλλοτρίωση για αυτόν τον λόγο στην υπόθεση Σπύρου (1998). Στην υπόθεση Orlando Development κρίθηκε ότι επιστολές της υπηρεσίας που ήθελε τη γη δεν αποτελούν μελέτη. Στην υπόθεση Στυλιανού το διάταγμα για το γήπεδο σχολείου ακυρώθηκε δύο φορές.
  • Υπόβαθρο που δεν υπήρχε. Στην υπόθεση Χατζηδημήτρη ο σχεδιασμός στον οποίο στηριζόταν το διάταγμα είχε ουσιαστικά αναιρεθεί, και δεν απέμενε τίποτε να το στηρίζει.
  • Όργανο που δεν ήταν νόμιμα συγκροτημένο. Στην υπόθεση Κυλίλη το ρυθμιστικό σχέδιο είχε εγκρίνει τεχνική επιτροπή χωρίς νομική υπόσταση, στη συνεδρία της οποίας παρίσταντο πρόσωπα που δεν ήταν μέλη της. Στην υπόθεση Κωστή κρίθηκε πλημμελής η συγκρότηση της Υπουργικής Επιτροπής που απέρριψε την ένσταση.

Στις 28 Νοεμβρίου 2024 το Εφετείο, κατά πλειοψηφία, επικύρωσε την ακύρωση διατάγματος του 2016 για Επιστημονικό Τεχνολογικό Πάρκο στο Πεντάκωμο. Δεν είχε γίνει τεχνοοικονομική μελέτη βιωσιμότητας, τίποτε δεν έδειχνε μελέτη για το οδικό δίκτυο ή την υδροδότηση, και τέσσερα χρόνια μετά τη δημοσίευση δεν είχε εξευρεθεί επενδυτής. Προηγούμενο διάταγμα για το ίδιο πάρκο είχε ακυρωθεί το 2009. Μέρος της συζήτησης στην έφεση ήταν αν ο λόγος ακύρωσης είχε δικογραφηθεί ορθά: οι διαδικαστικοί κανονισμοί απαιτούν κάθε λόγος να διατυπώνεται και να αιτιολογείται στην ίδια την προσφυγή.

Η ακύρωση επαναφέρει την αρχή στην αφετηρία. Στις υποθέσεις Κυλίλη και Στυλιανού η αρχή δημοσίευσε νέα γνωστοποίηση μετά την πρώτη ακύρωση, και οι ιδιοκτήτες προσέβαλαν και το νέο διάταγμα, με επιτυχία.

Τι σημαίνει στην πράξη

Διαβάστε το επιστολόχαρτο, μετά τον τίτλο. Η υπηρεσία που έγραψε δείχνει ποιος χειρίζεται τον φάκελο· ο τίτλος δείχνει αν πρόκειται για γνωστοποίηση, διάταγμα, προσφορά, ειδοποίηση εισόδου ή κάτι βάσει άλλου νόμου.

Μετρήστε από τις ημερομηνίες του εγγράφου. Η συστημένη επιστολή θεωρείται επιδοθείσα το αργότερο την έβδομη ημέρα από την ταχυδρόμηση, και οι εβδομήντα πέντε ημέρες για την προσφυγή μετρούν από τη δημοσίευση του διατάγματος στην Επίσημη Εφημερίδα, όχι από την ημέρα που ανοίξατε μια επιστολή.

Ζητήστε να δείτε το σχέδιο. Η γνωστοποίηση περιγράφει την ιδιοκτησία με παραπομπή σε σχέδιο που διατίθεται για επιθεώρηση, και η έκταση που αφαιρείται συχνά μετρά όσο και η ίδια η απαλλοτρίωση.

Υποβάλετε ένσταση με λόγους και εναλλακτικές. Μια αιτιολογημένη ένσταση που προτείνει συγκεκριμένη εναλλακτική λύση, με μετρήσεις, φέρνει στον φάκελο αυτό που αργότερα το δικαστήριο θα ζητήσει από την αρχή να απαντήσει.

Κρατήστε την αποζημίωση χωριστά. Η προσβολή του διατάγματος και η διαπραγμάτευση της αποζημίωσης είναι διαφορετικοί δρόμοι με διαφορετικές προθεσμίες, και ο οδηγός μας για την αναγκαστική απαλλοτρίωση εξηγεί τον δεύτερο.

Ερωτήσεις που μας γίνονται

Η επιστολή για την απαλλοτρίωση ήρθε από το Υπουργείο Εσωτερικών. Το Υπουργείο απαλλοτριώνει το κτήμα μου;

Απαλλοτριώνει η Δημοκρατία. Όταν απαλλοτριούσα αρχή είναι η Δημοκρατία, το άρθρο 6(1) του περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμου, Ν. 15/1962, αναθέτει τις ενστάσεις στον αρμόδιο Υπουργό, ο οποίος τις εξετάζει και τις διαβιβάζει στο Υπουργικό Συμβούλιο με τις παρατηρήσεις του. Στις απαλλοτριώσεις για δρόμους που μελετήσαμε, οι ιδιοκτήτες καλούνταν να υποβάλουν ένσταση στον Υπουργό Εσωτερικών, και κατά το άρθρο 6(4) το ίδιο το διάταγμα απαλλοτρίωσης εκδίδεται από το Υπουργικό Συμβούλιο.

Η επιστολή είναι από το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως, το Τμήμα Δημοσίων Έργων ή το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας. Ποιος αποφασίζει;

Κανένα από αυτά δεν εκδίδει το διάταγμα. Στις αποφάσεις που μελετήσαμε, το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως έγραψε στους ιδιοκτήτες και υπέβαλε έκθεση για τις ενστάσεις τους στον Υπουργό, το Τμήμα Δημοσίων Έργων ετοίμασε τα σχέδια του δρόμου και το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας χωρομέτρησε τη γη και ετοίμασε τα σχέδια απαλλοτρίωσης. Όταν απαλλοτριώνει η Δημοκρατία, το διάταγμα το εκδίδει το Υπουργικό Συμβούλιο.

Ο Δήμος θέλει να απαλλοτριώσει μέρος του κτήματός μου. Η διαδικασία είναι η ίδια;

Κατά βάση ναι, με τον ίδιο Νόμο. Η δημοτική αρχή εξετάζει η ίδια τις ενστάσεις και εκδίδει η ίδια το διάταγμα απαλλοτρίωσης, αλλά μπορεί να δημοσιεύσει γνωστοποίηση απαλλοτρίωσης μόνο αφού δώσει στο Υπουργικό Συμβούλιο προειδοποίηση δεκαπέντε ημερών. Το Ανώτατο Δικαστήριο ακύρωσε δημοτική απαλλοτρίωση στην υπόθεση Σπύρου (1998), επειδή δεν είχε προηγηθεί ολοκληρωμένη μελέτη.

Η ΑΗΚ θέλει να τοποθετήσει πασσάλους ή ηλεκτρική γραμμή στο χωράφι μου. Είναι απαλλοτρίωση;

Συνήθως όχι. Η γραμμή που διέρχεται από γη τοποθετείται με βάση το άρθρο 31 του περί Ηλεκτρισμού Νόμου, ΚΕΦ. 170: ο ιδιοκτήτης λαμβάνει ειδοποίηση και έχει δεκατέσσερις ημέρες για να συγκατατεθεί, και αν αρνηθεί, μπορεί να συγκατατεθεί στη θέση του ο Έπαρχος, αφού διαβουλευθεί με την τοπική αρχή. Η ΑΗΚ μπορεί επίσης να απαλλοτριώσει γη, για παράδειγμα για υποσταθμό, και τότε πρόκειται για αναγκαστική απαλλοτρίωση, με γνωστοποίηση, ενστάσεις και διάταγμα.

Μπορώ να προσβάλω τη γνωστοποίηση απαλλοτρίωσης στο δικαστήριο;

Όχι την ίδια τη γνωστοποίηση. Στην υπόθεση Χατζηδημήτρη (2002) το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι μόνο το διάταγμα απαλλοτρίωσης είναι η εκτελεστή πράξη που προσβάλλεται με προσφυγή. Στη γνωστοποίηση απαντά κανείς με ένσταση, και το διάταγμα, όταν δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα, προσβάλλεται με προσφυγή κατά το Άρθρο 146 του Συντάγματος εντός εβδομήντα πέντε ημερών από τη δημοσίευσή του.

Τι εξετάζουν τα δικαστήρια όταν προσβάλλεται διάταγμα απαλλοτρίωσης;

Κυρίως αν η αρχή είχε ολοκληρωμένη μελέτη του έργου πριν αποφασίσει και αν τα όργανα που μετείχαν ήταν νόμιμα συγκροτημένα. Διατάγματα ακυρώθηκαν για αυτούς τους λόγους στις υποθέσεις Σπύρου (1998), Καραγιάννη (2006), Orlando Development (2015) και Κυλίλη (2016), και το 2024 το Εφετείο επικύρωσε την ακύρωση διατάγματος για Επιστημονικό Τεχνολογικό Πάρκο. Το δικαστήριο δεν επιλέγει τη χάραξη του δρόμου· ελέγχει ότι η αρχή τη μελέτησε.

Η επιστολή αναφέρει ότι η γη χρειάζεται για σκοπούς άμυνας. Αλλάζει κάτι;

Ενδεχομένως. Κατά τα άρθρα 4(2) και 6(3) του Ν. 15/1962, κατά τη διάρκεια της έκρυθμης κατάστασης που δημιουργήθηκε από την τουρκική εισβολή, την οποία ο Νόμος θεωρεί ότι συνεχίζεται μέχρι το Υπουργικό Συμβούλιο να ορίσει τη λήξη της με γνωστοποίηση στην Επίσημη Εφημερίδα, η γνωστοποίηση και το διάταγμα για σκοπούς άμυνας δεν δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα αλλά αποστέλλονται ταχυδρομικώς στην τελευταία γνωστή διεύθυνση του ιδιοκτήτη. Η γνωστοποίηση λογίζεται ότι δημοσιεύθηκε την έβδομη ημέρα από την ταχυδρόμηση και το διάταγμα την ημέρα της ταχυδρόμησης, γι' αυτό μετρούν οι ημερομηνίες στον φάκελο και στην επιστολή.

Πηγές

Το παρόν άρθρο παρέχεται αποκλειστικά για σκοπούς γενικής ενημέρωσης και δεν συνιστά νομική συμβουλή.

Κλείτος Πλατής

Κλείτος Πλατής

Δικηγόρος, Συνέταιρος

Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε., Λευκωσία · Δημοσιεύθηκε 8 Οκτωβρίου 2026

Χρειάζεστε συμβουλή για δική σας υπόθεση;

Περιγράψτε σύντομα την υπόθεση, τα εμπλεκόμενα πρόσωπα και τυχόν προθεσμία.

Απαντούμε εντός μίας εργάσιμης ημέρας. Θα ζητήσουμε τα έγγραφα αφού επιβεβαιώσουμε ότι μπορούμε να αναλάβουμε.

Υποβολή ερωτήματος
EmailWhatsApp
Λάβετε νομικές ενημερώσεις με email

Όταν αλλάζει το κυπριακό δίκαιο, να το μαθαίνετε από εμάς

Ένα σύντομο email όταν αλλάζει κάτι που μετρά: νέα νομοθεσία, μια απόφαση που αξίζει να ξέρετε, μια προθεσμία. Γραμμένο από τους συνεταίρους, χωρίς διαφημίσεις, διαγραφή με ένα κλικ.

Είστε στη λίστα. Η επόμενη ενημέρωση για το κυπριακό δίκαιο θα έρθει στο email σας.

Η εγγραφή δεν ολοκληρώθηκε. Γράψτε στο office@kleanthousplatis.com και θα σας προσθέσουμε.

Η διεύθυνσή σας χρησιμοποιείται για αυτές τις ενημερώσεις και για τίποτε άλλο. Προστασία προσωπικών δεδομένων.

Περισσότερα από τη βιβλιοθήκη