Εγγεγραμμένη ιδιοκτησία, περιγραφή και έκταση
Ποιος είναι εγγεγραμμένος ως ιδιοκτήτης, σε ποιο μερίδιο, και αν το ακίνητο που
πωλείται είναι το ακίνητο του μητρώου. Οι διαφορές μεταξύ της έκτασης που εμφανίζεται
στο μητρώο, της έκτασης που αναγράφεται στο ενημερωτικό της πώλησης και της έκτασης
επί του εδάφους είναι αρκετά συνήθεις ώστε να ελέγχονται σε κάθε συναλλαγή και όχι
μόνο στις ύποπτες. Όταν ο πωλητής είναι ένας από περισσότερους συνιδιοκτήτες
αδιαίρετων μεριδίων, αυτό που πωλείται είναι μερίδιο και όχι οριοθετημένο τμήμα γης,
πράγμα που μεταβάλλει τόσο το τι λαμβάνει ο αγοραστής όσο και το τι μπορεί να πράξει
με αυτό.
Επιβαρύνσεις: υποθήκες, σημειώματα και απαγορεύσεις
Το μητρώο καταγράφει ό,τι βαρύνει το ακίνητο. Η υποθήκη υπέρ τράπεζας είναι η γνωστή
περίπτωση, και σε ένα αναπτυξιακό έργο ενδέχεται να είναι εγγεγραμμένη επί ολόκληρου
του τεμαχίου και όχι επί της μονάδας που αγοράζεται. Σημείωμα εγγεγραμμένο σε
συνέχεια δικαστικής απόφασης εναντίον του ιδιοκτήτη μπορεί να εμποδίσει τη μεταβίβαση.
Ενδέχεται επίσης να υπάρχουν εγγεγραμμένες μισθώσεις, δουλείες, δικαιώματα διόδου ή
απαγορεύσεις μεταβίβασης. Καθένα από αυτά χρειάζεται απάντηση πριν από την υπογραφή,
και η απάντηση είναι γραπτή ανάληψη υποχρέωσης ή μηχανισμός μέσα στη σύμβαση για
αποδέσμευση έναντι της πληρωμής κατά τον χρόνο της μεταβίβασης. Η διαβεβαίωση ότι το
ζήτημα θα τακτοποιηθεί πλησιέστερα προς την ημερομηνία δεν αποτελεί απάντηση.
Η πολεοδομική θέση και οι άδειες
Οι οικοδομικές εργασίες απαιτούν άδεια δυνάμει του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών
Νόμου, Κεφ. 96. Το άρθρο 9Α του Νόμου αυτού προβλέπει ότι καμία άδεια οικοδομής δεν
υλοποιείται εάν δεν έχει δεόντως διοριστεί επιβλέπων μηχανικός, και ότι ο ιδιοκτήτης
οφείλει να γνωστοποιεί γραπτώς την έναρξη των εργασιών και κάθε αναστολή τους. Αυτό που
αναζητά ο αγοραστής είναι το σύνολο των αδειοδοτήσεων υπό τις οποίες πράγματι κτίστηκε
η οικοδομή και τα σχέδια που εγκρίθηκαν με αυτές: η πολεοδομική άδεια, η άδεια
οικοδομής, τα εγκεκριμένα σχέδια, και το αν αυτό που στέκεται στο τεμάχιο αντιστοιχεί
σε αυτά. Η αντιπαραβολή των εγκεκριμένων σχεδίων με την οικοδομή είναι ένας από τους
λίγους ελέγχους του καταλόγου αυτού που μπορεί να αποκαλύψει πρόβλημα το οποίο κανένα
μητρώο δεν πρόκειται ποτέ να δείξει.
Μη εγκεκριμένες εργασίες και σημειώσεις στον τίτλο
Όπου εργασίες εκτελέστηκαν χωρίς άδεια, ή κατά παρέκκλιση από την άδεια που δόθηκε, η
κατάσταση μπορεί να καταλήξει να καταγραφεί στον τίτλο. Σημείωση τέτοιου είδους μπορεί
να επηρεάσει τις δικαιοπραξίες επί του ακινήτου και την έκδοση ξεχωριστού τίτλου
ιδιοκτησίας, και στην πράξη γίνεται πρόβλημα του αγοραστή με τη μεταβίβαση. Είναι
ερώτημα που απαντάται πριν από την καταβολή ποσού κράτησης και όχι μετά, γιατί το
κόστος της τακτοποίησης των μη εγκεκριμένων εργασιών, όπου αυτές μπορούν καθόλου να
τακτοποιηθούν, βαρύνει όποιον είναι ιδιοκτήτης του ακινήτου όταν το ερώτημα τεθεί
τελικά. Τι σημαίνουν τέτοιες σημειώσεις στην πράξη εξετάζεται στη σελίδα
δικηγόροι ακινήτων
στην Κύπρο.
Αν υφίσταται καθόλου ξεχωριστός τίτλος ιδιοκτησίας
Σημαντικός αριθμός ακινήτων στην Κύπρο, ιδίως μονάδες σε αναπτύξεις που κτίστηκαν από
τη δεκαετία του 2000 και εξής, δεν έχουν δικό τους ξεχωριστό τίτλο ιδιοκτησίας. Η γη
είναι εγγεγραμμένη και η ανάπτυξη είναι εγγεγραμμένη, η επιμέρους μονάδα όμως ουδέποτε
εγγράφηκε ξεχωριστά. Ακίνητα σε αυτή τη θέση αγοράζονται και πωλούνται με εκχώρηση
συμβατικών δικαιωμάτων και όχι με μεταβίβαση τίτλου, και αυτό που λαμβάνει ο αγοραστής
είναι διαφορετικό ως προς τη φύση του. Η διαπίστωση του ποιο από τα δύο προσφέρεται δεν
είναι ζήτημα λεπτομέρειας: καθορίζει τη δομή της συναλλαγής, την προστασία που είναι
διαθέσιμη στον αγοραστή, και το τι πρέπει να συμβεί προτού μπορέσει ποτέ να εκδοθεί
τίτλος.
Κοινόκτητοι χώροι και κοινόχρηστες δαπάνες
Σε οικοδομή υπό καθεστώς κοινοκτησίας η μονάδα είναι μόνο μέρος αυτού που αγοράζεται.
Τι λογίζεται ως κοινόκτητη ιδιοκτησία, ποιο μερίδιό της αναλογεί στη μονάδα, ποιες
είναι οι κοινόχρηστες δαπάνες και αν έχουν εξοφληθεί, αν υφίσταται και λειτουργεί
διαχειριστική επιτροπή, και αν ήδη εκκρεμεί διαφορά ή οφειλή, είναι όλα ζητήματα τα
οποία ο αγοραστής κληρονομεί στην πράξη. Οι καθυστερημένες κοινόχρηστες δαπάνες που
βαρύνουν μια μονάδα αποτελούν συνήθη και εντελώς αποφεύξιμη έκπληξη, και το ερώτημα που
τις αποκαλύπτει χρειάζεται μία επιστολή.
Η θέση του ίδιου του πωλητή
Το τελευταίο σημείο είναι το πρόσωπο που βρίσκεται στην άλλη πλευρά του τραπεζιού.
Είναι ο πωλητής ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης, και αν όχι, σε ποια βάση πωλεί. Αν ο
πωλητής είναι εταιρεία, υφίσταται, ποιος έχει εξουσία να υπογράψει για λογαριασμό της,
και υπάρχει στα αρχεία της κάτι που αφορά την πώληση. Αν το ακίνητο περιήλθε με
κληρονομική διαδοχή, έχει διαχειριστεί η κληρονομία και δικαιούται το πρόσωπο που πωλεί
να το πωλήσει. Αν ο πωλητής βρίσκεται στο εξωτερικό, υπάρχει πληρεξούσιο έγγραφο,
εξουσιοδοτεί τη συγκεκριμένη πώληση, και είναι σε τύπο που θα γίνει αποδεκτός. Αν ο
πωλητής αντιμετωπίζει οικονομικές δυσχέρειες, αυτό χρωματίζει καθετί άλλο στη σελίδα
αυτή, γιατί ο κίνδυνος στο διάστημα μεταξύ υπογραφής και μεταβίβασης είναι κίνδυνος που
αφορά τον πωλητή και όχι το ακίνητο.