ΆρθραΚατασκευές

Παράδοση έργου στην Κύπρο: τελικός λογαριασμός, ελαττώματα

Με λίγα λόγια

Στην παράδοση αποφασίζει η σύμβαση: η έμπρακτη συμπλήρωση ξεκινά την περίοδο ευθύνης και την αποδέσμευση της κράτησης· το τελικό πιστοποιητικό μπορεί να δεσμεύσει τα μέρη.

Κλείτος Πλατής, δικηγόρος

Το πρώτο σας μήνυμα δεν κοστίζει τίποτα: εντός μίας εργάσιμης ημέρας σας λέμε αν μπορούμε να βοηθήσουμε και πόσο θα κοστίσει.

klitos@kleanthousplatis.com

Οι εργολάβοι πιέζουν να παραδώσουν πριν κλείσει η χρονιά, και οι ιδιοκτήτες καλούνται να παραλάβουν τα κλειδιά πριν από τις γιορτές. Ό,τι ακολουθεί το ρυθμίζει κυρίως η οικοδομική σύμβαση και όχι κάποιος νόμος: η ημερομηνία που αναγράφει το πιστοποιητικό έμπρακτης συμπλήρωσης των εργασιών ξεκινά την περίοδο ευθύνης για ελαττώματα και την αποδέσμευση των κρατήσεων, και το τελικό πιστοποιητικό, όταν εκδοθεί με τη σειρά που ορίζει η σύμβαση, μπορεί να δεσμεύσει και τα δύο μέρη.

Το κυπριακό δίκαιο προσθέτει λιγότερα απ’ όσα περιμένει κανείς, όμως όσα προσθέτει μετρούν στο τέλος του έργου: πώς αντιμετωπίζεται το ποσό που ορίστηκε για την καθυστέρηση, τι δεν αφαιρεί ο όρος για τα ελαττώματα και πόσο χρόνο έχει κάθε πλευρά για να καταχωρίσει αγωγή. Το κείμενο ακολουθεί τη σειρά από την παράδοση ως το τελικό πιστοποιητικό, για τον εργολάβο και για τον ιδιοκτήτη, και κλείνει με όσα πρέπει να καταγραφούν, να φυλαχθούν και να σημειωθούν στο ημερολόγιο.

Η σύμβαση απαντά στα περισσότερα, γι’ αυτό βρείτε πρώτα τους όρους της

Οι απαντήσεις στο τέλος του έργου βρίσκονται στη σύμβαση: στους όρους της για τη συμπλήρωση, τα ελαττώματα, τα πιστοποιητικά και την καθυστέρηση, και στο Παράρτημα, που συμπληρώνει τους αριθμούς. Αρκετές πρόσφατες αποφάσεις Επαρχιακών Δικαστηρίων αφορούν συμβάσεις στο ίδιο τυποποιημένο έντυπο, τους όρους του οποίου παραθέτουν, και χρησιμοποιούνται πιο κάτω για να φανεί πώς λειτουργεί η σειρά του. Στο έντυπο αυτό, το Παράρτημα ορίζει την ημερομηνία συμπλήρωσης, τη διάρκεια της περιόδου ευθύνης για ελαττώματα, το ποσοστό της κράτησης και το ποσό για την καθυστέρηση.

Πριν στηριχθείτε σε οποιαδήποτε ημερομηνία, εντοπίστε:

  • τον όρο για την έμπρακτη συμπλήρωση και την περίοδο ευθύνης για ελαττώματα·
  • τους όρους για τα πιστοποιητικά, τις κρατήσεις και τον τελικό λογαριασμό·
  • τον όρο που ορίζει ποσό για την καθυστέρηση, και τα βήματα που απαιτεί·
  • τον όρο επίλυσης διαφορών, που μπορεί να παραπέμπει τη διαφορά στον αρχιτέκτονα ή σε διαιτησία πριν από οποιοδήποτε δικαστήριο.

Ο όρος επίλυσης διαφορών δεν είναι τυπικότητα. Σε απόφαση του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας της 24ης Ιανουαρίου 2022 (Αγωγή αρ. 889/2012), η ανταπαίτηση της ιδιοκτήτριας για ελαττώματα και καθυστέρηση κρίθηκε πρόωρη, και σε κάθε περίπτωση αναπόδεικτη, επειδή η διαφορά δεν είχε υποβληθεί πρώτα στον αρχιτέκτονα για γραπτή απόφαση και στη συνέχεια σε διαιτησία, όπως απαιτούσε η σύμβαση. Σε σύμβαση FIDIC η ορολογία και η σειρά είναι διαφορετικές, και τις καθορίζει το βιβλίο FIDIC που έχετε μπροστά σας.

Η έμπρακτη συμπλήρωση είναι η ημερομηνία που ξεκινά τις προθεσμίες

Παράδοση, με τη συμβατική έννοια, είναι η έμπρακτη συμπλήρωση των εργασιών, και η ημερομηνία που μετρά είναι εκείνη που γράφει το πιστοποιητικό του αρχιτέκτονα. Κατά το τυποποιημένο έντυπο, όταν κατά τη γνώμη του αρχιτέκτονα οι εργασίες είναι έμπρακτα συμπληρωμένες, ο αρχιτέκτονας εκδίδει πιστοποιητικό, και η έμπρακτη συμπλήρωση θεωρείται για όλους τους σκοπούς της σύμβασης ότι έγινε την ημέρα που ορίζει το πιστοποιητικό. Η ημέρα αυτή μπορεί να προηγείται της ημέρας υπογραφής του.

Στην απόφαση της 9ης Ιουλίου 2024 (Αγωγή αρ. 267/2015), το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας κατέγραψε τι ξεκινούσε το πιστοποιητικό αυτό κατά τη σύμβαση της υπόθεσης:

  • την περίοδο ευθύνης για ελαττώματα δώδεκα μηνών του Παραρτήματος·
  • πιστοποιητικό για την αποδέσμευση του μισού ποσού της κράτησης·
  • με τη λήξη της περιόδου ευθύνης, πιστοποιητικό για το υπόλοιπο μισό·
  • εξάμηνη περίοδο για την τελική ρύθμιση του ποσού του συμβολαίου.

Αν οι εργασίες συμπληρώθηκαν έμπρακτα κρίνεται με βάση τα γεγονότα. Το Δικαστήριο στην ίδια υπόθεση υιοθέτησε ανάλυση του αγγλικού Εφετείου: η έμπρακτη συμπλήρωση αναγνωρίζεται ευκολότερα παρά ορίζεται· τα λανθάνοντα ελαττώματα δεν την αποκλείουν, ούτε τα μικροελαττώματα· όμως μια κατοικία δεν είναι έμπρακτα συμπληρωμένη μόνο επειδή μπορεί να κατοικηθεί, ανεξάρτητα από το τι απομένει να γίνει. Με βάση τη μαρτυρία, το Δικαστήριο δεν δέχθηκε ότι η κατοικία παραδόθηκε για χρήση πριν συνδεθεί με το δίκτυο της Αρχής Ηλεκτρισμού.

Η περίοδος ευθύνης: ο εργολάβος επιστρέφει, και ο ιδιοκτήτης πρέπει να τον καλέσει

Κατά την περίοδο ευθύνης για ελαττώματα, γνωστή και ως «περίοδος συντήρησης», ο εργολάβος έχει και την υποχρέωση και το δικαίωμα να επιστρέψει και να επιδιορθώσει τα ελαττώματα με δικά του έξοδα, και ο ιδιοκτήτης οφείλει να του δώσει την ευκαιρία. Το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού εξήγησε τη συμφωνία αυτή στις 6 Ιουλίου 2026 (Αγωγή αρ. 2027/2020), με αφορμή όρο ενός έτους σε πωλητήριο έγγραφο κατοικίας που είχε ανεγείρει η ίδια η πωλήτρια. Η πωλήτρια ανέλαβε να επιδιορθώνει, με δικά της έξοδα και χωρίς καθυστέρηση, τα ελαττώματα που θα εμφανίζονταν εντός της περιόδου. Οι αγοραστές ανέλαβαν να την ενημερώνουν και να της δίνουν την ευκαιρία να τα επιδιορθώσει, πριν αναθέσουν τις εργασίες σε τρίτο.

Ιδιοκτήτης που παραλείπει το βήμα αυτό δεν χάνει την αξίωσή του, μπορεί όμως να ανακτήσει μόνο όσα θα κόστιζε η επιδιόρθωση στον ίδιο τον εργολάβο. Εντός της περιόδου πρέπει να εμφανιστεί το ελάττωμα, ως σύμπτωμα· η αιτία του μπορεί να διαπιστωθεί αργότερα. Στην υπόθεση εκείνη η πωλήτρια απαντούσε στα παράπονα, χρόνο με τον χρόνο, με ημίμετρα, και οι αγοραστές ανέκτησαν ολόκληρο το κόστος των επιδιορθώσεων που έκανε άλλος εργολάβος.

Στο τυποποιημένο έντυπο τον ρόλο αυτό τον έχει ο αρχιτέκτονας. Ο αρχιτέκτονας καταγράφει τα ελαττώματα που εμφανίζονται εντός της περιόδου και μπορεί να δίνει οδηγίες για την επιδιόρθωσή τους, όμως καμία οδηγία δεν εκδίδεται μετά την πάροδο 14 ημερών από τη λήξη της περιόδου· όταν γίνουν οι επιδιορθώσεις, εκδίδει πιστοποιητικό συμπλήρωσης της επιδιόρθωσης των ελαττωμάτων. Στην απόφαση της 29ης Ιανουαρίου 2026 (Αγωγή αρ. 6179/15), η αξίωση του ιδιοκτήτη βάσει του όρου αυτού απέτυχε: κρίθηκε ότι η επιστολή που κατέγραφε τα ελαττώματα δεν στάλθηκε στον εργολάβο, και οι οδηγίες του αρχιτέκτονα δόθηκαν πάνω από έναν χρόνο μετά τις 14 ημέρες.

Ελάττωμα που εμφανίζεται εντός της περιόδου πρέπει να φτάσει γραπτώς στον εργολάβο, μέσω του αρχιτέκτονα όπου το προβλέπει η σύμβαση, πριν λήξει η περίοδος.

Μετά την περίοδο, η αξίωση επιβιώνει αλλά πρέπει να αποδειχθεί

Η λήξη της περιόδου ευθύνης δεν τερματίζει την ευθύνη του εργολάβου για ελαττωματική εργασία. Στην απόφαση του Ιουλίου 2026, το Δικαστήριο της Λεμεσού έκρινε ότι ο όρος του ενός έτους δεν ήταν ρήτρα εξαίρεσης ευθύνης: έδινε στον εργολάβο την ευκαιρία να επιδιορθώσει με μικρότερο κόστος, χωρίς να αφαιρεί από τους αγοραστές το δικαίωμα να αξιώσουν αποζημιώσεις για ελαττώματα που οφείλονταν σε παράβαση της συμφωνίας ή σε αμέλεια και εμφανίστηκαν μετά το έτος. Μετά την περίοδο, ο ιδιοκτήτης μπορεί ακόμη να αξιώσει, εφόσον αποδείξει παράβαση της σύμβασης ή αμέλεια.

Το ίδιο Δικαστήριο έκρινε ότι, σε συμφωνία αγοράς κατοικίας υπό ανέγερση, είναι εξυπακουόμενος όρος ότι η κατοικία θα είναι κατάλληλη για κατοίκηση, όρος που δεν διαφέρει ουσιωδώς από τον όρο ότι θα ανεγερθεί με κατάλληλα υλικά και με ορθό, επιμελή και επαγγελματικό τρόπο.

Το δύσκολο είναι η απόδειξη. Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε στην υπόθεση Χαραλάμπους ν. Decostone Ltd (2010) 1 ΑΑΔ 747 ότι η διαπίστωση προβλημάτων, ελλειμμάτων ή αδυναμιών σε ένα έργο δεν δημιουργεί, χωρίς άλλο, θέμα κακοτεχνιών, ούτε μειώνει την υποχρέωση εκείνου που επικαλείται ευθύνη να αποδείξει την αμέλεια ή την ύπαρξη και την παράβαση συμβατικού όρου. Αυτό που συνήθως χρειάζεται η απόδειξη είναι ανεξάρτητος εμπειρογνώμονας που καταγράφει το ελάττωμα, την αιτία του και το κόστος της επιδιόρθωσης· πώς οικοδομείται μια τέτοια αξίωση εξηγείται στο άρθρο μας για τα ελαττώματα οικοδομών.

Οι κρατήσεις και το τελικό πιστοποιητικό ακολουθούν τη σειρά της σύμβασης

Οι κρατήσεις αποδεσμεύονται, και το τελικό πιστοποιητικό εκδίδεται, με τη σειρά που ορίζει η σύμβαση, και πιστοποιητικό που εκδίδεται εκτός σειράς μπορεί να μη δεσμεύει κανέναν. Τι ελέγχεται στα πιστοποιητικά πληρωμής, στις κρατήσεις και στον τελικό λογαριασμό εξηγείται χωριστά· τρεις αποφάσεις για το ίδιο τυποποιημένο έντυπο δείχνουν τι σημαίνει η σειρά αυτή στο τέλος του έργου.

Η απόφαση του Ιανουαρίου 2022 δείχνει την πλευρά του εργολάβου. Πιστοποιητικό πληρωμής ανέφερε ότι κράτηση €5.000 θα ήταν πληρωτέα με τη λήξη της δωδεκάμηνης περιόδου, όμως ο αρχιτέκτονας δεν εξέδωσε ποτέ πιστοποιητικό συμπλήρωσης της επιδιόρθωσης των ελαττωμάτων ούτε τελικό πιστοποιητικό. Η αξίωση του εργολάβου για την κράτηση απορρίφθηκε ως πρόωρη.

Η απόφαση του Ιουλίου 2024 δείχνει πιστοποιητικό εκτός σειράς. Ο αρχιτέκτονας εξέδωσε τελικό πιστοποιητικό χωρίς να έχει πιστοποιήσει πρώτα την έμπρακτη συμπλήρωση, και αποδέσμευσε ταυτόχρονα ολόκληρο το ποσό της κράτησης, κατά παράβαση της σύμβασης. Το Δικαστήριο έκρινε το πιστοποιητικό άκυρο, ώστε να μη δεσμεύει τους εργοδότες, και η μερική πληρωμή έναντί του δεν αποτελούσε επικύρωσή του. Ο εργολάβος έπρεπε τότε να αποδείξει τον λογαριασμό του με άλλη μαρτυρία, και ανέκτησε τα €24.960,83 που δεχόταν ο εμπειρογνώμονας των ίδιων των εργοδοτών, έναντι αξίωσης €77.057.

Η απόφαση του Ιανουαρίου 2026 δείχνει πιστοποιητικό που δέσμευσε. Κατά το έντυπο αυτό, εκτός αν αρχίσει διαδικασία επίλυσης διαφοράς πριν από την έκδοση του τελικού πιστοποιητικού ή εντός 14 ημερών από αυτήν, το πιστοποιητικό αποτελεί αδιαμφισβήτητη μαρτυρία ότι, όπου η σύμβαση αφήνει την ποιότητα των υλικών και την τεχνουργία στη λογική ικανοποίηση του αρχιτέκτονα, αυτές την ικανοποιούν. Στις εξαιρέσεις περιλαμβάνονται ο δόλος, το ελάττωμα που δεν μπορούσε να αποκαλυφθεί με λογική επιθεώρηση και τα λάθη υπολογισμού.

Ο αρχιτέκτονας είχε εκδώσει το τελικό πιστοποιητικό την ίδια ημέρα με το πιστοποιητικό έμπρακτης συμπλήρωσης, και δέχθηκε ότι τα ελαττώματα μπορούσαν να είχαν εντοπιστεί τότε. Η αξίωση του ιδιοκτήτη για τα ελαττώματα απέτυχε, και ο εργολάβος ανέκτησε την κράτηση των €4.500 με τόκο από τη λήξη της περιόδου ευθύνης.

Ο τελικός λογαριασμός εντάσσεται στην ίδια σειρά. Κατά το έντυπο της απόφασης του Ιουλίου 2024, η τελική ρύθμιση του ποσού του συμβολαίου έπρεπε να ολοκληρωθεί εντός έξι μηνών από την έμπρακτη συμπλήρωση: ο εργολάβος υποβάλλει τη δική του εκτίμηση εντός του πρώτου μισού της περιόδου, και ο αρχιτέκτονας επιβεβαιώνει τη ρύθμιση πριν λήξει η περίοδος και οπωσδήποτε πριν από το τελικό πιστοποιητικό. Το τελικό πιστοποιητικό εκδίδεται το συντομότερο δυνατό, και το αργότερο τρεις μήνες μετά τη λήξη της περιόδου ευθύνης, τη συμπλήρωση των επιδιορθώσεων ή την παραλαβή των εγγράφων του εργολάβου, όποιο συμβεί αργότερα.

Τελικό πιστοποιητικό εκτός σειράς μπορεί να μη δεσμεύει κανέναν. Τελικό πιστοποιητικό με τη σωστή σειρά, που δεν αμφισβητήθηκε εγκαίρως, μπορεί να δεσμεύει και τους δύο.

Η καθυστέρηση στο τέλος του έργου

Το ημερήσιο ή μηνιαίο ποσό για την καθυστέρηση είναι ανώτατο όριο, και για να ανακτηθεί χρειάζονται τα βήματα της σύμβασης και απόδειξη ζημιάς. Το άρθρο 74(1) του περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ. 149, ορίζει ότι, όταν η σύμβαση καθορίζει ποσό πληρωτέο σε περίπτωση παράβασης, ο άλλος συμβαλλόμενος δικαιούται, και αν ακόμη δεν αποδειχθεί πραγματική ζημιά, εύλογη αποζημίωση που δεν υπερβαίνει το ποσό αυτό. Το Ανώτατο Δικαστήριο το ερμήνευσε με προσοχή: στην υπόθεση Μεταλλικά Ηράκλης Μιχαηλίδης Λτδ ν. G & C Exhaust Systems Ltd (2001) 1 ΑΑΔ 500 έκρινε ότι επιδίκαση ουσιαστικών αποζημιώσεων, όχι συμβολικών ή ονομαστικών, είναι δυνατή μόνο όπου η ζημιά αποδεικνύεται, ανεξάρτητα από το αν τα μέρη την είχαν προκαθορίσει.

Τα Επαρχιακά Δικαστήρια το εφαρμόζουν και στην παράδοση. Στην απόφαση του Ιουλίου 2024 η σύμβαση όριζε €800 τον μήνα για καθυστέρηση στην παράδοση· οι εργοδότες δεν προσκόμισαν μαρτυρία για τη ζημιά τους και τους επιδικάστηκαν €50 ως ονομαστικές αποζημιώσεις. Στην απόφαση του Ιανουαρίου 2026 το έντυπο απαιτούσε επιπλέον δύο βήματα: γραπτό πιστοποιητικό του αρχιτέκτονα ότι οι εργασίες έπρεπε λογικά να είχαν συμπληρωθεί, και γραπτή απαίτηση του εργοδότη το αργότερο κατά την έκδοση του τελικού πιστοποιητικού. Δεν έγινε κανένα από τα δύο, δεν αποδείχθηκε ζημιά, και η αξίωση για την καθυστέρηση απέτυχε.

Η παραλαβή του έργου με καθυστέρηση έχει δικό της κανόνα. Όπου ο χρόνος ήταν ουσιώδης όρος, ο ιδιοκτήτης που αποδέχεται την εκπλήρωση σε άλλο χρόνο δεν μπορεί να αξιώσει αποζημίωση για την καθυστέρηση, εκτός αν, κατά τον χρόνο της αποδοχής, γνωστοποιήσει στον εργολάβο την πρόθεσή του να την αξιώσει (άρθρο 55(3) του Κεφ. 149). Όπου ο χρόνος δεν ήταν ουσιώδης, η σύμβαση δεν καθίσταται ακυρώσιμη και ο ιδιοκτήτης διατηρεί το δικαίωμα αποζημίωσης για τη ζημιά από την καθυστέρηση (άρθρο 55(2)). Ο ιδιοκτήτης που παραλαμβάνει με καθυστέρηση καλό είναι λοιπόν να επιφυλάσσεται γραπτώς κατά την παράδοση για την αξίωση της καθυστέρησης, όποια περίπτωση κι αν ισχύει.

Για τον εργολάβο, οι ίδιοι όροι είναι η απάντηση σε αφαίρεση ποσού για καθυστέρηση: το πιστοποιητικό που απαιτεί η σύμβαση, η απαίτηση που έγινε εγκαίρως και η απόδειξη της ζημιάς. Η παράταση χρόνου ζητείται βάσει του δικού της όρου, και οι αξιώσεις για καθυστερήσεις στις κατασκευές εξετάζονται χωριστά.

Πόσο χρόνο έχει κάθε πλευρά για αγωγή

Ο εργολάβος που διεκδικεί τον τελικό λογαριασμό μπορεί να έχει τρία χρόνια και όχι έξι, και ο ιδιοκτήτης κάνει καλά να υπολογίζει κι αυτός με τα τρία. Κατά τον περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμο του 2012, Ν. 66(Ι)/2012, αγωγή που αφορά σύμβαση δεν εγείρεται μετά την πάροδο έξι ετών από την ημέρα συμπλήρωσης της βάσης της αγωγής (άρθρο 7(1)). Το άρθρο 7(2) περιορίζει τον χρόνο σε τρία έτη για αγωγή που αφορά σύμβαση σε σχέση με συμφωνηθείσα ή εύλογη αμοιβή εργολάβου, αρχιτέκτονα ή πολιτικού μηχανικού, μεταξύ άλλων.

Το Επαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακας εφάρμοσε την τριετία στις 28 Μαΐου 2026 (Αγωγή αρ. 1593/2018) σε αξίωση εργολάβου για το υπόλοιπο που του οφειλόταν για εργασίες βάσει της συμφωνίας του. Σε ενδιάμεση αίτηση το 2020 (Αγωγή αρ. 8044/2014), το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας εφάρμοσε την ίδια τριετία σε αξίωση ιδιοκτητών εναντίον του εργολάβου τους για κακοτεχνίες, αν και στα γεγονότα εκείνα είχε παρέλθει και η εξαετία. Μέχρι να κρίνει το ζήτημα ανώτερο δικαστήριο, η ασφαλέστερη ημερομηνία για τον ιδιοκτήτη είναι η νωρίτερη.

Ο χρόνος αρχίζει από την ημέρα που συμπληρώνεται η βάση της αγωγής (άρθρο 3), και ποια είναι αυτή εξαρτάται από την αξίωση και από τη σύμβαση, γι’ αυτό αξίζει να προσδιοριστεί νωρίς. Οι χρόνοι παραγραφής στην Κύπρο εξηγούνται αναλυτικά χωριστά.

Τι καταγράφεται κατά την παράδοση

Η καταγραφή της ημέρας της παράδοσης είναι η μαρτυρία που θα χρειαστούν αργότερα και οι δύο πλευρές, και κοστίζει λίγο. Καταγράψτε:

  • την ημερομηνία της επιθεώρησης, ποιοι παρευρέθηκαν για κάθε πλευρά και ποιοι υπέγραψαν·
  • κάθε εργασία που εκκρεμεί ή είναι ελαττωματική, σε κατάλογο υπογεγραμμένο και επισυνημμένο στο πιστοποιητικό·
  • το πιστοποιητικό έμπρακτης συμπλήρωσης, με την ημερομηνία που αναγράφει·
  • φωτογραφίες και βίντεο με ημερομηνία από το τελειωμένο έργο, πριν εγκατασταθεί οποιοσδήποτε·
  • για τον ιδιοκτήτη που παραλαμβάνει με καθυστέρηση, γραπτή επιφύλαξη για την αξίωση της καθυστέρησης·
  • για τον εργολάβο, το γραπτό αίτημά του για το πιστοποιητικό και την ημερομηνία που υπέβαλε τον τελικό λογαριασμό.

Η απόφαση του Ιανουαρίου 2022 δείχνει έναν τέτοιο κατάλογο στην πράξη: το πιστοποιητικό έμπρακτης συμπλήρωσης του αρχιτέκτονα είχε παράρτημα με κάθε εργασία που υπολειπόταν ή χρειαζόταν διόρθωση εκείνη την ημέρα.

Τα έγγραφα που φυλάσσονται και οι ημερομηνίες που σημειώνονται

Κρατήστε τα έγγραφα μαζί, γιατί κάθε επόμενο βήμα στηρίζεται σε κάποιο από αυτά:

  • την υπογεγραμμένη σύμβαση με το Παράρτημα, τα σχέδια και τη συγγραφή υποχρεώσεων·
  • κάθε ενδιάμεσο πιστοποιητικό, το πιστοποιητικό έμπρακτης συμπλήρωσης, το πιστοποιητικό συμπλήρωσης της επιδιόρθωσης των ελαττωμάτων και το τελικό πιστοποιητικό·
  • τον τελικό λογαριασμό, με τις επιμετρήσεις και τις οδηγίες στις οποίες στηρίζεται·
  • κάθε ειδοποίηση για ελαττώματα, κάθε απάντηση και την καταγραφή κάθε επιδιόρθωσης·
  • την αλληλογραφία για την καθυστέρηση και για τυχόν παράταση χρόνου.

Σημειώστε στο ημερολόγιο, μόλις εκδοθεί το πιστοποιητικό:

  • τη λήξη της περιόδου ευθύνης για ελαττώματα, υπολογισμένη από την ημερομηνία του πιστοποιητικού·
  • την τελευταία ημέρα για οδηγίες επιδιόρθωσης, όπου η σύμβαση την ορίζει· στο έντυπο των αποφάσεων αυτών, 14 ημέρες μετά τη λήξη της περιόδου·
  • την αποδέσμευση κάθε μέρους της κράτησης·
  • την τελευταία ημερομηνία για το τελικό πιστοποιητικό και, όταν εκδοθεί, την τελευταία ημέρα για να αρχίσει η διαδικασία επίλυσης διαφορών, που στο ίδιο έντυπο είναι 14 ημέρες·
  • την ημερομηνία παραγραφής της δικής σας αξίωσης, για την οποία ασφαλέστερη είναι η τριετία, τόσο για την αξίωση του εργολάβου για την αμοιβή του όσο και για την αξίωση του ιδιοκτήτη από τη σύμβαση.

Τι σημαίνει στην πράξη

Στο τέλος ενός οικοδομικού έργου, τα πιστοποιητικά και οι ημερομηνίες που αναγράφουν αποφασίζουν ποιος μπορεί να αξιώσει τι. Για τον εργολάβο, αυτό σημαίνει να ζητά κάθε πιστοποιητικό όταν οφείλεται, να κρατά τις επιμετρήσεις στις οποίες στηρίζεται ο τελικός λογαριασμός και να καταχωρίζει αγωγή για την κράτηση ή το υπόλοιπο αρκετά πριν από την τριετία. Για τον ιδιοκτήτη, σημαίνει υπογεγραμμένο κατάλογο την ημέρα της παράδοσης, γραπτή ειδοποίηση για τα ελαττώματα εντός της περιόδου, γραπτή επιφύλαξη για κάθε αξίωση καθυστέρησης και απόφαση για το τελικό πιστοποιητικό πριν λήξει ο χρόνος που δίνει η σύμβαση για την αμφισβήτησή του.

Όταν η διαφορά έχει ήδη αρχίσει, η σελίδα μας για τις κατασκευαστικές διαφορές εξηγεί πώς προσεγγίζεται κάθε είδος αξίωσης. Για να ξεκινήσουμε, στείλτε μας:

  • την οικοδομική σύμβαση με το Παράρτημα, ή το πωλητήριο έγγραφο αν ο εργολάβος σάς πώλησε και το ακίνητο·
  • το πιστοποιητικό έμπρακτης συμπλήρωσης και, αν έχουν εκδοθεί, το πιστοποιητικό συμπλήρωσης της επιδιόρθωσης των ελαττωμάτων και το τελικό πιστοποιητικό·
  • τον τελικό λογαριασμό και το τελευταίο πιστοποιητικό πληρωμής·
  • τον κατάλογο των εκκρεμών εργασιών και την αλληλογραφία για τα ελαττώματα, με τις ημερομηνίες τους·
  • ένα σύντομο σημείωμα για το τι οφείλεται ακόμη ή τι παραμένει ελαττωματικό, και για κάθε ημερομηνία που πλησιάζει.

Κατά την παράδοση, η ημερομηνία του πιστοποιητικού ξεκινά κάθε προθεσμία. Το τελικό πιστοποιητικό, όταν εκδίδεται με τη σωστή σειρά και δεν αμφισβητείται, μπορεί να τις κλείσει.

Ερωτήσεις που μας γίνονται

Πότε αρχίζει η περίοδος ευθύνης για ελαττώματα;

Την ημερομηνία που ορίζει η σύμβαση. Στο τυποποιημένο έντυπο που εξέτασαν αρκετές πρόσφατες κυπριακές αποφάσεις, είναι η ημερομηνία έμπρακτης συμπλήρωσης που αναγράφει το πιστοποιητικό του αρχιτέκτονα, η οποία μπορεί να προηγείται της ημέρας υπογραφής του. Η διάρκεια της περιόδου ορίζεται στο Παράρτημα της σύμβασης· στις συμβάσεις των αποφάσεων αυτών ήταν δώδεκα μήνες.

Μπορώ να αξιώσω για ελάττωμα μετά τη λήξη της περιόδου ευθύνης;

Ναι, αν το αποδείξετε. Το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού έκρινε τον Ιούλιο του 2026 ότι ο όρος για την περίοδο ευθύνης δεν είναι ρήτρα εξαίρεσης ευθύνης: μετά την περίοδο, ο ιδιοκτήτης μπορεί ακόμη να αξιώσει αποζημιώσεις για ελαττώματα που οφείλονται σε παράβαση της σύμβασης ή σε αμέλεια. Το Ανώτατο Δικαστήριο έχει κρίνει ότι η διαπίστωση προβλημάτων στο έργο δεν αρκεί· ο ιδιοκτήτης πρέπει να αποδείξει αμέλεια ή την ύπαρξη και την παράβαση συμβατικού όρου.

Πότε παίρνει πίσω ο εργολάβος την κράτηση;

Όταν έχουν συμβεί τα γεγονότα που ορίζει η σύμβαση για την αποδέσμευση και έχουν εκδοθεί τα πιστοποιητικά που απαιτεί. Στο έντυπο που εξέτασε απόφαση του 2024, το μισό πιστοποιούνταν με την έμπρακτη συμπλήρωση και το άλλο μισό με τη λήξη της περιόδου ευθύνης. Σε απόφαση του 2022, η αξίωση εργολάβου για την κράτηση απορρίφθηκε ως πρόωρη, επειδή ο αρχιτέκτονας δεν είχε εκδώσει ποτέ πιστοποιητικό συμπλήρωσης της επιδιόρθωσης των ελαττωμάτων ούτε τελικό πιστοποιητικό.

Μπορεί ο ιδιοκτήτης να αφαιρέσει το συμφωνημένο ποσό για την καθυστέρηση;

Μόνο αν ακολουθήσει τα βήματα της σύμβασης, και το ποσό είναι ανώτατο όριο. Κατά το άρθρο 74(1) του Κεφ. 149, το ποσό που ορίστηκε για την παράβαση είναι το ανώτατο όριο της εύλογης αποζημίωσης, και το Ανώτατο Δικαστήριο έχει κρίνει ότι αποζημιώσεις πέραν των ονομαστικών επιδικάζονται μόνο όπου η ζημιά αποδεικνύεται. Στο τυποποιημένο έντυπο απόφασης του 2026, ο ιδιοκτήτης χρειαζόταν επιπλέον γραπτό πιστοποιητικό του αρχιτέκτονα για την καθυστέρηση και γραπτή απαίτηση πριν από το τελικό πιστοποιητικό.

Πόσο χρόνο έχει ο εργολάβος για αγωγή για τον τελικό λογαριασμό;

Το άρθρο 7(2) του Ν. 66(Ι)/2012 δίνει τρία έτη για αγωγή που αφορά σύμβαση σε σχέση με τη συμφωνηθείσα ή εύλογη αμοιβή εργολάβου, από την ημέρα συμπλήρωσης της βάσης της αγωγής, έναντι έξι ετών για τις συμβατικές αξιώσεις γενικά κατά το άρθρο 7(1). Το Επαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακας εφάρμοσε την τριετία σε αξίωση εργολάβου για το υπόλοιπο εργασιών τον Μάιο του 2026.

Πηγές

Κλείτος Πλατής

Κλείτος Πλατής

Δικηγόρος, Συνέταιρος

Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε., Κύπρος
Δημοσιεύθηκε 17 Νοεμβρίου 2026

Χρειάζεστε συμβουλή για δική σας υπόθεση;

Το πρώτο σας μήνυμα δεν κοστίζει τίποτα: εντός μίας εργάσιμης ημέρας σας λέμε αν μπορούμε να βοηθήσουμε και πόσο θα κοστίσει.

Γράψτε στον Κλείτο Πλατή
WhatsAppΦόρμα ερωτήματος

klitos@kleanthousplatis.com

Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε. Εγγεγραμμένη δικηγορική εταιρεία Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος HE 441973

Περαιτέρω ανάγνωση

Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η νομοθεσία και η εφαρμογή της ενδέχεται να μεταβληθούν, ενώ κάθε περίπτωση διαφέρει. Για συμβουλή στη δική σας υπόθεση επικοινωνήστε με τον Κλείτο Πλατή στο klitos@kleanthousplatis.com.

Λάβετε νομικές ενημερώσεις με email

Όταν αλλάζει το κυπριακό δίκαιο, να το μαθαίνετε από εμάς

Ένα σύντομο email όταν αλλάζει κάτι που μετρά: νέα νομοθεσία, μια απόφαση που αξίζει να ξέρετε, μια προθεσμία. Γραμμένο από τους συνεταίρους, χωρίς διαφημίσεις, διαγραφή με ένα κλικ.

Είστε στη λίστα. Η επόμενη ενημέρωση για το κυπριακό δίκαιο θα έρθει στο email σας.

Η εγγραφή δεν ολοκληρώθηκε. Γράψτε στο office@kleanthousplatis.com και θα σας προσθέσουμε.

Η διεύθυνσή σας χρησιμοποιείται για αυτές τις ενημερώσεις και για τίποτε άλλο. Προστασία προσωπικών δεδομένων.