Η διαγραφή είναι εγγραφή στα δικά σας βιβλία. Η συμβατική οφειλή διεκδικείται εντός έξι ετών, και η γραπτή αναγνώριση από τον πελάτη ξεκινά την εξαετία από την αρχή.
Το πρώτο σας μήνυμα δεν κοστίζει τίποτα: εντός μίας εργάσιμης ημέρας σας λέμε αν μπορούμε να βοηθήσουμε και πόσο θα κοστίσει.
klitos@kleanthousplatis.com
Η διαγραφή είναι εγγραφή στα δικά σας βιβλία. Η συμβατική οφειλή διεκδικείται εντός έξι ετών, και η γραπτή αναγνώριση από τον πελάτη ξεκινά την εξαετία από την αρχή.
Το ερώτημα τίθεται στο τέλος του έτους, όταν κλείνουν τα βιβλία και ο λογιστής ρωτά ποια ανεξόφλητα υπόλοιπα θα διαγραφούν. Πριν διαγραφεί το υπόλοιπο ενός πελάτη, αξίζει να γνωρίζετε τι επιτρέπει ακόμη ο νόμος. Το κείμενο εξηγεί τι κάνει και τι δεν κάνει η διαγραφή, πόσο διαρκεί η απαίτηση, τι ξεκινά τον χρόνο από την αρχή και ποια βήματα απομένουν πριν εγκαταλειφθεί ένα υπόλοιπο.
Τι κάνει η διαγραφή και τι δεν κάνει
Η διαγραφή είναι εγγραφή στα δικά σας βιβλία. Καταγράφει ότι δεν αναμένετε πλέον να πληρωθείτε. Ο πελάτης δεν συμμετέχει σε αυτήν, δεν ενημερώνεται γι’ αυτήν και δεν δίνει τίποτε γι’ αυτήν, και ο χρόνος μέσα στον οποίο μπορείτε να εγείρετε αγωγή ορίζεται από τον νόμο για την παραγραφή, όχι από τους λογαριασμούς σας.
Αυτό που μπορεί να χαρίσει μια οφειλή είναι όσα λέτε ή υπογράφετε προς τον πελάτη. Το άρθρο 63 του περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ. 149, επιτρέπει στον δανειστή:
- να απαλλάξει τον οφειλέτη από την υποχρέωσή του, ολικά ή μερικά·
- να παραιτηθεί από την αξίωσή του, ολικά ή μερικά·
- να παρατείνει τον χρόνο της εκπλήρωσης·
- να δεχτεί αντί αυτής οποιαδήποτε ικανοποίηση θεωρεί προσήκουσα.
Έγγραφο που παραδίδεται στον πελάτη μπορεί να σας δεσμεύσει, ακόμη κι αν δεν το εννοούσατε. Στην υπόθεση Κακουλλής ν. M.M.T. Wash & Go Car Limited (2005), οι πωλητές μιας επιχείρησης, στους οποίους οφειλόταν υπόλοιπο £17.000, είχαν υπογράψει για τους αγοραστές έγγραφο με τίτλο «Απόδειξη - Δήλωση», μετά από συζητήσεις για προβλήματα της επιχείρησης. Ισχυρίστηκαν ότι δεν είχαν πρόθεση να μειώσουν το υπόλοιπο. Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι το έγγραφο ήταν τροποποιητική συμφωνία κατά τα άρθρα 62 και 63, δεσμευτική και για τα δύο μέρη, και ότι το οφειλόμενο υπόλοιπο ήταν £7.500.
Διαφορετικό είναι να διεκδικείτε λιγότερα για δικούς σας λόγους. Σε απόφαση της 28ης Σεπτεμβρίου 2026 το Εφετείο δέχθηκε ότι οι αναδομημένες καταστάσεις λογαριασμών μιας τράπεζας, από τις οποίες είχαν αφαιρεθεί χρεώσεις που η τράπεζα αποφάσισε να μην αξιώσει, δεν κατέδειξαν ότι οι χρεώσεις εκείνες ήταν παράνομες· βοήθησαν στη διαμόρφωση του υπολοίπου. Η απόφαση εξετάζεται στο άρθρο μας για την αμφισβήτηση οφειλής προς την τράπεζα.
Η φορολογική μεταχείριση της διαγραφής είναι ζήτημα για τον λογιστή σας, και το κείμενο αυτό δεν ασχολείται με αυτήν.
Πόσο διαρκεί η απαίτηση
Η αγωγή για συμβατική οφειλή πρέπει να εγερθεί εντός έξι ετών. Το άρθρο 7(1) του Νόμου 66(Ι)/2012 ορίζει ότι καμιά αγωγή που αφορά σύμβαση δεν εγείρεται μετά την πάροδο έξι ετών από την ημέρα συμπλήρωσης της βάσης της αγωγής. Στο ίδιο άρθρο βρίσκονται δύο εξαιρέσεις:
- τρία έτη για τη συμφωνηθείσα ή εύλογη αμοιβή δικηγόρου, ιατρού, οδοντιάτρου, αρχιτέκτονα, πολιτικού μηχανικού, εργολάβου ή άλλου ανεξάρτητου επαγγελματία, κατά το άρθρο 7(2)·
- δάνειο χωρίς ορισμένη ημερομηνία αποπληρωμής και χωρίς όρο προηγούμενης ειδοποίησης, όπου ο χρόνος δεν αρχίζει πριν από την επίδοση γραπτής απαίτησης, κατά το άρθρο 7(3).
Ο χρόνος αρχίζει όταν συμπληρωθεί η βάση της αγωγής, κατά το άρθρο 3, δηλαδή όταν υπάρχουν όλα τα γεγονότα που θεμελιώνουν το δικαίωμα αγωγής. Η ημερομηνία του τιμολογίου δεν είναι κατ’ ανάγκη η ημέρα αυτή. Σε απόφαση του 2025 για αμοιβή που συμφωνήθηκε προφορικά, χωρίς ημερομηνία πληρωμής, το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού μέτρησε τον χρόνο από την τελευταία συνεδρία, τον Δεκέμβριο του 2018, και όχι από το τιμολόγιο που εκδόθηκε δύο μήνες αργότερα.
Οι υπόλοιπες προθεσμίες, και οι κανόνες που αναστέλλουν τον χρόνο, εξηγούνται στο άρθρο μας για την παραγραφή αγώγιμων δικαιωμάτων, και μια ημερομηνία μπορεί να ελεγχθεί στον υπολογιστή παραγραφής.
Τι ξεκινά την εξαετία από την αρχή
Όσα γράφει ο ίδιος ο πελάτης μπορούν να ξεκινήσουν τον χρόνο από την αρχή. Το άρθρο 17 του Νόμου 66(Ι)/2012 ορίζει ότι ο χρόνος παραγραφής διακόπτεται και αρχίζει να τρέχει εκ νέου εξ υπαρχής σε τέσσερις περιπτώσεις:
- όταν ο υπόχρεος αναγνωρίσει εγγράφως το σε βάρος του δικαίωμα αγωγής·
- σε χρηματική οφειλή, όταν ο υπόχρεος συμπληρώσει πληρωμή μέρους της οφειλής που υπερβαίνει το 50% του συνόλου της, περιλαμβανομένου του τυχόν πληρωτέου τόκου·
- με την έγερση αγωγής·
- με την έναρξη διαδικασίας διαιτησίας.
Η αναγνώριση δεν χρειάζεται συγκεκριμένο τύπο ούτε υπογραφή. Έτσι ερμήνευσε το άρθρο 17(α) το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού στην ίδια απόφαση του 2025. Γραπτά μηνύματα με τα οποία η εναγομένη υποσχόταν να πληρώσει και ζητούσε περισσότερο χρόνο κρίθηκαν αναγνώριση της οφειλής, και η αγωγή, που καταχωρίστηκε το 2022, ήταν εμπρόθεσμη.
Πριν διαγραφεί λοιπόν ένα υπόλοιπο, αναζητήστε ό,τι έχει γράψει ο πελάτης γι’ αυτό: ένα μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που αποδέχεται το υπόλοιπο, μια υπογεγραμμένη κατάσταση λογαριασμού, ένα μήνυμα που ζητά χρόνο. Αν ένα συγκεκριμένο έγγραφο συνιστά αναγνώριση κρίνεται από το περιεχόμενό του και από τις περιστάσεις υπό τις οποίες γράφτηκε.
Η αναγνώριση διατηρεί ζωντανή μια απαίτηση που δεν έχει παραγραφεί, δεν αναβιώνει όμως απαίτηση που έχει ήδη παραγραφεί. Το δικαστήριο το είπε ρητά στην ίδια απόφαση. Μετά την πάροδο της προθεσμίας ισχύει ο αυστηρότερος κανόνας του άρθρου 25(1)(γ) του περί Συμβάσεων Νόμου: υπόσχεση που δίνεται γραπτώς και υπογράφεται από τον οφειλέτη, για ολική ή μερική καταβολή χρέους που ο πιστωτής θα μπορούσε να επιβάλει αν δεν υπήρχε ο νόμος για την παραγραφή, συνιστά σύμβαση.
Η μερική πληρωμή μετρά μόνο πάνω από το μισό. Το μισό υπολογίζεται επί του συνόλου της οφειλής μαζί με τον τυχόν πληρωτέο τόκο, οπότε, όπου τρέχει τόκος, πληρωμή ίση με το μισό του τιμολογίου μπορεί να μην αρκεί. Μικρότερη πληρωμή δεν ξεκινά τον χρόνο από την αρχή κατά την παράγραφο (β), μπορεί όμως το μήνυμα που τη συνοδεύει να αποτελεί γραπτή αναγνώριση κατά την παράγραφο (α).
Ο τόκος συνεχίζει να τρέχει
Μεταξύ επιχειρήσεων, ο τόκος υπερημερίας οφείλεται χωρίς να απαιτείται όχληση. Το άρθρο 5(1) του Νόμου 123(Ι)/2012 τον αναγνωρίζει στον πιστωτή που έχει εκπληρώσει τις δικές του υποχρεώσεις και δεν έχει λάβει εγκαίρως το οφειλόμενο ποσό, εκτός αν ο οφειλέτης δεν ευθύνεται για την καθυστέρηση. Το επιτόκιο, πότε αρχίζει ο τόκος και το σταθερό ποσό για τα έξοδα είσπραξης εξηγούνται στο άρθρο μας για την καθυστέρηση πληρωμών στις εμπορικές συναλλαγές.
Το ποσό που μπορεί να ζητηθεί από το δικαστήριο μπορεί επομένως να είναι μεγαλύτερο από το ποσό στα βιβλία σας.
Τα βήματα πριν από τη διαγραφή
Η διαγραφή είναι το τελευταίο βήμα, και πριν από αυτήν υπάρχουν άλλα. Το καθένα εξηγείται στη δική του σελίδα:
- η εξώδικη απαίτηση οφειλής, που παραδίδεται έτσι ώστε να μπορεί να αποδειχθεί ότι έφτασε, όπως εξηγεί ο οδηγός μας για τον ιδιώτη επιδότη·
- για εταιρεία που οφείλει ποσό άνω των €5.000, η γραπτή απαίτηση του άρθρου 212(α) του περί Εταιρειών Νόμου, Κεφ. 113, που παραδίδεται στο εγγεγραμμένο γραφείο της: αν η εταιρεία αμελήσει επί τρεις εβδομάδες να καταβάλει, να εξασφαλίσει ή να διευθετήσει το ποσό, λογίζεται ανίκανη να πληρώσει τα χρέη της·
- η αγωγή, που διακόπτει επίσης τον χρόνο κατά το άρθρο 17(γ), όπως εξηγείται βήμα προς βήμα στον οδηγό μας για την είσπραξη οφειλών·
- για οφειλή που έχει ήδη γίνει δικαστική απόφαση, η εκτέλεση της απόφασης, και για παλαιότερη απόφαση το άρθρο μας για την εκτέλεση απόφασης μετά από έξι χρόνια.
Ποιο βήμα αξίζει κρίνεται από τη θέση του πελάτη όσο και από τον νόμο: αν έχει περιουσία, και αν αμφισβητεί την οφειλή. Η σελίδα μας για την είσπραξη οφειλών στην Κύπρο εξηγεί πώς το εκτιμούμε πριν δαπανηθεί οτιδήποτε.
Όταν ο πελάτης είναι αφερέγγυος
Όταν ο πελάτης είναι εταιρεία υπό εκκαθάριση, η απαίτηση υποβάλλεται στον εκκαθαριστή ως επαλήθευση χρέους. Κατά το άρθρο 220 του περί Εταιρειών Νόμου, Κεφ. 113, μόλις εκδοθεί διάταγμα εκκαθάρισης ή διοριστεί προσωρινός εκκαθαριστής, καμιά αγωγή ή διαδικασία δεν συνεχίζεται ούτε αρχίζει εναντίον της εταιρείας χωρίς άδεια του Δικαστηρίου. Το άρθρο 298 κάνει αποδεκτή ως επαλήθευση κάθε απαίτηση εναντίον της εταιρείας, παρούσα ή μελλοντική, βέβαιη ή υπό αίρεση.
Η επαλήθευση έχει δική της προθεσμία. Σε εκκαθάριση από το Δικαστήριο, το άρθρο 251(2)(α) ορίζει ότι ο πιστωτής που επιθυμεί να ανακτήσει το χρέος του υποβάλλει επαλήθευση γραπτώς στον εκκαθαριστή εντός τριάντα πέντε ημερών από τη δημοσίευση του διατάγματος εκκαθάρισης στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, και η προθεσμία μπορεί να παραταθεί μετά από δεόντως αιτιολογημένο αίτημα. Η επαλήθευση περιλαμβάνει ή παραπέμπει σε κατάσταση λογαριασμού με τα στοιχεία του χρέους και τα παραστατικά που το υποστηρίζουν. Το Δικαστήριο μπορεί επίσης να ορίσει προθεσμία για τις επαληθεύσεις, και ο πιστωτής που δεν επαληθεύει εγκαίρως αποκλείεται από κάθε διανομή που γίνεται πριν επαληθεύσει.
Η έγκαιρη επαλήθευση διατηρεί και τα δικαιώματα του πιστωτή έναντι εγγυητή που είναι φυσικό πρόσωπο. Κατά το άρθρο 299, όπου η ευθύνη του εγγυητή, όταν δόθηκε η εγγύηση, δεν υπερέβαινε τις €500.000, ο πιστωτής που δεν υποβάλλει επαλήθευση εντός της προθεσμίας δεν δικαιούται να λάβει δικαστικά ή άλλα μέτρα εναντίον του εγγυητή σε σχέση με την εγγύηση.
Όταν ο πελάτης είναι φυσικό πρόσωπο με διάταγμα πτώχευσης, η οφειλή επαληθεύεται στην πτώχευση: το άρθρο 37 του περί Πτωχεύσεως Νόμου, Κεφ. 5, παραπέμπει στους κανονισμούς του Δεύτερου Παραρτήματός του. Η σειρά κατάταξης των πιστωτών στην εκκαθάριση εξηγείται στη σελίδα μας για την εκκαθάριση εταιρείας, και οι διαδικασίες για φυσικά πρόσωπα στη σελίδα μας για την προσωπική αφερεγγυότητα.
Τι σημαίνει στην πράξη
Πριν διαγραφεί ένα ανεξόφλητο υπόλοιπο, ελέγξτε πότε έγινε απαιτητό, αναζητήστε ό,τι έχει γράψει ο πελάτης γι’ αυτό και αποφασίστε αν αξίζει ακόμη κάποιο βήμα. Η εγγραφή στα βιβλία και η απαίτηση είναι δύο διαφορετικά πράγματα, και η πρώτη δεν χρειάζεται να τερματίσει τη δεύτερη.
Για να αποφασίσετε, συγκεντρώστε:
- τη σύμβαση, την παραγγελία ή τους όρους με τους οποίους έγινε η προμήθεια, μαζί με τυχόν όρο πληρωμής·
- τα τιμολόγια και κατάσταση λογαριασμού με κάθε χρέωση, πίστωση και πληρωμή·
- τα δελτία παράδοσης, τα φύλλα χρόνου εργασίας ή άλλη απόδειξη ότι τα αγαθά ή οι υπηρεσίες παρασχέθηκαν·
- κάθε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, επιστολή και μήνυμα του πελάτη για την οφειλή, με χρονολογική σειρά, και πρώτα απ’ όλα όσα αποδέχονται το υπόλοιπο, υπόσχονται πληρωμή ή ζητούν χρόνο·
- κάθε πληρωμή που λάβατε, με την ημερομηνία και το ποσό της·
- το ακριβές όνομα του πελάτη και, για εταιρεία, τον αριθμό εγγραφής και το εγγεγραμμένο γραφείο της·
- κάθε εγγύηση, εξασφάλιση ή επιταγή που δόθηκε για την οφειλή.
Τα έγγραφα μπορούν να ακολουθήσουν όταν επιβεβαιώσουμε ότι μπορούμε να αναλάβουμε. Στο πρώτο σας μήνυμα, πείτε μας:
- ποιος οφείλει, με το ακριβές όνομά του·
- πόσο οφείλεται και πότε έγινε απαιτητό κάθε τιμολόγιο·
- αν ο πελάτης έχει γράψει κάτι για την οφειλή ή έχει πληρώσει μέρος της, και πότε·
- αν ο πελάτης αμφισβήτησε την οφειλή, και πότε·
- αν κάποιος την εγγυήθηκε·
- αν ο πελάτης τελεί υπό εκκαθάριση ή πτώχευση.
Η διαγραφή κλείνει μια εγγραφή στα βιβλία σας. Η απαίτηση κλείνει μόνο όταν παρέλθει ο χρόνος της, και η γραπτή αναγνώριση του πελάτη μπορεί να τον ξεκινήσει από την αρχή.
Ερωτήσεις που μας γίνονται
Αν διαγράψουμε την οφειλή στα βιβλία, χάνουμε την απαίτηση;
Η διαγραφή είναι εγγραφή στα δικά σας βιβλία· ο πελάτης δεν συμμετέχει σε αυτήν ούτε ενημερώνεται γι’ αυτήν. Η αγωγή για συμβατική οφειλή εγείρεται εντός έξι ετών από τη συμπλήρωση της βάσης της αγωγής, κατά το άρθρο 7(1) του Νόμου 66(Ι)/2012. Αυτό που μπορεί να χαρίσει την οφειλή είναι απαλλαγή, παραίτηση ή διευθέτηση που δίνεται στον πελάτη, όπως επιτρέπει το άρθρο 63 του περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ. 149.
Ο πελάτης ζήτησε γραπτώς περισσότερο χρόνο. Παρατείνεται η προθεσμία;
Μπορεί να ξεκινήσει την εξαετία από την αρχή. Κατά το άρθρο 17(α) του Νόμου 66(Ι)/2012, ο χρόνος αρχίζει εκ νέου όταν ο υπόχρεος αναγνωρίσει εγγράφως το σε βάρος του δικαίωμα αγωγής. Σε απόφαση του 2025 το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού έκρινε ότι το άρθρο δεν απαιτεί συγκεκριμένο τύπο εγγράφου ούτε υπογραφή, και δέχθηκε ως αναγνώριση γραπτά μηνύματα με τα οποία η εναγομένη υποσχόταν να πληρώσει. Η αναγνώριση πρέπει να γίνει πριν παρέλθει η προθεσμία.
Πέρασαν τα έξι χρόνια. Χάθηκε η οφειλή;
Όχι πάντοτε. Η αναγνώριση δεν αναβιώνει απαίτηση που έχει παραγραφεί, όμως κατά το άρθρο 25(1)(γ) του περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ. 149, υπόσχεση που δίνεται γραπτώς και υπογράφεται από τον οφειλέτη, για ολική ή μερική καταβολή χρέους που έχει παραγραφεί, συνιστά σύμβαση. Στείλτε μας ό,τι έχει γράψει και υπογράψει ο πελάτης από τότε που η οφειλή έγινε απαιτητή.
Ο πελάτης είναι εταιρεία υπό εκκαθάριση. Τι κάνουμε;
Υποβάλλετε επαλήθευση χρέους στον εκκαθαριστή. Σε εκκαθάριση από το Δικαστήριο, το άρθρο 251(2)(α) του περί Εταιρειών Νόμου, Κεφ. 113, ορίζει ότι η επαλήθευση υποβάλλεται γραπτώς εντός τριάντα πέντε ημερών από τη δημοσίευση του διατάγματος εκκαθάρισης στην Επίσημη Εφημερίδα, και η προθεσμία μπορεί να παραταθεί μετά από δεόντως αιτιολογημένο αίτημα. Η έγκαιρη επαλήθευση διατηρεί επίσης, κατά το άρθρο 299, το δικαίωμα του πιστωτή έναντι εγγυητή φυσικού προσώπου του οποίου η ευθύνη δεν υπερέβαινε τις €500.000.
Πηγές
- Ο περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμος του 2012 (66(Ι)/2012), άρθρα 2, 3, 7 και 17, ενοποιημένο κείμενο, CyLaw
- Ο περί Συμβάσεων Νόμος, Κεφ. 149, άρθρα 25, 62 και 63, ενοποιημένο κείμενο, CyLaw
- Ο περί της Καταπολέμησης των Καθυστερήσεων Πληρωμών στις Εμπορικές Συναλλαγές Νόμος του 2012 (123(Ι)/2012), άρθρο 5, ενοποιημένο κείμενο, CyLaw
- Ο περί Εταιρειών Νόμος, Κεφ. 113, άρθρα 212, 220, 251, 298 και 299, ενοποιημένο κείμενο, CyLaw
- Ο περί Πτωχεύσεως Νόμος, Κεφ. 5, άρθρο 37, ενοποιημένο κείμενο, CyLaw
- Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού, Αγωγή αρ. 1628/2022, απόφαση της 9ης Μαΐου 2025, CyLaw
- Κακουλλής Μάριος και Άλλος ν. M.M.T. Wash & Go Car Limited (2005) 1 ΑΑΔ 339, Ανώτατο Δικαστήριο, CyLaw
- Ch.K. Mould Manufactures Ltd κ.α. ν. Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ, Πολιτική Έφεση Αρ. 20/2020, Εφετείο, 28 Σεπτεμβρίου 2026, CyLaw

Κλείτος Πλατής
Δικηγόρος, Συνέταιρος
Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε., Κύπρος
Δημοσιεύθηκε 17 Νοεμβρίου 2026
Χρειάζεστε συμβουλή για δική σας υπόθεση;
Το πρώτο σας μήνυμα δεν κοστίζει τίποτα: εντός μίας εργάσιμης ημέρας σας λέμε αν μπορούμε να βοηθήσουμε και πόσο θα κοστίσει.
klitos@kleanthousplatis.com
Κλεάνθους & Πλατής Δ.Ε.Π.Ε. Εγγεγραμμένη δικηγορική εταιρεία Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος HE 441973
Περαιτέρω ανάγνωση
Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η νομοθεσία και η εφαρμογή της ενδέχεται να μεταβληθούν, ενώ κάθε περίπτωση διαφέρει. Για συμβουλή στη δική σας υπόθεση επικοινωνήστε με τον Κλείτο Πλατή στο klitos@kleanthousplatis.com.
Λάβετε νομικές ενημερώσεις με email
Όταν αλλάζει το κυπριακό δίκαιο, να το μαθαίνετε από εμάς
Ένα σύντομο email όταν αλλάζει κάτι που μετρά: νέα νομοθεσία, μια απόφαση που αξίζει να ξέρετε, μια προθεσμία. Γραμμένο από τους συνεταίρους, χωρίς διαφημίσεις, διαγραφή με ένα κλικ.
Είστε στη λίστα. Η επόμενη ενημέρωση για το κυπριακό δίκαιο θα έρθει στο email σας.
Η εγγραφή δεν ολοκληρώθηκε. Γράψτε στο office@kleanthousplatis.com και θα σας προσθέσουμε.
Η διεύθυνσή σας χρησιμοποιείται για αυτές τις ενημερώσεις και για τίποτε άλλο. Προστασία προσωπικών δεδομένων.